1- Tiền boa (Napiwki) ở Ba Lan
Tại Ba Lan, tiền boa hoàn toàn là tự nguyện và không có quy định pháp luật nào bắt buộc phải trả. Khách hàng có phần thưởng cho người phục vụ hoàn toàn phụ thuộc vào thiện chí của họ.
Tuy nhiên, có một ngoại lệ pháp lý quan trọng, được gọi là “phí dịch vụ” (opłata za usługę). Đôi khi phí này gây hiểu nhầm là "tiền boa bắt buộc".
Theo luật, nhà hàng có quyền tính thêm phí dịch vụ từ 10% đến 15% vào hóa đơn (thường áp dụng cho các bàn có nhóm khách lớn hơn, ví dụ: 5-6 người), nhưng chỉ với điều kiện là thông tin về phí dịch vụ phải được ghi rõ ràng trên thực đơn hoặc được hiển thị ở vị trí dễ thấy trong nhà hàng trước khi gọi món. Nếu thông tin này được ghi trên thực đơn, nó được coi là một phần của hợp đồng dân sự giữa bạn và nhà hàng.
Nếu thực đơn không đề cập đến khoản phí đó, và người phục vụ đã thêm nó vào hóa đơn: Bạn có quyền từ chối thanh toán hóa đơn này. Nhà hàng đang vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng khi không thông báo các khoản phí bổ sung.
Cố gắng ép buộc là một hành vi phạm tội: Nếu nhân viên từ chối cho bạn rời đi hoặc đòi tiền dưới sự đe dọa, đó là bất hợp pháp. Bạn nên báo cáo sự việc cho người quản lý. Nếu người quản lí không giải quyết, hãy bình tĩnh nói rằng bạn sẽ chỉ thanh toán cho các món ăn có trong thực đơn. Sau đó, chụp ảnh thực đơn và hóa đơn: Đây sẽ là bằng chứng của bạn trong trường hợp có vấn đề phát sinh sau này. Bạn có thể báo cáo vụ việc cho Văn phòng Cạnh tranh và Bảo vệ Người tiêu dùng hoặc Cơ quan Thanh tra Thương mại hoặc nộp đơn kiện chống lại nhà hàng vì các hành vi cạnh tranh không lành mạnh và lừa dối người tiêu dùng.
2- Vụ bê bối lớn liên quan đến sàn giao dịch tiền điện tử Zondacrypto
Vụ việc hiện được coi là một trong những vụ bê bối tài chính lớn nhất trong những năm gần đây ở Ba Lan. Ước tính cho thấy có tới 30.000 người có thể bị ảnh hưởng, và thiệt hại tối thiểu của nhà đầu tư tại thời điểm điều tra ước tính ít nhất là 350 triệu zloty.
Điểm chính của vụ bê bối Zondacrypto bắt đầu từ việc rút tiền bị chặn và thiếu vốn chi trả. Từ đầu tháng 4 năm 2026, người dùng sàn giao dịch đã không thể rút tiền của họ.
Văn phòng Công tố Khu vực Katowice đã khởi động một cuộc điều tra chính thức về tội gian lận và rửa tiền. Các nhà chức trách đã thu giữ một lượng lớn dữ liệu và thiết bị máy tính từ sàn giao dịch. Theo điều tra, Sylwester Suszek, người sáng lập Zondacrypto (trước đây là BitBay) có quyền sở hữu khóa riêng của số tiền trị giá khoảng 330 triệu đô la đã biến mất vào năm 2022.
Vụ án đã trở thành một phần của cuộc tranh luận công khai gay gắt tại Quốc hội trongnhwngx ngày gần đây. Thủ tướng Donald Tusk, đã công khai cáo buộc sàn giao dịch này có liên hệ với nguồn vốn của mafia Nga và tài trợ cho các chính trị gia đối lập (PiS và Liên bang). Tranh luận cũng xoay quanh việc tổng thống phủ quyết hai dự luật nữa nhằm điều chỉnh thị trường tiền điện tử, giúp ngăn chặn giao dịch này hoạt động bất chấp pháp luật.
Được biết, Zondacrypto là một nhà tài trợ rất tích cực trong lĩnh vực thể thao. Sau vụ bê bối, Ủy ban Olympic Ba Lan (PKOl) đã chịu thiệt hại, trong đó có việc các vận động viên đoạt huy chương Olympic bị khóa số token trị giá hàng trăm nghìn zloty, mà họ không thể đổi thành tiền mặt. Nhiều câu lạc bộ và tổ chức thể thao đang khẩn trương chấm dứt các thỏa thuận hợp tác với công ty. Các nhà đầu tư bị ảnh hưởng hiện đang cố gắng thành lập các nhóm pháp lý, và các báo cáo đang xuất hiện trên truyền thông nước ngoài (bao gồm cả Estonia, nơi công ty đăng ký) về những nỗ lực của các nạn nhân trước khi công ty tuyên bố phá sản.
3- Krakow sẽ có nghĩa trang cho thú cưng
Krakow sẽ có một nghĩa trang cho thú cưng, chính thức được đặt tên là "Park Wiernych Przyjaciół" (Công viên của Những Người Bạn Trung Thành). Nghĩa trang sẽ được xây dựng tại Nowa Huta trên đường Igołomska, trên khu đất rộng khoảng 1,3 ha. Khu phức hợp sẽ bao gồm không chỉ một nghĩa trang truyền thống mà còn cả một cơ sở hỏa táng động vật hiện đại. Việc xây dựng dự kiến sẽ diễn ra vào năm 2027–2028. Quyết định này kết thúc hơn 20 năm nỗ lực của người dân và các tổ chức phúc lợi động vật nhằm tạo ra một nghĩa trang hợp pháp cho thú cưng tại thủ phủ của vùng Małopolska. Cho đến nay, chủ nuôi thú cưng ở Krakow phải sử dụng các công ty xử lý xác tư nhân hoặc tìm kiếm các nghĩa trang xa xôi ở các vùng khác của đất nước.
Tại Ba Lan, việc tự chôn xác chó, mèo hoặc các vật nuôi khác trong vườn nhà, mảnh đất, rừng hoặc công viên là hoàn toàn bất hợp pháp. Theo quy định vệ sinh của Ba Lan và EU, xác vật nuôi đã chết được phân loại là "chất thải có nguồn gốc động vật" loại 1 (vật liệu có nguy cơ đặc biệt) và phải trải qua các thủ tục thích hợp. Tự chôn ở nơi không được chỉ định là một hành vi vi phạm pháp luật. Nếu cảnh sát hoặc lực lượng bảo vệ thành phố phạt tiền tại chỗ, tiền phạt sẽ là vài trăm zloty; Nếu tòa án xử, có thể lên đến 5.000 zloty; và yêu cầu chủ sở hữu phải trả chi phí khai quật và xử lý xác chuyên nghiệp.
Chủ nuôi thú cưng ở Ba Lan có ba lựa chọn hợp pháp: Chôn cất tại nghĩa trang thú cưng được chứng nhận (khu tang lễ), có thể đặt một tấm bia tưởng niệm hoặc bia mộ ở đó. Chôn cất hợp pháp tại các khu vực được chỉ định đặc biệt đáp ứng các tiêu chuẩn thú y nghiêm ngặt và phải trả tiền. Hỏa táng (thiêu hủy) tại lò hỏa táng được cấp phép là một lựa chọn ngày càng phổ biến thay thế cho việc chôn cất truyền thống. Có thể hỏa táng tập thể: Thi thể được hỏa táng cùng với các động vật khác, và tro cốt được đặt trong một ngôi mộ tập thể. Hỏa táng riêng lẻ: Động vật được hỏa táng riêng, và chủ sở hữu nhận tro cốt của thú cưng trong một chiếc bình đựng tro cốt do họ lựa chọn. Luật pháp Ba Lan không cấm việc giữ bình đựng tro cốt của thú cưng tại nhà hoặc rải tro cốt,
Chủ thú cưng cũng có thể chọn giải pháp đơn giản và rẻ nhất. Sau khi thú cưng chết hoặc được an tử, phòng khám thú y sẽ tiếp nhận xác và giao cho một công ty chuyên xử lý việc tiêu hủy tập thể chất thải y tế và sinh học.
4- Hội đồng Tư pháp Quốc gia (KRS)
Vào ngày 15/05/2026, Quốc hội Cộng hòa Ba Lan đã bầu 15 thẩm phán mới vào Hội đồng Tư pháp Quốc gia (KRS), với đa số 3/5 (235 nghị sĩ ủng hộ, 18 nghị sĩ phản đối). Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh tranh chấp chính trị sâu sắc với sự tẩy chay của phe đối lập và sự coi thường phán quyết của Tòa án Hiến pháp.
. Liên minh cầm quyền ủng hộ danh sách các thẩm phán được lựa chọn và đánh giá tích cực, trong khi các nghị sĩ của đảng Luật pháp và Công lý đã tẩy chay cuộc bỏ phiếu và không tham gia.
. Kế hoạch ban đầu của chính phủ là thông qua một đạo luật hoàn toàn mới, theo đó tất cả các thẩm phán Ba Lan sẽ được bầu trực tiếp vào Hội đồng Tư pháp Quốc gia bằng hình thức bỏ phiếu phổ thông (do Ủy ban Bầu cử Quốc gia tổ chức). Tuy nhiên, luật này đã bị Tổng thống Andrzej Duda phủ quyết. Do đó, liên minh cầm quyền quyết định tổ chức bầu cử theo các quy định cũ năm 2017 (những quy định do đảng Luật pháp và Công lý (PiS) đưa ra, trong đó Quốc hội tiến hành bầu cử).
. Ngay trước cuộc bỏ phiếu của quốc hội, Tòa án Hiến pháp đã ban hành lệnh, yêu cầu Quốc hội không được bầu các thẩm phán vào Hội đồng Tư pháp Quốc gia cho đến khi kiến nghị của các nghị sĩ đảng PiS được xem xét. Đa số nghị sĩ đã phớt lờ lệnh này, cho rằng thành phần của Tòa án Hiến pháp không hợp lệ.
Việc bầu ra một Hội đồng mới theo cách này cho thấy cuộc xung đột về tính hợp pháp của Hội đồng Tư pháp Quốc gia vẫn chưa được giải quyết, mà chỉ mới bước sang một giai đoạn mới. Phe đối lập và các thành viên hiện tại của Hội đồng cho rằng cuộc bầu cử hiện tại là vi phạm các thủ tục và biện pháp bảo vệ của Tòa án Hiến pháp, trong khi chính phủ lại cho rằng Hội đồng mới được bầu đã giành lại được sự ủy nhiệm dân chủ và cộng đồng cần thiết để khôi phục lại hệ thống tư pháp.
Xuân Nguyên (Tổng hợp tin)