Như trẻ con không được ăn thịt chó, vỉa hè Hà Nội cũng cấm tiệt trà đá thuốc lào, nhưng lại hoan nghênh các đại gia bánh trung thu…
Ngày 30/8, báo điện tử Infonet đăng tải chùm ảnh về vỉa hè Hà Nội những ngày giáp tết trung thu, đồng thời đặt câu hỏi phải chăng Hà Nội dẹp vỉa hè để "chiều" doanh nghiệp bán bánh trung thu? Bài báo cũng bình luận, việc dựng nhà bạt chiếm hè phố, thậm chí ngay dưới lòng đường để bày bán bánh Trung thu dường như đang được các cơ quan chức năng của Hà Nội khuyến khích, hay nói một cách đúng thuật ngữ là 'bỏ ngỏ".
Ngay lập tức, nhiều độc giả đã lên tiếng phàn nàn về cái gọi là quyết tâm chấn chỉnh xóa các điểm đỗ xe, dẹp loạn kinh doanh vỉa hè của Hà Nội nóng hôi hổi vài tháng trước. Nhưng té ra các độc giả yêu quý của chúng ta đã lầm, vì nhất định là các cơ quan chức năng của Hà Nội không đãng trí đến thế.
Dưới tiêu đề “Hà Nội phân biệt đối xử giữa người nghèo và doanh nghiệp” kèm theo dấu chấm hỏi, Trang tin Chất lượng Việt Nam hôm thứ Tư cho biết các doanh nghiệp bán hàng trên vỉa hè này đều có tên tuổi, có "máu mặt" cả. Và các doanh nghiệp nhớn của chúng ta thì luôn làm ăn đàng hoàng, chính đáng, có ra vỉa hè cũng có giấy phép hẳn hoi.
Nói có sách, mách có chứng, ông Trưởng phòng Giao thông Đô thị của Sở Giao thông vận tải Hà Nội cho biết không phải cửa hàng bánh trung thu nào cũng là tự phát, mà phòng, quận hoặc phường có thể cấp giấy phép cho các doanh nghiệp, như phòng của ông cấp phép cho hai công ty là Kinh Đô và Hữu Nghị, mỗi công ty có 6 – 8 địa điểm.
Mọi sự so sánh đều là khập khiễng cả, nhưng theo đúng thói đời kém miếng khó chịu, các nhà báo và nhiều độc giả đặt vấn đề tại sao các cơ quan chức năng của Hà Nội lại cấp phép cho đối tượng này mà đối tượng kia thì lại không? Hẳn ai cũng đã từng thấy cảnh các quán cóc trà đá thuốc lào ở vỉa hè bị lực lượng chức năng nơi sở tại đuổi chạy té khói.
Trước tiên, ta hãy thử xem xét sự khác biệt giữa hai đối tượng này, cũng thấy ối điều thú vị. Này nhé, cùng phơi ra vỉa hè, nhưng trong khi quán cóc trà đá thuốc lào là dành cho dân văn phòng nghèo, hoặc cánh phu phen lam lũ, thì bánh trung thu lại thuộc một đẳng cấp khác hoàn toàn.
Còn tròn tháng nữa là tới trung thu, rồi quý vị sẽ thấy báo chí đồng loạt ca lên hai thể loại chính về bánh trung thu. Một thể loại theo sát những vụ phát hiện các cơ sở sản xuất bánh từ gạo mốc, mỡ lợn thối với lời cảnh báo rùng rợn tưởng đâu ăn vào sẽ lăn ra chết ngay tức khắc.
Thể loại còn lại khiến cả thế giới phải há hốc mồm vừa thèm rỏ dãi vừa kinh ngạc, với những loại bánh có thành phần nguyên liệu cao cấp, bổ dưỡng, nào bào ngư, vi cá, hải sâm, hạt sen tứ quý, quả hồ đào, hạt hạnh nhân… mà giá đỉnh cao của năm ngoái nghe đâu lên tới 9.999.999 đồng. Mà chẳng cần nói, quý vị cũng biết những ai xài những loại bánh nào rồi!
Ấy là nhìn từ phía sản phẩm. Còn quan sát từ góc độ người bán, thì của làm sao, người chiêm bao làm vậy, một bên là các bà các mẹ nhà quê buôn thúng bán mẹt, hai vai rạn vết đòn gánh, gót chân vỡ như mặt ruộng tháng hanh, còn bên kia toàn là các doanh nghiệp có số có má cả. Có thể tạm đoán rằng muốn kinh doanh trên vỉa hè thì phải nộp một loại phí gì đấy, nhưng cái bọn dân đen thì cứ nhắc đến phí thì lại lẩn lút như gà phải cáo hoặc ngoạc mồm ra kêu như đàn ngỗng ngu ngốc.
Vả lại, trong một chừng mực nào đó, ta có thể nói rằng người Việt Nam về cơ bản đã hết nghèo. Không chỉ mức thu nhập bình quân đầu người đã vượt quá ngưỡng 1000 USD từ mấy năm nay, mà các loại thuế, phí ở Việt Nam cũng thống nhất khẳng định điều này.
Ví dụ, mới đây thôi, các nhà báo đã thảng thốt phát hiện ra mỗi một lít xăng vẫn gánh 1.800 đồng tiền thuế tiêu thụ đặc biệt, thứ thuế dành cho các mặt hàng xa xỉ. Té ra, chỉ cần có một chiếc xe máy dù cà khổ để kiếm cơm là bạn và tôi đã gia nhập vào hàng ngũ những người xài hàng xa xỉ rồi, trừ phi bạn đổ nước cống cho xe chạy.
Và phải chăng vì thế mà không thể để tồn tại cái cảnh buôn thúng bán mẹt lê la vỉa hè chốn Hà thành văn minh thanh lịch? Vâng, dân ta giờ khấm khá cả, chỉ thích xài bánh trung thu cao cấp với bào ngư vi cá thôi, nên việc cấp phép và cấm tiệt nói trên là hoàn toàn hợp lẽ giời.
Nhìn từ một góc độ khác nữa, việc Hà Nội cho các doanh nghiệp thuê vỉa hè còn hết sức giá trị trong bối cảnh nguồn thu ngân sách đang gặp khó. Ngày 29/8, trong khi báo VietnamPlus cho biết thu ngân sách Nhà nước toàn quốc có nguy cơ thâm hụt trầm trọng, thì Hà Nội Mới cũng loan tin trong 8 tháng đầu năm nay, Thủ đô đã giảm thu ngân sách hơn 500 tỷ đồng.
Xưa, nhân vật của Nam Cao trong một gia cảnh khốn khổ đã từng tuyên bố một câu nổi tiếng rằng trẻ con không được ăn thịt chó. Còn ngày nay, trẻ con đâu có biết bánh trung thu là cái giống gì, mà đích thị chỉ có đám người lớn mới hiểu được. Tương tự như vậy, thời buổi này vỉa hè không dành cho người nghèo, còn tại sao thì chỉ có các doanh nghiệp máu mặt mới rõ.
Thế là câu đồng dao thời bao cấp “vỉa hè là của nhân dân anh hùng” đã bắt đầu sai, sai cơ bản từ đời tám hoánh nào rồi ấy chứ.
Tam Thái (Phunutoday)*
 |
Quầy bánh Trung thu chiếm trọn mặt tiền phố Tây Sơn của gò Đống Đa |
 |
|
Góc phố rộng là nơi lý tưởng để bày bán bánh Trung thu |
 |
Đường Lê Văn Lương, quận Thanh Xuân, được khá nhiều hãng bánh Trung thu chọn làm nơi bày bán, có hãng còn có 2, 3 quầy hàng |
 |
Các quầy bánh Trung thu chiếm chỗ dành cho người đi bộ trên hè phố Xã Đàn (từ mép hè đến vạch sơn trắng là nơi để xe máy, xe đạp) |
 |
Thậm trí bày bán ngay dưới lòng đường (phố Trần Đại Nghĩa) |
 |
Chiếm hết phần vỉa hè đi bộ, các quầy hàng của Hữu Nghị còn bán bánh ngay cạnh các thùng rác, trên phố Xã Đàn.
|
Ảnh: Infonet