Vì nỗi lo'cơm áo' khi đi du học tự túc, nhiều du học sinh Việt ngại hòa nhập với cuộc sống xung quanh
Những sinh viên “chỉ cần pass là đủ”
Gần ba năm sống ở Úc của C. cũng là gần ba năm đi làm thêm. Bạn phải làm việc 20 giờ một tuần, thậm chí có những lúc tranh thủ làm đến 25 giờ một tuần, dù biết điều đó trái với quy định trong visa làm việc cho sinh viên nước ngoài. Vì làm việc nhiều nên C. không có nhiều thời gian cho việc học hành.
Thời gian biểu của C. thường là chiều tối làm 3-4 tiếng trong bếp đầy mùi dầu mỡ ở một cửa hàng KFC, về nhà khi đã 10 giờ đêm và học bài đến 12 giờ đêm rồi đi ngủ đến 4 giờ và lại tiếp tục học. Thiếu ngủ, làm việc nhiều, ít thời gian cho việc học nên C. chỉ đặt mục tiêu đỗ, cho dù sức học của bạn có thể đạt kết quả cao hơn.
Tương tự như C, một tuần K. làm thêm nhiều giờ. Như nhiều sinh viên Việt Nam khác, K. chỉ có thể xin được một chân quét dọn ở tiệm đồ ăn nhanh McDonald’s. Vì vốn tiếng Anh không tốt, K. thường hay bị người quản lý và những đồng nghiệp cười mỗi khi bạn phát âm không chuẩn. Dù nhiều lần tự ái, K. không dám bỏ việc, vì “mật ít ruồi nhiều, bỏ nơi này chắc gì đã xin được việc ở nơi khác”.
Công việc làm thêm giúp K. trả chi phí thuê nhà và sinh hoạt vì K. chỉ được bố mẹ chu cấp tiền học. Dù K. thuê được chỗ ở tại một căn hộ khá khang trang nhưng quá tải vì có đến bảy người sinh sống. K. chọn ngủ ở phòng khách để được giảm tiền thuê nhà và vì thế hoàn toàn không có không gian riêng để tập trung học hành. K. cũng chỉ dám nghĩ đến việc có thể vượt qua được các kỳ thi chứ không mơ đến kết quả học tập khá. Với K., gánh nặng tài chính nhân đôi khi sắp tới bạn còn phải lo cho đứa em cũng chuẩn bị sang Úc học.
Cái cớ để khép mình với xã hội
Tham gia hoạt động ngoại khóa giúp sinh viên phát triển các kỹ năng xã hội, khả năng hòa nhập nhanh với môi trường mới và tiếng Anh. Tuy nhiên, tìm hiểu một số sinh viên Việt Nam tại Đại học Sydney, có thể nhận thấy hai lý do chính khiến cho du học sinh ngại tham gia các hoạt động ngoại khóa: tài chính và ngoại ngữ. Hai yếu tố này tưởng tách biệt nhưng với một số người chúng lại có liên quan mật thiết tới nhau.
Không bị sức ép làm thêm như C. và K. hay sống trong những căn hộ chật chội, L. sống với họ hàng tại Úc nên có thể tiết kiệm tiền ăn ở. Một năm, L. được bố mẹ cho 5.000 đô-la Úc tiền sinh hoạt phí, chia ra là khoảng 400 đô-la Úc/tháng. Số tiền này không phải ít ỏi nhưng do sống ở xa trường học nên chi phí đi lại của L. rất tốn kém cộng với giá cả đắt đỏ của Sydney nên L. chỉ lo đến trường học, rồi về nhà.
Cơ hội giao tiếp và nâng cao ngoại ngữ của L. ở lớp học không nhiều vì sinh viên thường chỉ lên lớp nghe giảng rồi về, trong khi đó L. cũng chỉ giao du với một nhóm bạn người Việt mà thôi. Về nhà, L. cũng toàn nói tiếng Việt. Bạn có đi làm thêm ở một cửa hàng bách hóa gần nhà nhưng khách hàng trong khu vực cũng chủ yếu là người Việt và Trung Đông, mỗi lần mua bán chỉ nói được dăm ba câu nên tiếng Anh không tiến bộ được mấy.
Việc học bất cứ một ngoại ngữ nào đều là một quá trình phấn đấu không ngừng nghỉ. Nó không cho phép người học dừng lại, bởi chỉ cần vài tuần không nghe, không nói, không đọc, viết tiếng Anh là kỹ năng của bạn có thể sẽ bị kém đi. Hiểu rõ hoạt động ngoại khóa là cơ hội kết bạn với sinh viên nước ngoài và nâng cao khả năng tiếng Anh nhưng L. nói: “Mình cũng muốn tham gia hội nghị, hội thảo, các buổi trao đổi dành cho sinh viên do các hội sinh viên tổ chức hay mấy cái vũ hội lắm chứ nhưng mỗi lần như vậy lại phải tốn cả đống tiền. Nhất là con gái đi chơi lại phải có váy áo đẹp chứ có phải đơn giản đâu.”
Thế nhưng khi được hỏi: “Bạn có muốn chuyển nhà đến nơi gần trường để tiện tham gia các câu lạc bộ hơn không?” thì L. lại do dự: “Mình cũng muốn như vậy nhưng chuyển ra sống riêng sẽ kéo theo bao nhiêu chi phí mới mỗi tháng, mà khả năng tài chính của gia đình mình không cho phép”.
Việc du học giúp cho sinh viên có cơ hội thử thách khả năng sống độc lập và chắc hẳn là các du học sinh đều muốn trở về nước với một tấm bằng ‘đẹp’, phong cách tự tin, năng động, chuyên nghiệp. Tuy nhiên, với một số người, gánh nặng cơm áo gạo tiền và cách sống không cởi mở có thể khiến họ trở về với một kết quả học tập không ấn tượng, vốn ngoại ngữ không tiến bộ và một phong cách sống không hề thay đổi.
Lê Thu Trang (bayvut.com)