Vì cơ thể của con người thay đổi theo năm tháng, cách ăn của bạn cũng cần thay đổi cho phù hợp.
Giai đoạn từ 0-10 tuổi: hình thành thói quen.
Trẻ hình thành thói quen của trong giai đoạn này. Nếu ta cho trẻ ăn mặn, ngọt hay béo quá từ lúc này thì sau này trẻ rất khó bỏ được thói quen đó. Thường thường cho đến năm 3 tuổi, trẻ em ăn mọi thứ mà người lớn cho. Sau đó, trẻ không chấp nhận một đồ ăn gì mới mà nó chưa được ăn bao giờ. Đáy là phản xạ bản năng hình thành trong quá trình tiến hóa của con người. Trẻ em thấy bố mẹ không ăn thứ đó cũng sẽ học theo, vì cho là thứ đó không ăn được hay có hại.
Những sai lầm thường gặp của các bậc cha mẹ trong giai đoạn này là:
- Không thay đổi thực đơn cho bé.
- Truyền lại cho bé các thói quen ăn uống không tốt của chính mình.
- Dùng kẹo bánh thưởng cho trẻ khi cháu ngoan.
- Cho bé uống mọi thứ trừ nước lọc, mà thực ra với trẻ em đây là thứ đồ uống tốt nhất.
- Ép trẻ ăn quá nhiều, làm rối loạn cảm giác no và đói của bé.
- Cho bé ăn đồ ngọt trước bữa ăn chính.
Giai đoạn từ 10-20 tuổi: cần thức ăn có chất lượng nhất.
Đây là lứa tuổi trẻ em tăng nhanh chiều cao và mở mang trí tuệ. Cơ thể đang lớn cần nhiều chất đạm, can xi và các chất vi lượng, não cần chất bột đường, hệ thần kinh đang phát triển cần nhiều omêga 3 (có nhiều trong mỡ cá biển)..Ngoài ra đây là giai đoạn có nhiều thay đổi trong cuộc sống gia đình, cha mẹ bận hơn, trẻ phần lớn thời gian không ở nhà nên cha mẹ không theo dõi được ăn uống của chúng. Thay vì ăn trưa, trẻ dùng tiền cha mẹ cho mua đồ ngọt, uống nước có gaz như Côca Côla…Đến tối về do đói, trẻ ăn quá no bữa tối, ảnh hưởng đến giấc ngủ, sáng hôm sau dậy muộn lại không ăn sáng..
Những sai lầm thường gặp:
- Trẻ không ăn bữa sáng.
- Ăn uống không hợp lý
- Lạm dụng nước uống có nhiều gaz.
- Thức ăn thiếu canxi và omêga 3 trong lúc trẻ phát triển nhanh chiều cao và hệ thần kinh.
Giai đoạn từ 20-30 tuổi: con người tự rơi vào bẫy của chính mình.
Con người lúc này ở đỉnh cao về trí tuệ và sức lực, thường có xu hướng phung phí sức và coi thường mọi thứ, không ăn ngủ đầy đủ và theo giờ giấc, làm rối loạn hệ thống tự nhiên về cảm giác no và đói của cơ thể.
Đặc biệt phụ nữ cần quan tâm đến dự trữ chất canxi của mình trong giai đoạn này và nhất là cần bổ sung vitamin nhóm B vì hai lý do. Lý do thứ nhất (đặc biệt với các bà mẹ tương lai) chất này cần thiết cho sự phát triển của thai nhi ngay từ khi bắt đầu hình thành. Thứ hai, các vitamin nhóm B ngăn ngừa sự hình thành một chất gây xơ cứng thành mạch máu và các bệnh tim.
Những sai lầm thường gặp:
- Không ăn đủ lượng cần thiết.
- Ăn uống thiếu canxi, sắt và vitamin nhóm B.
Giai đoạn từ 30-40 tuổi: thiếu thời gian cho chăm sóc sức khỏe.
Ở giai đoạn này ta bận bịu nhiều hơn và có ít thời gian dành cho bản thân, không có thời gian cho rèn luyện cơ thể. Các dấu hiệu đầu tiên về tăng cân bắt đàu từ giai đoạn này. Cần tăng ăn chất xơ, uống nhiều nước, ít nhất là 2 lít mỗi ngày, tốt nhất là uống nước trắng không có gaz.
Những sai lầm thường gặp:
- Thiếu chất xơ trong thức ăn.
- Coi thường lượng ca-lo trong nước quả (bạn nên biết là 100ml nước quả chứa 40 kilo calo, như vậy 2 lít nước quả cấp đủ một nửa khẩu phần calo một ngày của con người!)
- Coi thường việc rèn luyện cơ thể.
- phụ nữ có mang hay đang cho con bú thường „ăn gấp đôi” mức bình thường, nghĩ rằng là ăn thêm cho con (ví dụ: phụ nữ có mang trong 3 tháng đầu chỉ cần ăn thêm 150 kilo calo, lượng này có đủ trong nửa cốc sữa chua).
Giai đoạn ngoài 40 tuổi: thức ăn nên đồng thời là thuốc.
Ở giai đoạn này cơ thể đã đi vào giai đoạn lão hóa, mà ta vẫn giữ thói quen ăn nhiều. Đây là giai đoạn ta cần quan tâm đến cách ăn uống:
- Thức ăn chứa nhiều omêga 3 có nhiều trong mỡ cá biển, chứa nhiều vitamin C (ớt tây, cam chanh, cải các loại..) có tác dụng chữa các bệnh tim và khớp.
- Vitamin E và tiền vitamin A có nhiều trong rau quả màu đỏ có tác dụng bảo vệ thành mạch máu.
- Canxi phòng ngừa các bệnh xương va khớp có nhiều trong phómát và các sản phẩm từ sữa.
Cần tránh lạm dụng chè, cà phê vì các thứ này cản trở quá trình hấp thụ canxi).
- Vitamin A giúp phòng các bệnh mắt.
- Phụ nữ trong thời kỳ tiền mãn kinh cần ăn thêm một số hoocmôn có nguồn gốc thực vật, có nhiều trong đậu nành, giá đỗ..
Những sai lầm thường gặp:
- Thiếu vitamin D và canxi trong thức ăn.
- Ăn các bữa ăn quá nhiều calo.
- Ăn quá mặn (gây tăng huyết áp và ảnh hưởng đến quá trình bài tiết nước).
Giai đoạn ngoài 60 tuổi: nên ăn ít, uống nhiều.
Sai lầm hay gặp là người ở lứa tuổi này không quan tâm đến ăn uống của chính mình, ngại nấu nướng. Nên lưu ý là khi ta ăn ít đi, cần quan tâm đến chất lượng bữa ăn cho đủ các thành phần cần thiết. Ngoài ra cần lưu ý đến việc uống. Nếu cơ thể thiếu nước, huyết áp có thể xuống. Máu đặc hơn sẽ dễ sinh bệnh nghẽn hay tắc mạch. Cần uống bổ sung canxi, vitamin D và vitamin B12 vì sau 60 tuổi, nồng độ dịch vị trong dạ dày giảm nhiều và cơ thể khó hấp thụ các chất này từ thức ăn.
Những sai lầm thường gặp:
- Uống quá ít nước.
- Ăn các bữa ăn quá nhiều calo hoặc ngược lại, ăn không đủ chất.
- Thiếu canxi trong thức ănNguyễn Hữu Viêm
(theo Gazeta Wyborcza)