Việc xếp hạng ĐH sẽ tạo ra một cuộc đua cạnh tranh công bằng về chất lượng đào tạo. Nhưng, xếp hạng này cần được thực hiện bởi những tổ chức kiểm định độc lập, thay cho việc “vừa đá bóng, vừa thổi còi” mà Bộ GD-ĐT đang làm hiện nay.
Đó là ý kiến của nhiều chuyên gia giáo dục tham dự hội thảo chuyên đề về giáo dục ĐH ở Việt Nam do Uỷ ban Văn hóa - giáo dục - thanh niên , thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội tổ chức hôm qua tại TP HCM.
Cần tổ chức kiểm định độc lập
Giáo sư Trần Hồng Quân, Chủ tịch Hiệp hội Các ĐH ngoài công lập cũng đồng quan điểm khi cho rằng, đã đến lúc nên xếp hạng các ĐH. Trường nào hoạt động, đào tạo tốt thì được tuyên dương và được xã hội thừa nhận; trường nào có thứ hạng thấp sẽ phải nỗ lực hơn trong hoạt động, nếu không sẽ tự đào thải.
“Việc xếp hạng các ĐH nên theo các lĩnh vực để tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh về chất lượng đầu ra của trường. Việc xếp hạng nên do một tổ chức học thuật chuyên về đo lường, đánh giá và đảm bảo chất lượng thực hiện sẽ thu được kết quả đảm bảo độ tin cậy”, phó giáo sư - tiến sĩ Nguyễn Phương Nga, Giám đốc Trung tâm Đảm bảo chất lượng đào tạo và nghiên cứu phát triển giáo dục, ĐHQG Hà Nội nói.
 |
| Sinh viên ĐH Sư phạm TP HCM trong giờ thực tập. Ảnh: Minh Luân |
Phó giáo sư - tiến sĩ Lê Quang Minh, Phó giám đốc ĐHQG TP HCM cũng nhấn mạnh cần để một đơn vị độc lập kiểm định chất lượng ĐH để tạo tính công bằng. Còn tiến sĩ Cao Đắc Hiển, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và ứng dụng tự động hoá CommanD cũng đề xuất, Bộ GD-ĐT không nên tham gia vào quá trình đánh giá vì đó là quy trình “vừa đá bóng, vừa thổi còi”.
Sau nhiều năm tham gia vào quá trình kiểm định chất lượng 20 ĐH đầu tiên, phó giáo sư - tiến sĩ Nguyễn Phương Nga nêu ra những vấn đề bất cập: Trong quy định về quy trình và chu kỳ kiểm định chất lượng giáo dục ĐH, CĐ và TCCN của Bộ GD-ĐT chỉ đưa ra yêu cầu trách nhiệm đối với các trường được công nhận đạt chuẩn KĐCL và việc thu hồi chứng chỉ nếu trường không tiếp tục phấn đấu hoặc có những vi phạm.
Nhưng quy định không đưa ra những quyền lợi của trường đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng, không đưa ra những yêu cầu hoặc những quy định bắt buộc đối với ĐH không đạt tiêu chuẩn đánh giá chất lượng. Như vậy, trường đạt hay không đạt chất lượng cũng như nhau, vẫn được nhận kinh phí đào tạo từ phía nhà nước như trước. “Vì vậy, cần có quy định thưởng phạt rõ ràng mới thúc đẩy các trường phát triển được”, tiến sĩ Nga kiến nghị.
Bài toán khó chưa có lời giải
Cùng trăn trở với những bức xúc của ngành giáo dục, giáo sư Phạm Phụ cho rằng, hệ thống giáo dục ĐH Việt Nam đang đứng trước những bài toán chưa có lời giải, đặc biệt là vấn đề tài chính.
"Chúng ta cần đảm bảo tài chính cho giáo dục ĐH. Hiện tại, Mỹ chi phí đơn vị cho một sinh viên là 22.000 USD mỗi năm học, các nước châu Á Thái Bình Dương là 12.000 USD một năm…, nhưng tại Việt Nam chỉ có 500 USD một năm. Nếu vậy thì làm sao đòi hỏi chất lượng đào tạo tương đương các nước được?”, giáo sư Phạm Phụ phân tích.
Trong khi đó, theo phó giáo dư - tiến sĩ Trần Thị Hà, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT), kinh phí học tập, nghiên cứu của nghiên cứu sinh Việt Nam thấp nhất thế giới. “Hiện nay, mức kinh phí cho nghiên cứu sinh học tập, nghiên cứu trong một năm chỉ có 4,5 triệu đồng. Trong bốn năm, một nghiên cứu sinh chỉ được từ 20 - 25 triệu đồng. Vụ Giáo dục ĐH cũng đã đề xuất tăng kinh phí cho nghiên cứu sinh học tập, nghiên cứu rất nhiều lần, song vấn đề này vẫn chưa được cải thiện”, bà Hà nói.
Minh Luân (Đất việt)