Chè xanh làng Hạ

Làng Hạ có tới 90% là đất đồi, gò vì thế chỉ có cây chè là tồn tại. Chè được trồng tới hơn nửa diện tích đất canh tác nơi đây.

Đất gò đòi khô chai cứng, độ chênh như bậc thang thế mà cây chè vẫn cứ vươn lên xanh tốt. Chè leo dốc, vượt đồi, vào vườn, nương, ở quanh nhà… chỗ nào ở vùng đất này cũng rợp bóng loại cây này. Cây chè ở đây dặc biệt cao, to nên trẻ trong vùng có thể vừa đánh đu trên cành vừa chè, hái chè xanh đựng giỏ …

Chợ chính phiên làng Hạ vào các ngày 3, 5, 8 hằng tháng với đặc sản cũng là cây chè xanh. Lên chợ, về chợ, các bà, các chị ai ai cũng gồng gánh, thúng mủng đầy thứ lá cây này. Lá chè được  xếp khéo, xấp từng nạm vào rổ đầy có ngọn. Lá cây bánh tẻ, màu vàng nhạt, nhỏ và cong cong như một chú cá rô ron rất riêng. Người đến chợ mua chè theo cân, bằng rổ rồi mang đi xuôi, ngược.

Uống chén chè làng hạ thật khó quên bởi vị ngọt, chán riêng của nó. (Ảnh minh họa)

Uống chè xanh làng Hạ cũng khó quên. Người làng Hạ thường dùng nước giếng khơi, từ mạch đá ong sâu dưới lòng đát, hãm hoặc nấu chè. Chỉ cần một nắm nhỏ rửa sạch, vò qua cho vào ấm, đổ nước sôi để trong khoảng 10 phút. Sau dăm ba câu chuyện, chủ nhà có thể mời khách một bát nước chè sóng sánh màu xanh nhạt, thoảng hương thơm.

Uống loại nước này sau bữa cơm là thích hợp nhất. Theo các cụ cao tuổi ở đất Hạ Bằng, vị chè ngọt, hơi chát uống nóng rất dễ tiêu cơm. Thậm chí với người làng Hạ, nó còn là phương thuốc bồi bổ cơ thế hữu hiệu. Chả thế mà cứ mùa hè đến, người làng Hạ đi gặt về, chỉ cần bát nước chè xanh hãm chỉ với chút đường, uống song, người như tỉnh lại sau cơn mệt mỏi.

Mùa xuân về, hoa chè nở trắng vùng đồi. Nhị hoa vàng, mịn như nhung tơ, hương chè nhè nhẹ thoang thoảng dễ chịu. Quả chè lúc nào cũng treo trĩu cành đến hàng năm. Khi quả chín tách vỏ có màu nẫu xẫm, rơi xuống đất. Rồi cứ vậy, cây mẹ tiếp cây con kế vị nhau nối nghiệp ăn ở với miền quê chân chất .

Trong những năm kháng chiến chống giặc ngoại xâm, đã có bao bà mẹ thôn Hạ nấu bát chè xanh tiễn con đi. Rồi gả con lấy chồng xa cũng có chén nước chè mời bà con lối xóm; các cụ ngồi chơi hát chầu văn cũng có ấm chè bên cạnh góp vui…

Ngày nay, nhu cầu cuộc sống nâng cao, người làng Hạ cũng dùng nhiều loại chè búp song trong mỗi nhà vẫn không thể thiếu ấm chè xanh đượm hương vị dân dã quê nhà.