Cái mà họ phải đối mặt hằng ngày nhiều khi lại không phải là chuyện học hành mà là chuyện cơm áo gạo tiền, là những chông gai trắc trở giữa bộn bề của cuộc sống vừa mưu sinh, vừa học tập. Trong khi đó, tại một số trường, một số địa phương, việc thực hiện chủ trương cho vay vốn giúp sinh viên nghèo vượt khó, để họ trở thành những chủ nhân tương lai của đất nước lại còn nhiều bất cập.
Bài 1: Trĩu vai con, nặng lòng bố mẹ
Năm học mới bắt đầu cũng là lúc sinh viên nghèo trong cả nước lại gồng mình đến trường với trĩu nặng những khoản chi phí trên vai. Từ học phí đến các loại chi phí cho đời sống sinh hoạt hằng ngày đối với những SV phải sống xa nhà, thực sự khiến cho việc học tập nhiều khi phải đặt dưới cả cuộc mưu sinh để tồn tại, để được có mặt trên giảng đường.
Mì tôm trừ bữa
Đối với những sinh viên ngoại tỉnh nghèo, sống xa nhà, mức sống tại thủ đô là vô cùng đắt đỏ, khiến họ nhiều khi cảm thấy cuộc sống vô cùng bí bức, vừa học vừa lo nỗi lo "cơm, áo, gạo, tiền". Đối với họ, nhiều khi việc học bị gác lại, xếp sau cả nỗi lo làm sao kiếm đủ tiền để đóng học phí, để đủ tiền ăn từ nay đến cuối tháng...
"Cái gì cũng đắt đỏ. Nhà ở lụp xụp như bọn em mà mỗi tháng cũng phải trả tới 700.000 - 800.000đ, chưa kể tiền điện, tiền nước, chi phí đi lại. Bên cạnh đó, còn trăm khoản phải đóng cho nhà trường như học phí, đoàn phí, tiền mua các loại giáo trình... Tiền nhà gửi cho thì có hạn, thậm chí có khi còn chậm một vài tháng khiến SV bọn em nhiều lúc chán chẳng muốn học, chỉ mong đi làm luôn để kiếm tiền trang trải cho cuộc sống hằng ngày" - đây là những lời chia sẻ rất thật của Nguyễn Văn Dũng (lớp K52, khoa Công nghệ hoá học, ĐH Bách khoa HN), quê ở huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá.
 |
| Phòng trọ 6m2 là nơi ở của 3 sinh viên. |
Được sự giới thiệu của ban quản lý KTX Trường ĐH Lao động - Xã hội, chúng tôi đã gặp Nguyễn Thị Yến (lớp TT44KT4, khoa Kế toán, quê ở thôn An Dương, xã Mỹ Thọ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam). Vừa khóc, Yến vừa tâm sự: "Mẹ em mắc bệnh tim, đau ốm liên miên nên em đi học mà không có được sự trợ giúp từ gia đình". Cuộc sống hằng ngày của Yến rất khó khăn, ăn uống vất vưởng, phải ở nhờ với bạn vì không đủ tiền thuê nhà trọ. Thậm chí, nhiều lúc Yến có ý định bỏ học để tìm việc làm, phụ giúp gia đình.
Từ 3 năm qua, mỗi đầu niên học, Nguyễn Thị Nga - cô SV năm 3 của khoa Công nghệ thực phẩm của ĐH Nông - Lâm - TPHCM - lại căng thẳng "ngóng" thông tin về chế độ học phí. Nga kể: Tằn tiện lắm, mỗi tháng Nga cũng phải chi phí hết 800.000 đồng.
Trong đó khoảng 600.000 đồng ăn ở và 200.000 đồng cho những chi tiêu không tên khác như đi lại, sửa xe, đau ốm. Đó là chưa tính đến tiền học phí 1,8 triệu đồng/học kỳ. Mỗi mùa nghỉ hè, SV tỉnh đều tranh thủ về thăm gia đình, riêng Nga vẫn tiếp tục những ngày đi làm thêm tại TPHCM. Thậm chí tranh thủ làm nhiều hơn để có tiền để dành đầu năm học đóng học phí.
 |
| Những phòng trọ tồi tàn thế này cũng phải 7 - 8 trăm nghìn đồng/tháng. |
Hai em Nguyễn Thị Lai (xã Thành Kim, huyện Thạch Thành, Thanh Hoá) và Lê Thị Tâm (thị trấn Nho Quan, huyện Nho Quan, Ninh Bình) - đều là SV lớp chính trị học K26 (Học viện Báo chí - Tuyên truyền), ở chung một phòng trong KTX của trường.
Lai kể: "Hằng tháng, bố mẹ ở quê cho các em 600.000 - 700.000đ chi tiêu trong tháng. Dù cực kỳ tằn tiện khi chi tiêu nhưng nhiều khi, cuối tháng vẫn phải ăn mì tôm trừ bữa, chờ bố mẹ gửi tiền"...
Hy sinh đời bố...
Ở quê, để kiếm được tiền nuôi con học ĐH chẳng dễ chút nào, nhưng "vì tương lai con em", các bậc phụ huynh cũng cố thắt lưng buộc bụng, bằng mọi giá cho con ăn học thành tài, hy vọng đổi đời.
Bác Nguyễn Xuân Hợp (phụ huynh em Nguyễn Văn Dũng) cho biết: "Nhà tôi có 3 đứa con thì 2 đứa học đại học. Công việc làm thêm không có, cả nhà chỉ trông chờ vào mấy sào ruộng nên mẹ cháu đành phải đi làm thuê; còn tôi lặn lội ra Hà Nội để mấy bố con ở cùng nhau.
Hằng ngày, tôi ra góc phố bán nước trà kiếm dăm đồng bạc lẻ. Ruộng vườn ở quê nhờ hàng xóm, anh em trông giúp, đến mùa thu hoạch mới tranh thủ về. Mình nhịn đói được, chịu khổ được, nhưng các con thì nhất quyết không để chúng mất chữ, khổ như mình". Không phụ công bố mẹ, 2 con bác Hợp học trên này đều có kết quả tốt. Riêng Dũng đã được dự thi Olympic môn vật lý.
| Phát tờ rơi - việc làm thêm của nhiều sinh viên |
Tại bến xe buýt trước cổng Trường ĐH Kinh tế quốc dân, chúng tôi gặp bác Trương Văn Tấn (quê ở Hà Giang) cũng vừa lên thăm con nhập học ở HN. Tâm trạng bác xen giữa niềm vui là nỗi lo lắng.
Bác bảo, cả họ gần chục năm nay mới có người đỗ ĐH nên cả nhà tự hào lắm, nhưng nghĩ đến khoản tiền gửi cho con hằng tháng mà hai vợ chồng bác nhiều đêm mất ngủ, lòng nặng trĩu; đành phải nhận tất cả những công việc nào có thể phù hợp với sức khỏe của 2 vợ chồng để mong kiếm tiền cho con đi học...