Có hàng nghìn đầu sách truyện thiếu nhi, đa số là những cuốn truyện tranh mỏng với hình vẽ đẹp, bắt mắt. Nhưng rất nhiều cuốn có ngôn ngữ không phù hợp với lứa tuổi, nội dung bị bóp méo.
 |
| Nhiều truyện thiếu nhi có những ngôn ngữ chợ búa, nội dung bị “phóng tác”. |
Cả ngôn ngữ “thời thượng” và “chợ búa”
Tại các nhà sách Nguyễn Văn Cừ (Xuân Thủy, Cầu Giấy), Tiền phong (Nguyễn Thái Học, Ba Đình và Tây Sơn, Đống Đa) … đều có hàng nghìn cuốn truyện thiếu nhi các loại. Tuy nhiên, rất nhiều trong số này có những ngôn ngữ không phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi.
Trong cuốn “Xí xọn Online”, NXB Mỹ Thuật có cô bé Xí Xọn, nhân vật chính của truyện nói với cô giáo mình bằng giọng điệu: “Em xin cô đấy? Cô hãy luyện cho chuẩn có được không?” (!).
Một ví dụ khác, trong cuốn “thầy giáo Cáo”, tác giả sử dụng cả ngôn ngữ “chợ búa”: “Thôi về, đàn bà nhiều chuyện quá””. Hoặc một đoạn khác: “Lũ ranh ngu đần. Để xem cha mẹ chúng mày có phải lạy lục ta để ta dẫn họ đi tìm chúng mày không. Ta thề sẽ dẫn mụ Mái Nổ và mụ Vịt Bầu lắm lời kia phải trả cho ta đúng chục con cá béo”.
Chị Hoàng Thị Ngọc, Mai Dịch, Cầu Giấy đọc một đoạn viết trong chuyện: “ngày nào giáo sư cũng nhận được hàng tá cá, không cá thì lươn, ếch, trái cây”.
“Làm sao có thể kể cho trẻ nghe chuyện thầy giáo nhận đút lót được chứ?”, chị Ngọc bức xúc.
Truyện “cổ tích hiện đại”
Câu chuyện cổ tích “Sự tích dưa hấu” được tác giả kể thêm rất nhiều tình tiết, chi tiết mới, tuy nhiên, những chi tiết mới đã làm mất đi giá trị của câu chuyện. Ví dụ, khi kể về tiểu sử của nhân vật Mai An Tiêm tác giả lại viết rằng chàng là “đứa trẻ mồ côi được vua Hùng thương tình mang về nuôi”. Đến khi Mai An Tiêm nói những tài sản của nhà vua là “vật tiền thân của chàng” thì vua Hùng Vương nghe nói “vô cùng giận giữ và gầm lên: Chà, thằng láo toét! Hôm nay nó nói thế, ngày mai nó còn tuôn ra những lời bất kính đến đâu”.
Khi Mai An Tiêm và gia đình bị đày ra đảo, tác giả lại kể, gia đình họ nhặt được những hạt dưa mà các chú chim mang từ phương Tây. Và kết thúc truyện, tác giả viết “Mọi người gọi vợ chồng Mai An Tiêm là ông bà tổ dưa Tây”.
Chị Trần Thị An, Nghĩa Tân, Cầu Giấy loay hoay bên giá sách của nhà sách Nguyễn Văn Cừ để tìm vài cuốn truyện mua tặng cháu nhưng sau khi đọc một loạt cuốn truyện thiếu nhi trên giá, chị phàn nàn: “Truyện thế này thì làm sao mà giáo dục trẻ được”. Chị An bức xúc nhất đối với cuốn truyện “hoàng tử ếch”. Sau khi chàng hoàng tử cứu sống được công chúa thì công chúa lại có những thái độ hắt hủi hoàng tử: “Công chúa vô cùng tức giận, túm lấy chú và ném lên giường và nói: Đồ đáng ghét, ngươi muốn ngủ thì cứ ngủ đi”. Ai ngờ, ếch xanh vừa rơi xuống giường thì biến thành chàng hoàng tử khôi ngô tuấn tú”. Ngay sau đó, công chúa lập tức thay đổi thái độ với chàng hoàng tử và hai người “trở về vương quốc của chàng trên chiếc xe ngựa lộng lẫy, từ đó hai người mãi mãi làm bạn với nhau”.
“Câu chuyện hay thế mà giờ lại bị kể thành ra thế này. Không hiểu tác giả cuốn truyện nghĩ gì mà lại kể về nhân vật công chúa giống như một cô gái xấu tính đã “trở mặt” và hắt hủi hoàng tử ếch, nhưng ngay khi chàng trở thành một chàng trai khôi ngô tuấn tú thì lại thay đổi ngay thái độ. Vậy mà nàng công chúa vẫn được trở thành bạn của chàng hoàng tử.”, chị An cho biết.
Tiến sĩ Ngữ văn Trịnh Thị Bích Liên, chuyên gia tâm lý của trung tâm tư vấn tâm lý Linh Tâm cho biết, những câu chuyện cổ tích sẽ giúp trẻ trau dồi vốn ngôn ngữ và khiến đời sống tâm hồn của trẻ trở nên phong phú, nhạy cảm hơn. Nếu đưa những ngôn ngữ không đẹp, không hay vào các câu chuyện sẽ làm nghèo nàn vốn ngôn ngữ và vốn tri thức của trẻ. “Đó là chưa kể đến việc, nếu có những ngôn ngữ phản cảm, trẻ sẽ học rất nhanh và như thế là làm hỏng tâm hồn trẻ, bởi vì ngôn ngữ có một vai trò đặc biệt trong nhận thức ban đầu của trẻ lứa tuổi tiểu học”, bà Liên cho biết thêm.
Nguyễn Hà (Lao động)