Mang tiếng trốn nghĩa vụ quân sự, Phạm Văn Mạnh - sinh viên (SV) năm 3 trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) liên tiếp bị địa phương "đòi" về nhập ngũ, thậm chí bị đe dọa truy tố hình sự.
 |
| SV Phạm Văn Mạnh (thứ 4 từ trái sang) cùng các bạn tại trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM - Ảnh: Thái Sơn |
Vi phạm Luật Nghĩa vụ quân sự?
Năm 2007, Phạm Văn Mạnh (sinh ngày 9.4.1989, ở thôn Ngô Phần, xã Bình Định, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh) thi đỗ vào trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM). Ngày 14.9.2007 nhận được giấy báo nhập học thì một ngày sau, Mạnh nhận được lệnh gọi nhập ngũ. Trước sự việc này, gia đình Mạnh đã đề nghị chính quyền địa phương, cơ quan quân sự tỉnh và huyện cho tạm hoãn gọi nhập ngũ để Mạnh đi học.
Tuy nhiên, các cơ quan này không chấp nhận với nhiều lý do như: Mạnh đã học hết THPT, do vậy không phải đối tượng được tạm hoãn theo quy định; huyện đã chốt quân số với đơn vị nhận quân và đã phát lệnh gọi nhập ngũ đối với Mạnh.
Với niềm tin rằng con em mình thuộc diện được hoãn nhập ngũ nên gia đình Mạnh đã làm đơn lên cấp cao hơn xin được xem xét, giải quyết. Trong thời gian chờ được giải quyết, Mạnh vẫn đi nhập học theo giấy báo của trường. Mạnh ngậm ngùi kể: “Tối đó hai bố con em lặng lẽ dắt nhau lên tàu vào Nam. Đi học xa nhà gần 2.000 cây số mà không được tạm biệt ai cả, cứ đi như là chạy trốn”.
Vừa vào trường nhập học, Mạnh lập tức xin giấy chứng nhận là SV của trường, giấy chứng nhận là đang học, giấy xin hoãn nghĩa vụ quân sự... để gửi về quê chứng minh mình thuộc diện tạm hoãn nghĩa vụ quân sự. Tuy nhiên nỗ lực này trở thành vô ích, ngày 2.10.2007, Mạnh bị địa phương lập biên bản vắng mặt trong buổi lễ giao quân và “kết án”: chống lệnh gọi nhập ngũ!
Cũng từ đó, trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM liên tục nhận được các văn bản của Ban Chỉ huy quân sự (BCHQS) huyện Lương Tài với nội dung: đề nghị trả Phạm Văn Mạnh về địa phương để xử lý vi phạm Luật Nghĩa vụ quân sự.
Trong đợt tuyển quân năm 2008, mặc dù đã là SV ĐH năm thứ 2 nhưng Mạnh vẫn bị địa phương gọi về để khám tuyển nghĩa vụ quân sự. Gia đình Mạnh không nhận giấy triệu tập và không ký vào biên bản vì lý do Mạnh đã đi học ĐH. Thế nhưng, UBND xã Bình Định vẫn ra một giấy triệu tập không số với nội dung: Công dân Mạnh, không chấp hành khám sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự tại xã, nếu Mạnh vắng, gia đình đi thay (!!!).
Tháng 8.2009, khi Mạnh về nghỉ hè tại quê, ngày nào loa truyền thanh của xã cũng đọc thông báo Mạnh vi phạm Luật Nghĩa vụ quân sự và sẽ chuyển cho cơ quan điều tra xử lý. Nội dung này cũng phổ biến tại nhiều cuộc họp dân, họp cựu chiến binh, họp hội phụ nữ... Điều này khiến nhiều người trong thôn nghĩ Mạnh sắp bị bắt đi tù (!?).
Báo cáo một đằng, kết luận một nẻo
Trong suốt thời gian xảy ra sự việc, gia đình Mạnh không ngừng gửi đơn xin cho Mạnh được tiếp tục đi học. Thanh tra tỉnh Bắc Ninh đã thành lập đoàn thanh tra tìm hiểu, kết luận sự việc. Ngày 21.4.2009, trưởng đoàn thanh tra đã có Báo cáo số 05/ BC-ĐTTr-XKT xác định: Phạm Văn Mạnh là SV ĐH đã nhập học theo giấy báo của trường, là đối tượng được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình theo quy định.
Báo cáo cũng cho biết, Mạnh chỉ nằm trong danh sách dự phòng của huyện Lương Tài, tuy nhiên không biết BCHQS huyện Lương Tài đã đưa Mạnh vào danh sách này từ lúc nào vì danh sách không ghi ngày tháng! Đoàn thanh tra cũng khẳng định: việc Mạnh đã được xác định trong danh sách dự phòng nhưng BCHQS huyện Lương Tài vẫn có biên bản chốt quân số lần 1 với đơn vị nhận quân, trong đó có Mạnh là không sát với thực tế.
Cũng theo báo cáo của đoàn thanh tra, trong quá trình xin cho Mạnh được đi học, gia đình Mạnh đã gặp không ít khó khăn từ phía cơ quan chức năng. Cụ thể, các đơn đề nghị của gia đình Mạnh gửi BCHQS xã Bình Định, BCHQS huyện Lương Tài xem xét giải quyết cho Mạnh được tạm hoãn gọi nhập ngũ để theo học ĐH theo giấy báo đều không được giải quyết.
Đặc biệt, BCHQS huyện và UBND xã đã có các văn bản trong đó có những nội dung không đúng thẩm quyền, không đúng thực tế. Như 14 ngày sau khi Mạnh vắng mặt trong buổi lễ giao quân, hai cơ quan này vẫn cùng nhau tự ký một biên bản với nội dung: "Phạm Văn Mạnh vắng mặt trong buổi lễ giao quân ngày 2.10.2007, đến ngày 16.10, xã mời ông Phạm Văn Đoạt, bố đẻ của Mạnh lên để lập biên bản về trường hợp của công dân Mạnh nhưng ông Đoạt không đến, vậy chúng tôi lập biên bản để làm cơ sở xử lý công dân Mạnh".
Thế nhưng, trong bản Kết luận số 07/KL-TTr-XKT ngày 4.8.2009, Thanh tra tỉnh Bắc Ninh lại kết luận ngược lại: Công dân Phạm Văn Mạnh không thuộc diện được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình; công dân Mạnh không thực hiện lệnh gọi nhập ngũ, vi phạm Luật Nghĩa vụ quân sự. Năm 2008, Mạnh vẫn thuộc diện công dân sẵn sàng nhập ngũ.
Giải thích về sự “tréo ngoe” này, ông Phạm Văn Ngọc - Trưởng đoàn thanh tra đi xác minh tại xã Bình Định và huyện Lương Tài nói: “Những điều chúng tôi đã nêu trong báo cáo là đúng sự thật, còn kết luận thanh tra là dựa trên ý kiến của Thanh tra Bộ Quốc phòng”.
Thanh tra Bộ Quốc phòng, trong Văn bản 1083/TTr-XKT ngày 29.7.2009 cho rằng: Vào thời điểm đăng ký, khám tuyển và gọi nhập ngũ, Mạnh không còn là học sinh cũng chưa phải là SV nên không thuộc diện tạm hoãn nhập ngũ theo quy định. Năm 2008, Mạnh vẫn thuộc diện gọi nhập ngũ vì Mạnh đã không làm thủ tục chuyển giấy chứng nhận đăng ký nghĩa vụ quân sự về trường nơi Mạnh đang học.
Thực tế cho thấy, không phải là Mạnh không làm thủ tục chuyển giấy báo nhập học, giấy chứng nhận là SV về địa phương mà chính địa phương dường như đã cố tình không chấp nhận đề nghị xin hoãn nghĩa vụ quân sự, cũng như không cấp giấy chuyển đăng ký nghĩa vụ quân sự cho SV Mạnh. (Còn tiếp)
Vũ Thơ - Thái Sơn (Thanh niên)