Khi cái nắng hè bắt đầu oi ả khắp phố phường, ăn bát canh cua mát ngọt, chua chua, cảm giác lan man về những ký ức đẹp đẽ nhất của tuổi thơ vẫn cứ tràn về, dịu dàng, sâu lắng...
Hồi tôi còn là đứa con nít, muốn có bát canh cua, sáng sớm mẹ tôi đã phải ra chợ cóc đầu làng, mua cho được rổ cua mới bắt, về nhà lại hì hụi tách càng, bóc mai, khêu lấy đám gạch cua còn tươi màu, óng nước phía trong mai. Nhìn thì thấy thú, nhưng bắt cái tay mó vào chừng ấy công đoạn thì thôi rồi, vừa ngại làm, vừa ngại tanh! Bây giờ thì đơn giản hơn nhiều, cô hàng rất sẵn lòng sơ chế hộ.
Nước cua lọc kỹ, thêm vào chút nước mắm ngon rồi cứ thế mà đun, đun vừa vừa cẩn thận kẻo tràn cua, vỡ bánh cua là hỏng nồi canh. Và hình như, không có món ăn nào chỉ cần thực hiện đến 1/2 công đoạn, mà hương vị đặc trưng của món đã hiện hữu, lan tỏa làm dậy lòng cả khứu - xúc - vị giác như canh cua. Vì khi phi thơm gạch cua với hành khô, một mùi thơm hấp dẫn kéo đến ngay tức khắc. Thêm vài miếng cà chua thái hình miếng cau, bỏ cả đôi ba quả me nữa, đến khi sôi tràn, đóng thành bánh cua trên miệng nồi, thì cũng vừa đủ gợi nhớ đến đám hành lá cắt khúc - làm dậy màu sắc cho bất cứ món ăn nào. Bát canh bưng ra hấp dẫn đủ màu sắc, tỏa vị thơm khắp phòng.
Chỉ là một món canh, nhưng có người thích bát canh phải rộm lên những vòng mỡ vàng ươm, ngậy thơm mùi hành phi, có người lại thích bát canh trong trong, chỉ nổi lên những gợn cua, những gạch non màu vàng sậm.
Canh cua cũng kén bạn đồng hành, chỉ thích đi cùng với những miếng cà chua đỏ au, mát ngọt. Vì thế, nguyên liệu ngon nhất để nấu canh cua là vào đầu mùa mưa. Ngoài đồng ruộng, những con cua càng to càng bé bám đầy mặt đồng, béo múp, căng tràn sức sống.
Cà chua lúc ấy cũng còn một hai tháng để được dịp khoe màu đỏ tươi, ngọt thịt. Rồi sau vụ cua đầu mùa, những quả cà chua màu vàng trái vụ không còn bóng bẩy ngập tràn tinh bột nữa, đành chờ lại một mùa năm sau.
Ăn canh cua kể cũng hay, cứ tưởng đám gạch óng màu mỡ và hành khô là thơm ngon nhất, thế mà lớp thịt từ càng cua giã nhuyễn còn thú vị hơn, ăn vào miệng thấy ngọt ngọt tanh tanh, khó quên hơn hẳn. Lâu lâu lẫn ở miếng cua đang trộn cơm trong miệng lại nhằn ra cái chân cua giã dối. Lúc đó, bộ nhai phải thay cái chày "giã" cho bằng nhuyễn, vô tình thẩm thấu kỹ hơn vị tanh ngọt của càng cua, thấy thích thú với cách cảm nhận này.
Đúng là thưởng thức món ăn phải có bè, có kiểu. Ăn canh cua mà không có cà pháo muối chua là vứt đứt cho rồi! Nghĩ đến miếng canh thơm mùi cua béo ngậy, thêm miếng cà pháo chua giòn, mớ thực phẩm trong miệng như một món sa lát tuyệt hảo, dễ ăn, dễ cảm nhận vị ngon được đong đủ ngọt, ngậy, chua, giòn. Vì thế, có ăn đến bát cuối cùng mà còn chút canh cua, thế nào cũng tìm thêm cháy cơm, ăn cho đúng kiểu món ngon quê nhà.
L.A (CATP)