Tôi được làm bạn với ông từ năm 2012, khi tôi được mời vào làm việc trong trường đại học Almamer, Warszawa ( ALMAMER Szkoła Wyższa w Warszawie), với cương vị Trợ lí toàn quyền của hiệu trưởng về việc điều hành „Viện Khoa học và Văn hóa Việt Nam”.
Viện Khoa học và Văn hóa Việt Nam tại trường Đại học Almamer được thành lập vào năm 2010 theo sáng kiến của cựu Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan, Nguyễn Hoằng. Khi ấy, ngoài ông hiệu trường là Tiến sĩ Janusz Merski thì đại tá Śledź (lúc đó đã 82 tuổi) cũng được coi là một người rất nhiệt tình trong các hoạt động của Viện. Mặc dù không phải là cán bộ trong hợp đồng của nhà trường, nhưng ông Śledź đã tự nguyện (làm không lương) và được phân công làm Thư kí của Viện Khoa học và Văn hóa Việt Nam ngay từ khi Viện mới thành lâp. Điều đó đủ nói rằng, ông đã có những tình cảm sâu sắc với đất nước và con người Việt Nam. Trong suốt thời gian 4 năm (từ 2012-2016) chúng tôi đã làm việc cùng nhau và bản thân tôi (một người cũng tự nguyện xin vào làm trong Viện và không nhận một đồng thù lao nào) cũng phải nể phục vì những cống hiến của ông trong những công việc được gọi là quảng bá Văn hóa Việt nam và giúp cộng đồng người Việt tại Ba Lan trong quá trình hội nhập. Trong quan hệ riêng tư, mặc dù ông ở tuổi cha mẹ của tôi, nhưng lức nào ông cũng gọi tên tôi thân mật và nể trọng : Panie doktorze!. Nhưng khi tôi gọi ông: Panie pułkowniku, thì ông lại bảo đừng gọi tôi như thế vì tôi đã về hưu. Sau đó tôi chỉ gọi ông là pan doktor.
Đại tá Stanisław Śledź được coi là một người bạn lớn của Việt Nam. Hàng năm, mỗi khi tổ chức các ngày lễ lớn như ngày Quốc khánh, ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam hay ngày tết Nguyên đán, ông luôn là khách mời danh dự của Đại sứ quán Việt nam và Phòng tùy viên Quân sự Việt Nam tại Warszawa. Và lần nào cũng vậy, ông đến với một tâm trạng hào hứng và luôn tìm những người quen để thả bầu tâm sự. Những lần gần đây, mặc dù đã gần 100 tuổi và phải nhờ đứa cháu dìu đến, ông vẫn không quản ngại và dự các buổi lễ cho đến phút cuối cùng.
Tình cảm và sự gắn bó với đất nước và con người Việt Nam của đại tá Stanisław Śledź bắt nguồn từ những ngày ông làm việc ở Việt Nam. Từ năm 1964 đến năm 1965, ông là thành viên của Ủy ban Giám sát và Kiểm soát Quốc tế (Międzynarodowa Komisja Nadzoru i Kontroli - MKNiK) tại Việt Nam. Khi ấy, Ba Lan, Ấn Độ và Canada là ba nước thành viên làm nhiệm vụ giám sát và kiểm tra việc tuân thủ các thỏa thuận quy định thi hành hiệp định Giơ-ne-vơ về Việt Nam.

( Các thành viên của Ủy ban Giám sát và Kiểm soát Quốc tế bên chiếc cầu bắc qua sông Bến Hải, con sông chia cắt Bắc và Nam Việt Nam).
Hai năm 1964–1965 là thời điểm chiến sự tại Việt Nam bắt đầu leo thang. Ông Stanisław Śledź, khi ấy mang quân hàm Thượng tá (podpułkownik), đã cùng phái đoàn quân sự Ba Lan làm nhiệm vụ giám sát hòa bình và giải quyết các khiếu nại dọc hai bờ sông Bến Hải (Khu phi quân sự dọc vĩ tuyến 17).

(Các thành viên của Ủy ban Giám sát và Kiểm soát Quốc tế kiểm tra tại Vịnh Vũng Rô, Nam Việt Nam, ngày 20 tháng 2 năm 1965).
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông đã hệ thống hóa những trải nghiệm thực tế và tư liệu lịch sử thành các công trình nghiên cứu quân sự. Tiêu biểu là bài viết Po obu stronach rzeki Ben Hai. Wietnam – strefa zdemilitaryzowana na 17 równoleżniku (tạm dịch: Hai bờ sông Bến Hải. Việt Nam – khu phi quân sự trên vĩ tuyến 17) đăng trên Tạp chí Lịch sử - Quân sự Ba Lan (Przegląd Historyczno-Wojskowy) năm 2011.
.
Từ khi về hưu, ông tiếp tục duy trì mối liên hệ mật thiết với Việt Nam thông qua việc tham gia Ban kiểm tra của Hội Hữu nghị Ba Lan – Việt Nam (Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Wietnamskiej) và Thư ký của Viện Khoa học và Văn hóa Việt Nam tại Đại học Almamer như đã nói ở trên.
Ông được Trung tâm Cựu chiến binh Hoạt động Ngoài biên giới Quốc gia (Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa) tôn vinh sứ mệnh tại Việt Nam như một dấu ấn đặc biệt trong 45 năm quân ngũ, gần đây nhất là trong lễ kỷ niệm sinh nhật lần thứ 100 của ông.Ô

Trong ngày lễ kỷ niệm sinh nhật lần thứ 100 vào ngày 16 tháng 11 năm 2026, tại Trung tâm Phục hồi chức năng và Chăm sóc Marianka trên đường Klonowa, Góra Kalwaria, nơi ông đã sống khoảng một năm qua, đại tá Stanisław Śledź đã nhận được những lời chúc mừng nồng nhiệt của Ban tổ chức và khách mời. Trong bộ quân phục, ông nhắc lại cùng mọi người những hồi ức thú vị của ông về thời gian phục vụ tại Việt Nam trong đó có các vụ đánh bom và các cuộc đấu súng ban đêm.
Phó Thị trưởng Góra Kalwaria, Piotr Chmielewski đã tặng ông bó hoa và đọc lá thư chúc mừng. Đông đảo các thành viên của Chi nhánh số 61 địa phương thuộc Hiệp hội Chiến sĩ Quân đội Ba Lan, Nhóm Lịch sử và Giáo dục "Szare Szeregi", và các học sinh từ các lớp mặc quân phục của Tổ hợp Trường dạy nghề Nguyên soái Franciszek Bieliński cũng đến tham dự. Một trong những học viên đã hát bài "Trái tim trong ba lô", để sau đó tất cả cùng đều đứng lên hát theo và chúc mừng đại tá.

Chúng ta, những người Việt Nam đang sống và làm việc tại Ba Lan cũng xin chúc mừng ông, người đã sống đúng như lời của bài hát chúc mừng sinh nhật của Ba Lan:
“Sto lat, sto lat, Niech żyje, żyje nam.
Sto lat, sto lat, Niech żyje, żyje nam.
Jeszcze raz, jeszcze raz, Niech żyje, żyje nam,
Niech żyje nam!”
Stanisław Śledź sinh ngày 16 tháng 11 năm 1926 tại Sosnowiec. Năm 1945, ông bắt đầu học tại Trường Sĩ quan Thông tin ở Zamość và Sieradz. Sau đó, ông phục vụ tại Siedlce và Wałcz, cùng nhiều nơi khác, và từ năm 1955 đến năm 1959, ông chỉ huy Tiểu đoàn Thông tin số 28 tại Koszalin. Ông được thăng cấp đại tá năm 1973. Trong mười một năm cuối sự nghiệp, ông đứng đầu Đơn vị Huấn luyện Chiến đấu thuộc Tổng cục Huấn luyện Chiến đấu của Quân đội Ba Lan tại Warszawa.
Ông là một kỹ sư và có bằng tiến sĩ khoa học quân sự. Trong nhiều năm, ông cũng giữ chức Tổng thư ký Hiệp hội Phim Khoa học Ba Lan. Ông đã được trao tặng, Huân chương Thập tự sĩ quan của Ba Lan (został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski).
Xuân Nguyên
Nguồn:
https://www.przegladpiaseczynski.pl/artykul/16929,sluzyl-w-wietnamie-dzis-ma-100-lat-urodziny-pulkownika-w-gorze-kalwarii?p=2