Vào thứ Tư (11/11/2026), lễ kỷ niệm 108 năm ngày Ba Lan giành lại độc lập được tổ chức trên khắp cả nước (ngày này được tính từ ngày 11 tháng 11 năm 1918, khi Ba Lan trở lại bản đồ thế giới sau 123 năm bị chia cắt). Lễ kỷ niệm chính, có sự tham dự của Tổng thống Karol Nawrocki đã diễn ra tại Quảng trường Piłsudski ở Warszawa.
Tại Warszawa, ngoài các nghi lễ cấp nhà nước còn có các cuộc tuần hành, chạy bộ và các sự kiện văn hóa. Một cuộc tuần hành lớn do phe cánh hữu tổ chức, bắt đầu lúc 2:30 chiều tại Rondo Dmowskiego.
Từ 8 giờ sáng, Tổng thống Karol Nawrocki đã đặt vòng hoa tại tượng đài Wincenty Witos. Sau đó, ông đến đặt vòng hoa tại các tượng đài của những lãnh tụ khác: Ignacy Jan Paderewski, Ignacy Daszyński, Roman Dmowski, Wojciech Korfanty và Józef Piłsudski.
Tại sao trong ngày này, nguyên thủ nhà nước Ba Lan lại viếng và đặt vòng hoa trước tượng đài của các lành tụ như đã nói ở trên. Điều này có thể nhiều người chúng ta vân chưa rõ. Trong bài này, chúng tôi muốn cùng các bạn tìm hiểu về những người anh hùng dân tộc của đất nước Ba Lan, những người đã có công lao trong công cuộc giành độc lâp cho đất nước trước đây 108 năm và được nhân dân vinh danh là những người Cha của nền độc lâp Ba Lan.
Trước khi tìm hiểu về họ, chúng ta cần lưu ý rằng, bất chấp những khác biệt sâu sắc về chính trị, tư tưởng và giai cấp, những “Người Cha” này đã cùng nhau hoạt động vào thời điểm quan trọng nhất, để xây dựng lại một nhà nước Ba Lan tự do vào năm 1918.
1. Wincenty Witos (1874 – 1945):
Ông là một trong những chính trị gia quan trọng nhất thế kỷ 20 của Ba Lan, là nhà lãnh đạo không thể tranh cãi của phong trào nông dân.
Ông đã ba lần giữ chức Thủ tướng chính phủ vào những thời điểm quan trọng của đất nước – năm 1920–1921, 1923 và 1926.
Với tư cách là Thủ tướng của Chính phủ Quốc phòng năm 1920, ông đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nông dân Ba Lan chiến đấu chống lại Hồng quân Liên Xô.
Sau cuộc đảo chính tháng 5 năm 1926 (do xung đột với Quốc hội, chính phủ thứ ba của ông bị lật đổ), ông gia nhập phe đối lập. Năm 1930, ông bị giam giữ bất hợp pháp tại Pháo đài Brest và sau đó bị kết tội trong cái gọi là Phiên tòa Brest, điều này buộc ông phải di cư. Sau khi trở về Ba Lan năm 1939 và chiến tranh bùng nổ, ông kiên quyết từ chối hợp tác với quân chiếm đóng Đức, những người muốn thành lập một chính phủ cộng tác.
2. Józef Piłsudski (1867–1935):
Ông là người sáng lập ra Quân đoàn Ba Lan và Tổ chức Quân sự Ba Lan (Twórca Legionów Polskich i Polskiej Organizacji Wojskowej - POW), biểu tượng của đấu tranh vũ trang. Là nguyên thủ quốc gia đầu tiên, Thống chế Ba Lan đầu tiên, Tổng tư lệnh quân đội.
Ngày 11 tháng 11 năm 1918, ông là Tổng chỉ huy quân đội ở Warszawa, sự kiện được coi là khởi đầu mang tính biểu tượng của nền độc lập. Với tư cách là Tổng tư lệnh, ông đã góp phần to lớn vào việc bảo vệ đất nước chống lại cuộc xâm lược của Bolshevik trong Trận Warszawa năm 1920.
3. Roman Dmowski (1864–1939):
Ông từng là đối thủ chính trị chính của Piłsudski, là nhà ngoại giao hàng đầu tại Paris và người sáng lập Ủy ban Quốc gia Ba Lan, tham gia đàm phán về biên giới phía tây của Ba Lan. Là Bộ trưởng Ngoại giao Ba Lan, ông tin rằng chìa khóa dẫn đến tự do là ngoại giao và liên minh với các nước phương Tây. Chữ ký của ông trên Hiệp ước Versailles đã hợp pháp hóa việc đưa Ba Lan trở lại bản đồ thế giới.
4. Ignacy Jan Paderewski (1860–1941):
Ông từng là Thủ tướng và Bộ trưởng Ngoại giao, đại biểu tham dự Hội nghị Paris, không thuộc đảng phái nào và là nghệ sĩ piano nổi tiếng thế giới. Ông sử dụng danh tiếng nghệ thuật quốc tế của mình để vận động hành lang thay mặt Ba Lan tại Mỹ và châu Âu, thuyết phục được Tổng thống Mỹ Woodrow Wilson đưa vấn đề độc lập của Ba Lan vào chương trình hòa bình (điểm 13).
Năm 1919, ông đứng ra thành lập chính phủ thống nhất được hai phe đối lập của Piłsudski và Dmowski.
5. Wojciech Korfanty (1873–1939):
Ông là người Dân chủ Cơ đốc giáo. Là lãnh đạo của vùng Śląsk, đấu tranh cho việc sáp nhập Thượng Śląsk và Đại Ba Lan (Wielkopolska) vào mẫu quốc. Ông là Thủ lĩnh Cuộc nổi dậy Śląsk lần thứ ba, thành viên của Quốc hội (Sejm), và phó thủ tướng.
Nếu không có ông, các vùng công nghiệp giàu có của Śląsk có thể vẫn thuộc về Đức. Ông được coi là diễn giả huyền thoại tại Quốc hội Đức (Reichstag), nơi ông mạnh dạn yêu cầu trả lại đất đai của Ba Lan.
6. Ignacy Daszyński (1866–1936):
Ông thuộc Đảng Xã hội (PPS). Là người xây dựng cấu trúc nhà nước; người ủng hộ các cuộc cải cách xã hội sâu rộng và dân chủ. Từng là Thủ tướng Chính phủ Nhân dân Lâm thời ở Lublin (tháng 11 năm 1918) và là chủ tịch Quốc hội.
Là người đứng đầu chính phủ đầu tiên ở Lublin, ông đã ban hành các luật xã hội hiện đại, bao gồm ngày làm việc tám giờ và quyền bầu cử cho phụ nữ.
Hiện nay, cả sáu Người Cha của nền độc lập Ba Lan đều được thành phố Thủ đô dựng tượng đài ngay tại khu vực trung tâm (dọc theo đại lộ Aleje Ujazdowskie và các công viên lân cận) để người dân và du khách đến tưởng niệm. Ngoài ra, tên của ho cũng đã được đặt tên cho các con đường, đại lộ, bùng binh hoặc quảng trường quan trọng tại thủ đô Warszawa.
Việc vinh danh này thể hiện sự trân trọng của người dân Ba Lan đối với đóng góp của họ, bất chấp sự khác biệt về quan điểm chính trị trong lịch sử:
Plac marsz. Józefa Piłsudskiego: Quảng trường lịch sử quan trọng nhất thủ đô, nơi đặt Mộ Chiến sĩ Vô danh và là nơi tổ chức các đại lễ quốc gia (Śródmieście).
Rondo Romana Dmowskiego: Nút giao thông sầm uất nhất ngay trung tâm thành phố (giao giữa đại lộ Aleje Jerozolimskie và phố Marszałkowska - Śródmieście).
Rondo Ignacego Daszyńskiego: Nơi tọa lạc Trung tâm tài chính hiện đại của Warszawa, bao quanh bởi các tòa nhà chọc trời như Warsaw Spire và Warsaw Unit (Wola).
Aleja Wincentego Witosa: Một trong những trục đường giao thông huyết mạch lớn ở phía nam thành phố (Mokotów).
Ulica Ignacego Jana Paderewskiego: Con phố dài chạy qua khu dân cư ở phía đông Warszawa; ngoài ra tên ông còn được đặt cho Công viên Skaryszewski gần trung tâm (Rembertów).
Ulica Wojciecha Korfantego: Con phố yên bình nằm ở khu vực phía tây bắc của thủ đô (Bemowo).
Xuân Nguyên (Sưu tầm)