“Loạn” du học hè

Cùng với sự phát triển của kinh tế, loại hình “học” thông qua trải nghiệm thực tế  kết hợp vui chơi cho học sinh vào ngày hè như du học hè, học kỳ quân đội… đang trở thành trào lưu. 

Học sinh tham gia sinh hoạt dã ngoại trong chương trình du học hè New Zealand - Ảnh: TL.

Dịch vụ này hút khách một phần nhờ yếu tố “học”, song cũng chính vì thế mà không ít phụ huynh băn khoăn vì hình thức “học” thông qua trải nghiệm thực tế khá mông lung, khó xác định  và thực tế thì hầu như phần “học” chưa có “bảo chứng” từ cơ quan chức năng ngành giáo dục. Trong khi phí của dịch vụ này có chênh lệch không nhỏ so với những loại hình dịch vụ du lịch thông thường…

“Du” nhiều “học” ít

Những khóa du học hè  do các trung tâm du lịch hoặc Cty tư vấn du học triển khai đã hình thành từ gần 20 năm qua. Thời gian đầu chương trình tuyển chọn thí sinh khá kỹ lưỡng với yêu cầu khá cao (từ độ tuổi, kỹ năng sống, trình độ ngoại ngữ).  Người tham  gia chương trình (tạm gọi là du học sinh - DHS) ngoài việc được tham gia là thành viên như một chuyến du lịch thông thường, sẽ còn được trang bị thêm về những kiến thức văn hóa, giáo dục của nước sở tại  qua những chương trình giao lưu với SV-HS bản địa, tham gia các tiết học ngắn tại những cơ sở giáo dục uy tín, nổi tiếng...

Từ đó, giúp DHS cải thiện kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh một cách đáng kể. Đây cũng là cơ hội để DHS làm quen với môi trường và cuộc sống mới, tạo tính tự lập cũng như chuẩn bị tinh thần cho cuộc sống tự lập khi có ý định du học về sau, bà Nguyễn Thị Tuyết Trinh – GĐ Trung tâm tư vấn du học New Zealand cho biết.  

Sau gần 20 năm xuất hiện, dịch vụ tổ chức các khóa du học hè đang gia tăng theo cấp số nhân về số lượng đơn vị tổ chức dịch vụ lẫn loại hình, quốc gia và nhất là chi phí cho loại hình này đang nằm ở mức  giá “khủng” so với mặt bằng chung.

Cụ thể, giá cập nhật vào mùa hè 2012,  chương trình du học hè tại Singapore dao động từ xấp xỉ 30 triệu đồng đến hơn 77 triệu đồng, tùy theo thời gian kéo dài trong 1 hay 4 tuần và loại hình ở resort hay nhà dân.  Tuy nhiên, điều đáng lưu tâm là  không hề tỉ lệ thuận với sự phát triển rầm rộ của dịch vụ, việc  thiết kế và quản lý các chương trình này  cũng đang dừng ở mức “là câu hỏi mở” đối với không ít người tiêu dùng.

Từ sự thành công của một vài tổ chức giáo dục nước ngoài đi tiên phong giới thiệu loại hình này tại Việt Nam, hình thức du học hè  đã nhanh chóng lan rộng và hiện số Cty tham gia tổ chức dịch vụ này đã tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, như một “chợ tự phát”,  đến nay chất lượng cũng như giá cả của các chương trình  này rơi vào tình trạng “khập khiễng”, với một số tour rất… lôm côm.  

Theo phân tích của  bà Tuyết Trinh, các chương trình hầu hết có tên gọi liên quan đến chữ “học”, có nghĩa là yếu tố học được lồng ghép trong đó với một tỉ lệ nhất định nào đó (chưa tính đến chất lượng của phần “học”), song thực tế có đảm bảo? Thử mổ xẻ một chương trình du học hè đang được rất nhiều đơn vị tổ chức  do “hút” khách, đó là du học hè tại Singapore. Với chương trình này, DHS sẽ có từ 1-4 tuần để trải nghiệm thực tế tại Singapore.

Theo đó, DHS sẽ được ở resort (khu nghỉ dưỡng) hoặc homestay (ở nhà dân) để theo học tiếng Anh. Ngoài ra là hàng loạt hoạt động vui chơi dã ngoại như thăm Sentosa, Singapore Flyer… Nói chung là DHS sẽ có cơ hội để trải nghiệm thực tế như một tour du lịch thông thường với thời gian kéo dài hơn và chỗ tham quan cũng có nhiều hơn đôi chút. Song, khi tổng kết lại chuyến đi, phần “học” theo ý nghĩa chuẩn của từ này chẳng thấy đâu – bà Tuyết Trinh kết luận.

Còn với góc độ là người sử dụng dịch vụ, khi nhận xét về cấu trúc của chương trình du học này,  đa số phụ huynh đều có cùng nhận định: Phần “du” chiếm đến 90%, còn phần “học” chỉ là một tỉ lệ rất nhỏ.

Đại diện cho ý kiến này – chị Hoàng Thị Hồng Phượng  (ngụ quận 5, TPHCM) cho biết: “Tôi đã chọn hình thức du học này cho cả hai đứa con của mình lần lượt tham gia theo một trung tâm tư vấn du học. Nhưng thú thật, gửi con với mục đích là cho đi du lịch là chính và tập cho con thử sống xa gia đình, ba mẹ xem bé có thích nghi được hay không chứ việc “học” của chương trình này rất nhẹ,  nếu không muốn nói là con số 0. Theo tôi, việc học trong những khóa du học hè nên hiểu theo nghĩa là trải nghiệm thực tế để trẻ học kỹ năng sống chứ không phải là kiến thức, bài bản…”.

Vẫn “vắng mặt” chuyên môn

Tìm hiểu thực tế hoạt động của chương trình du học hè và các khóa dã ngoại trang bị kỹ năng sống cho thấy, dù được giới thiệu là những khóa “học” chứ không phải là tour du lịch - và đây chính là yếu tố “hút” khách nhất vì đánh đúng tâm lý của phụ huynh, song  thiết kế của hầu hết chương trình đều mang sắc thái du lịch, trải nghiệm thực tế nhiều hơn yếu tố học.  

Điều này là do khâu thiết kế chương trình đều là “tự phát” do Cty lữ hành, trung tâm tư vấn du học hoặc các tổ chức giáo dục  thực hiện chứ rất ít khi có sự tham gia tư vấn từ phía ngành giáo dục chính thống để có một chuẩn chung, thích hợp về cấu trúc phần “học” (kiến thức học) cho từng độ tuổi cũng như thời lượng giữa “du” và “học” sao cho hợp lý.

Nhìn nhận về hai hình thức học hè đang phát triển rầm rộ (du học hè và các khóa học kỹ năng sống), ở vị trí là “người trong cuộc”, chị Trần Thị Thanh Nga – nguyên chuyên viên tư vấn du học EF - đưa ra quan điểm: Do “thiếu vắng” sự tư vấn từ các nhà chuyên môn, nên trong thực tế độ tuổi thích hợp để tham gia chương trình du học hè cũng là vấn đề  “đau đầu” đối với đơn vị tổ chức.

Hiện nay, do  tính cạnh tranh khá gay gắt nên không ít chương trình du học hè do các Cty tổ chức (nhất là các công ty trong lĩnh vực du lịch) có yêu cầu rất thấp, không cần trình độ ngoại ngữ của trẻ và độ tuổi tiểu học (7-8 tuổi) cũng đã được tham gia.

Trong khi đó, ngay giới chuyên môn cũng còn đang tranh cãi về  độ tuổi cho trẻ tham gia những chương trình du học như thế nào là thích hợp nhất? Bởi, khi bé còn nhỏ quá cũng khó lòng “hấp thụ” được những điều quá mới mẻ, nhất là những vấn đề liên quan đến kiến thức, văn hóa, trẻ cũng có thể bị “sốc”. Có thể xem đây là một trong những lý do  khiến nhiều chương trình du học hè dành cho DHS “nhí” luôn được các đơn vị tổ chức thiết kế nghiêng hẳn về phần vui chơi chứ không có phần “học”.

Toàn Thắng (Lao động)