Lekcja druga

Ảnh: minh họa

 Danh từ (rzeczownik), Tính từ (przymiotnik)

Rozmowa (hội thoại)
To jest pani Anna Kowalska -żona pana Andrzeja
To jest pan Andrzej - mąż pani Anny
To jest Paweł Kowalski - syn pana Andrzeja
To jest Krystyna Kowalska - córka pani Anny
To są dzieci państwa Kowalskich
Jaki jest Andrzej? Andrzej jest wysoki
Jaka jest Anna? Anna jest piękna, nie gruba, nie szczupła
Czy Paweł jest przystojny i podobny do Andrzeja? Tak, Paweł jest przystojny i podobny do Andrzeja
Jaka piękna jest Krystyna? Krystyna jest piękna jak mama i bardzo miła.
 Gramatyka (ngữ pháp)
A. Danh từ
Danh từ (rzeczownik) - là những từ chỉ tên người, động vật, thực vật, vật thể, hiện tượng, khaí niệm, hành vi, trạng thái, tính chất, có danh từ chung, riêng. Trong tiếng BL còn chia ra danh từ số ít (liczba pojedyncza), số nhiều (liczba mnoga), giống đực (rodzaj męski), giống cái (rodzaj żeński), giống trung (rodzaj nijaki).
1- Danh từ số ít giống đực động vật, bất động vật … thường tận cùng bằng những phụ âm: b, c, d, g, h, k, l, ł, m, n, ń, p, s, ś, r, t, w, z, ź, ż. Trường hợp đặc biệt: a, j, i, o. Ví dụ: stół (cái bàn), człowiek (người), defekt (sai sót), gęś (con ngỗng), kolega (bạn), uczeń (học trò), Matejko (họ là Matejko).
2 - Danh từ số ít giống cái động vật, bất động vật… - thường tận cùng bằng các nguyên âm a, i, ń, ć. Ví dụ: książka (quyển sách), nauka (khoa học), piękność (cái đẹp ), pieśń (bài hát), twardość (độ cứng).
3 - Danh từ số ít giống trung động vật, bất động vật… - thường tận cùng bằng e, ę, o, um. Ví dụ: wejście (lối vào), zwierzę (con vật), okno (cửa sổ), centrum (trung tâm), zamknięcie, otwarcie ( đóng, mở) .
4 - Danh từ số nhiều (liczba mnoga)
A - Danh từ số nhiều giống đực chỉ người nếu phụ âm tận cùng ví dụ là t đổi thành ci: klien/t ~ ci (khách hàng), tận cùng r đổi thành ~rowie hoặc ~rze: inżynie/r ~rowie (kỹ sư), kontrole/r ~rze, tận cùng là k: pracowni/k ~ cy ( người lao động), tận cùng là rz: leka/rz ~ rze (bác sĩ), là l: przyjacie/l ~ le, cz: gra/cz ~ cze ( người chơi), là ca: morder/ca ~ cy (kẻ giết người), là iec: kup/iec ~ cy (nhà buôn), là ń : ucze/ń ~ niowie( học trò), là ga: dzy (koleg/a ~ dzy), là n: Rosja/n ~nie (người Nga), là eł: pos/eł ~słowie và nhiều trường hợp đặc biệt khác.
B - Động vật, bất động vật, giống cái, giống trung số nhiều biến đổi giống nhau, phần lớn có đuôi là y, i, a, e. Ví dụ - pie/s ~ psy (con chó), ko/t ~ koty (con mèo), dziewczy/na ~ny (con gái), pieś/ ń ~ nie (bài hát), Wietnam/ka ~ki, ok/no ~na (cửa sổ) , wiejś/cie ~cia (lối vào), dziecko ~dzieci, muz/eum ~zea
B Tính từ
Tính từ (przymiotnik) là từ dùng để bổ nghĩa cho danh từ, chỉ tính chất, màu sàc, kích thước của danh từ, phù hợp với danh từ về giống, số, cách. Trả lời câu hỏi: jaki: loại gì? (jaka, jakie, jacy), który: cái nào? (która, które, którzy), czyj: thuộc về ai? (czyja, czyje, czyi)
1. Tính từ chỉ tính cách, tính chất: jaki, jaka, jakie, jacy (như thế nào)
(biến đổi theo danh từ: giống đực, giống cái, giống trung, số ít, số nhiều).
A. Jaki jest ten dom? (Cái nhà này loại gì?)
B. Ten dom jest wysoki (Cái nhà này cao)
A. Jaka jest pani Kowalska ? (Bà Kowalska thế nào?)
B. Pani Kowalska jest zgrabna i wesoła. (Bà Kowalska cân đối và vui vẻ)
A. Jakie jest Centrum Handlowe w Wólce Kosowskiej? (Trung tâm thương mại ở W.K thế nào?)
B Centrum Handlowe GD jest wielkie, ale daleko od Warszawy. (TTTM ở W.K lớn, nhưng xa Warszawa)
A. Jakie są dzieci Państwa Kowalskich? (Con cái ông bà Kowalski thế nào?)
B. Dzieci Państwa Kowalskich są grzeczne. Ich córka jest ładna, ich syn jest przystojny. (Con cái ông bà Kowalski ngoan. Con gái họ xinh, con trai họ khôi ngô)
A. Jacy są Polacy w ogóle? (Người BL đại thể thế nào?)
B . Polacy przeważnie są gościnni, serdeczni i bardzo religijni. ( Người BL phần đông mến khách, nhiệt tình i rất tín ngưỡng).

C. Đại từ sở hữu: mój, moja, moje, moi, twój,.. jego, jej, nasz, nasza, nasze, wasz…, ích, swój, swoja, swoje, swoi (của tôi, của anh, của nó ,của chúng tôi, của các anh, của chúng nó, của mình) được biến đổi theo danh từ số ít, số nhiều, giống đực, giống cái, giống trung, ở các cách (sẽ đề cập sau)
A. Czy to są twoi koledzy?
B. Tak, to są moi koledzy. Jest to Trung - kolega z Wietnamu, a to Kasia - koleżanka z Warszawy.
A. Nazywam się Andrzej Kowalski, moja żona ma na imię Anna, mój syn ma na imię Paweł, a moja córka ma na imię Krystyna.
B. Nazywam się Admed. Jestem Sudańczykiem. Bardzo mi miło poznać pana rodzinę.
A. Czy wy wszyscy pracujecie w Centrum handlowym? Wasza przyjaźń jest bardzo ciekawa?
B. Nie, Każdy ma swoją pracę. Nasza przyjaźń jest bardzo ciekawa i potrzebna. Kasia jest studentką z filologii Azji Wschodniej. Ona uczy nas języka polskiego. Ja jestem kupcem, sprzedaję towary na bazarze Stadionu Dziesięciolecia „JARMARK”. Kolega Trung ma swoją hurtownię odzieży. Jego towary są importowane z Wietnamu, z Chin i z Turcji.
A. Co robicie w dniu wolnym?
B. Ja lubię spędzić swój wolny czas z kolegami z kraju, Trung i Kasia wolą chodzić do kina, do teatru, po zakupy i na wycieczkę. Ich zainteresowania są rozmaite. Nasze towarzystwo trwa od kilku lat.
Nowe słowa
ten (ta, to, te): cái này
ciekawa: hấp dẫn, lý thú
kolega: bạn.
nazywać się: gọi là, tên là
żona: người vợ
na imię: tên là
mąż: chồng
dziecko, dzieci: đứa trẻ, những đứa trẻ
przystojny: đẹp trai, tuấn tú
piękny: đẹp (piękna kobieta: một phụ nữ đẹp)
wysoki: cao
niski: thấp, lùn
szczupły: thon thả, gầy
gruby: béo, đầy đặn
syn: con trai
córka: con gái
państwo: ông bà
religijny: tôn giáo, tín ngưỡng.
wesoły: vui vẻ
grzeczny: lễ phép
podobny: giống như
mama: mẹ
Sudańczyk: người Xu đăng
bardzo: rất là
mi: tôi ( ở cách 3)
miły, miła, miłe: thân ái, dễ chịu (tính từ)
sympatyczny: có cảm tình
miło: thân aí, dễ chịu (trạng từ)
poznać: làm quen, biết đến
rodzina: gia đình
wszyscy: tất cả mọi người (wszystki, wszystkie)
importowane: được nhập khẩu
przyjaźń: tình hữu nghị
potrzebny: cần thiết.
studentka: cô sinh viên
hurtownia: nơi bán xỉ
filologia: nghiên cứu ngôn ngữ
Azja: châu Á
wschodni: phương đông
uczyć: dậy học
język polski: tiếng Ba Lan
zgrabna: cân đối
towar: hàng hóa
bazar: chợ
Stadion Dziesieciolecia: Sân Vận động 10 năm
hurtownia: nơi bán xỉ
odzież: quần áo
China: Trung quốc,
w dniu wolnym: vào ngày rỗi
lubić: thích, quý
spędzić wolny czas: xử dụng thời gian rỗi
kraj: đất nước
woleć: thích hơn, thích hơn cả
chodzić: đi bộ
kino: rạp chiếu bóng.
teatr: rạp hát.
po zakupy: mua sắm.
na wycieczkę: đi thăm quan.
zainteresowanie: sự quan tâm, điều thú vị.
rozmaite: nhiều vẻ, phong phú.
towarzystwo: nhóm, hội đoàn.
trwać: tồn tại.
od kilku lat: được vài năm.
rok, lata, lat: năm (jeden rok, dwa lata, pięć lat)
z, od (giới từ cách 2): từ đâu
na (giới từ cách 4)
do (giới từ cách 2): đến đâu
sprzedaje: bán hàng
Turcja: nước Thổ
robić (ja robę,…. oni robią): làm