Theo các chuyên gia giáo dục, nhiều trường học có yếu tố nước ngoài hiện chỉ dành vài giờ mỗi tuần để dạy tiếng Việt, thậm chí có trường chỉ dạy trẻ toàn tiếng nước ngoài.
Giá trị Việt cần được nâng cao hơn nữa trong các trường học.
Các vấn đề không mới nhưng vẫn “nóng” của nền giáo dục Việt Nam và những thách thức trong quá trình hội nhập được “mổ xẻ” tại Hội thảo khoa học toàn quốc “Nhà trường Việt Nam trong một nền giáo dục tiên tiến, mang đậm bản sắc dân tộc” do Hội Khoa học tâm lý - giáo dục Việt Nam tổ chức hôm qua tại TP HCM.
Quốc hồn, quốc túy cũng bị xem nhẹ
Giáo sư Phạm Minh Hạc, Chủ tịch Hội khoa học tâm lý - giáo dục Việt Nam, nêu ra những vấn đề nhức nhối của nền giáo dục nước nhà. Đó là bốn môn học được xem là “quốc hồn, quốc túy”: quốc ngữ, quốc văn, quốc sử và địa lý có nhiều bất cập.
Theo các chuyên gia, việc mở trường có yếu tố nước ngoài trong thời gian gần đây mang nặng yếu tố kinh tế, ít chú trọng đến nội dung, chương trình giáo dục. Trong khi đó, giáo dục ĐH và dạy nghề cũng đang ngổn ngang, đào tạo chưa thực sự đáp ứng được nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa. Quản lý Nhà nước ở hai bậc học này cũng có nhiều vấn đề, xã hội thiếu đồng thuận…
Tiến sĩ Huỳnh Công Minh, Giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo TP HCM, nêu thực tế, nhiều phụ huynh thi nhau cho con học trường có yếu tố nước ngoài cho oai, mà quên dạy các em truyền thống, đạo lý của người Việt. Nhiều em đi học về chào cha mẹ bằng những “ngôn ngữ lạ” và như bạn bè chào nhau. “Tâm lý giáo viên vẫn còn chú trọng điểm số, chỉ dạy chữ, chưa quan tâm nhiều đến sức khỏe, hạnh kiểm, tác phong, đạo đức của học sinh”, ông Minh nói.
Xây dựng mô hình trường học nhân cách
Các nhà nghiên cứu giáo dục, tâm lý khuyến nghị, ngành giáo dục cần quan tâm, chú trọng việc dạy chữ đi đôi với dạy người. Phó giáo sư, tiến sĩ Lê Sơn, Hội khoa học tậm lý - giáo dục Việt Nam, đưa ra quan điểm về trường học của nhân cách, mà ở đó giáo dục không phải là kiến thức áp đặt mà tôn trọng quy luật phát triển của trẻ em, tôn trọng “cái tôi” cá nhân, đánh thức tiềm năng của học sinh và xây dựng sự tự tin cho trẻ.
Giáo sư Nguyễn Ngọc Phú, Phó chủ tịch Hội khoa học tâm lý - giáo dục Việt Nam, đưa ra những chuẩn mực cần được quan tâm trong thời gian tới: ý thức cộng đồng; tinh thần gắn kết gia đình - dòng họ - xóm làng - Tổ quốc; năng động; thông minh; sáng tạo; vượt khó; sống có tình nghĩa, trung thực, nhân ái; ứng xử có văn hóa; hành động theo pháp luật; ham học hỏi, cầu tiến; ý thức kết hợp hài hòa văn hóa dân tộc và tinh thần hội nhập quốc tế...
Theo ông Hạc, Hội khoa học tâm lý - giáo dục sẽ kiến nghị với Đại hội Đảng lần XI (năm 2011) rằng, nhà trường cần truyền đạt cho người học thấm nhuần hệ giá trị Việt Nam. Đến năm 2020, khi Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, phải có đủ trường lớp đúng chuẩn quốc gia, đủ đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý đúng chuẩn cả về đạo đức lẫn tay nghề…
Theo Đất việt