Bệnh lạ vẫn... lạ

Chiều 14.5, sau hơn một năm kể từ khi ca bệnh “lạ” đầu tiên được xác nhận ở Quảng Ngãi, Bộ Y tế mới tổ chức họp báo thông tin chính thức các vấn đề liên quan.

Chủ trì cuộc họp báo có sự tham dự của Trưởng đại diện WHO và Giám đốc Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) tại VN, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết các mẫu đất, nước, máu, móng tay... được lấy mẫu xét nghiệm để tìm nguyên nhân gây hội chứng viêm da dày sừng bàn tay bàn chân tại H.Ba Tơ tỉnh Quảng Ngãi cho thấy các kim loại nặng: arsen, chì, thủy ngân, cadimi, đồng và một số kim loại khác đều ở mức giới hạn cho phép. Không phát hiện thấy hóa chất bảo vệ thực vật trong các mẫu được xét nghiệm nhưng có tìm thấy nhiều loại nấm mốc, có aflatoxin trong các mẫu lúa ủ, gạo ủ. Thậm chí một số mẫu gạo xác định có aflatoxin cao hơn 5-9 lần mức bình thường. “Yếu tố này phần nào liên quan đến các ca mắc hội chứng viêm da dày sừng lòng bàn tay bàn chân vì các bệnh nhân mắc hội chứng trên đều có men gan cao, mà theo y văn, nấm mốc aflatoxin là tác nhân gây ra tổn thương gan, ung thư gan”, ông Long cho biết. “Với các kết quả nghiên cứu ban đầu, các Hội đồng khoa học đã xác định hội chứng viêm da dày sừng lòng bàn tay bàn chân có thể do nguyên nhân nhiễm độc trên cơ địa người có tình trạng dinh dưỡng kém”, ông Long cho hay.

Theo ông Long, Bộ Y tế đã triển khai các biện pháp phòng bệnh từ năm 2011 với việc tiêu độc, vệ sinh môi trường và cử các chuyên gia về da liễu điều tra. “Từ năm 2011, chúng ta đã hợp tác chặt chẽ với các phòng xét nghiệm tại Nhật Bản, cũng như tham vấn ý kiến chuyên gia của CDC và đã gửi các mẫu bệnh phẩm (sinh thiết gan, sinh thiết da) tới các phòng xét nghiệm này. Các mẫu máu người bị bệnh do phòng xét nghiệm trường ĐH Nagasaki (Nhật Bản) thực hiện bằng kỹ thuật hiện đại, so sánh với ngân hàng gien của hơn 240 loài vi rút, vi khuẩn cho thấy không có tác nhân gây bệnh truyền nhiễm”, ông Long nói.

Hiện tại, 1.900 mẫu xét nghiệm đang được gửi đến các phòng xét nghiệm đủ năng lực trong nước cũng như tại Nhật Bản. Theo ông Long, nguyên nhân gốc gây hội chứng viêm da dày sừng bàn tay bàn chân chưa thể xác định chính xác vì trên thế giới chưa có ca bệnh nào có cùng triệu chứng. Hiện tại, để giảm tử vong, Bộ Y tế tiếp tục hỗ trợ địa phương về chuyên môn, thiết bị để điều trị sớm các ca mắc.

Lo ngại tái phát

Trong khi đó, theo Trung tâm y tế H.Ba Tơ (Quảng Ngãi), chỉ trong vòng nửa đầu tháng 5 đã ghi nhận thêm 39 trường hợp mắc bệnh lạ (bệnh viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân) và có 2 trường hợp tử vong. Như vậy, sau hơn 1 năm kể từ ngày phát hiện ca bệnh đầu tiên, H.Ba Tơ có đến 205 người mắc và 21 trường hợp tử vong, trong đó vùng “rốn” của bệnh này là xã Ba Điền. Trong lúc chưa tìm ra căn nguyên của bệnh thì việc tái phát bệnh ngày càng tăng khiến nhiều người sợ hãi.

Theo thống kê của ngành y tế Quảng Ngãi, hiện có 40 trường hợp tái phát bệnh. Điều đáng lo ngại là các trường hợp tái phát, bệnh lại nặng thêm, dẫn đến dễ tử vong do suy đa phủ tạng. Trong số 21 trường hợp tử vong thì đã có 10 trường hợp tái bệnh.  

Ông Trần Trung Triết - Phó bí thư Huyện ủy Ba Tơ, đề nghị: “Chính quyền và người dân địa phương đều lo lắng khi số người mắc bệnh lạ và tử vong ngày càng tăng. Do vậy, Bộ Y tế cần sớm tìm ra nguyên nhân để điều trị dứt điểm”.  Ông Triết cho biết thêm, ngày 13.5, H.Ba Tơ đã cấp phát 67,5 tấn gạo trắng cho hơn 1.530 người dân nằm trong vùng bệnh lạ. Mỗi hộ được nhận 45 kg gạo dùng trong 3 tháng để thay thế cho gạo ủ lâu nay đã sử dụng; đồng thời hỗ trợ 2 triệu đồng/bệnh nhân và 4,5 triệu đồng/người chết vì bệnh lạ, huy động cán bộ chiến sĩ về xã Ba Điền giúp dân gieo sạ lúa hè thu. Ngoài ra, đoàn công tác của Bộ Y tế phối hợp với địa phương còn tiến hành phun hóa chất khử khuẩn, tổng vệ sinh môi trường, cấp phát thuốc vitamin tổng hợp nhằm nâng cao sức đề kháng và bổ sung khoáng chất cho người dân xã Ba Điền.