“Trong nhiều năm nay, Bộ GD-ĐT chưa có nhiều thay đổi, cải tiến về cơ chế quản lý tài chính, chưa thật sự nâng cao quyền tự chủ cho các trường”, PGS.TS Phạm Quang Trung, Phó hiệu trưởng ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội cho biết tại Hội nghị kế hoạch ngân sách năm 2010 các trường, đơn vị trực thuộc Bộ GD-ĐT diễn ra tại TP HCM hôm qua.
“Phụ” làm “chính”
Phó giáo sư - tiến sĩ Phạm Quang Trung thẳng thắn đề nghị, Bộ GD-ĐT cần tạo điều kiện để các ĐH được phát huy tự chủ nhiều mặt, chứ không riêng gì tài chính. ĐH Kinh tế Quốc dân là một trong 14 trường trọng điểm của cả nước và được chọn làm thí điểm tự chủ. Nhưng, lợi ích đâu chưa thấy mà đi kèm với tự chủ là bị cắt chi thường xuyên.
“Việc cắt giảm kinh phí chi thường xuyên cũng nên làm theo lộ trình, nếu không, trường sẽ khó nuôi nổi bộ máy. Với nguồn kinh phí hạn hẹp, chế độ cho giảng viên giảm sút so với trước kia. Nhiều giảng viên trẻ bỏ nghề vì họ không thể sống nổi bằng lương”, ông Trung nói.
 |
| Sinh viên Sư phạm kỹ thuật trong một giờ học. Ảnh: Lê Hưng. |
Phó giáo sư - tiến sĩ Nguyễn Việt, Phó hiệu trưởng ĐH Kinh tế TP HCM cũng “kể khổ”: Năm 2010, ngân sách Nhà nước cấp cho trường dự kiến hơn 10 tỷ đồng, cộng với khoản thu học phí hệ chính quy trên 35 tỷ đồng. Nhưng trường phải trả lương cho trên 500 giảng viên, hơn 350 cán bộ quản lý, phục vụ… “Nếu không lấy kinh phí từ khoảng 40.000 sinh viên học văn bằng 2 và tại chức, trường không biết đào đâu ra tiền để chi cho việc đầu tư cơ sở vật chất, chi phí giảng dạy...”, ông Việt than thở
Các chương trình đào tạo chất lượng cao cũng đang có nhu cầu cao từ phía xã hội nhưng cũng chưa nhận được sự ủng hộ từ phía Bộ. “ĐH Kinh tế Quốc dân cũng đã tổ chức các chương trình đào tạo chất lượng cao với mức học phí 6.200 USD một năm. Đây là nguồn thu chính có thể bù chi, nhưng cũng chưa nhận được sự quan tâm, ủng hộ từ phía Bộ GD-ĐT”, phó giáo sư Phạm Quang Trung cho biết.
Trước những kiến nghị của các trường “tự chủ”, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân hứa: “Bộ sẽ ủng hộ các trường. Điều quan trọng là các trường cần có đề án cụ thể, chứng minh được chương trình đào tạo đó là chất lượng. Trong năm tới, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy định, điều khoản để ban hành, các trường sẽ gặp nhiều thuận lợi hơn trong quá trình điều hành hoạt động đào tạo, tự chủ”.
Nơi thừa nơi thiếu
Theo Bộ GD-ĐT, nhiều đơn vị quyết toán các công trình, dự án rất chậm chạp, đơn cử như: ĐH Đà Nẵng, ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Nông lâm TP HCM…
Ông Trần Duy Tạo, Cục trưởng Cục cơ sở vật chất và thiết bị trường học, đồ chơi trẻ em (Bộ GD-ĐT) cho biết: đến gần hết năm 2009, khối các đơn vị trực thuộc Bộ có 529 hạng mục công trình ở tất cả các nguồn vốn đã hoàn thành nhưng chưa quyết toán với số tiền hơn 2.700 tỷ đồng.
Trong đó, có nhiều dự án đã hoàn thành và đưa vào sử dụng từ năm 2001 đến 2004 như: ĐH Sư phạm Nghệ thuật, ĐH Sư phạm Hà Nội, ĐH Vinh… Thậm chí, có nhiều công trình đã đưa vào sử dụng từ năm 1995 đến 2000 nhưng vẫn chưa quyết toán như: CĐ Sư phạm Trung ương TP.HCM, ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội, Học viện Quản lý giáo dục…. Đặc biệt, ĐH Bách khoa Hà Nội còn vốn tồn đọng lên đến trên 600 tỷ đồng.
Tuy nhiên, các ĐH, CĐ vẫn không ngừng “kêu” vì tình trạng “co kéo” vốn đầu tư xây dựng cơ bản, nhiều nơi còn rơi vào tình trạng dàn trải, không tập trung. Khó khăn phổ biến của các trường bây giờ là có đất nhưng không có vốn và ngược lại, có nhiều dự án đất đai chật hẹp nhưng vẫn tiếp tục đầu tư xây dựng.
Điển hình như ĐH Kinh tế quốc dân, vài năm gần đây, trường đều không dám tăng chỉ tiêu tuyển sinh vì thiếu chỗ học do khu giảng đường 5 tầng vẫn chưa hoàn thành. Nhiều năm nay, sinh viên ĐH Kinh tế quốc dân phải học trong những cơ sở thuê mướn tạm bợ.
Minh Luân (Đất việt)