Học phí tăng, chất lượng chưa tăng

10 sinh viên mổ chung 1 con ếch!

Tăng học phí, nghĩa là các trường ĐH-CĐ sẽ đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giảng dạy... nhưng nhiều trường cho rằng số tiền tăng lên chưa bù đắp được phần trượt giá hiện tại.

PGS-TS Dương Anh Đức - Phó hiệu trưởng ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng phải có sự phân tầng trong giáo dục. Ông giải thích: “HP của các trường thuộc tầng khác nhau sẽ khác nhau. Như ở Mỹ, ĐH được chia làm 3 tầng: các trường tốp trên như Harvard, MIT... thì HP cao hơn nhiều so với các trường tốp giữa, và thấp nhất là ĐH cộng đồng. Chất lượng sẽ song hành với mức HP. Bên cạnh đó, HP cũng cần phân theo ngành sâu rộng hơn ngay cả trong một trường ĐH. Những ngành mà xã hội có nhu cầu, HP sẽ cao hơn so với những ngành cần thu hút sinh viên (SV). Những ngành khoa học cơ bản, mức HP sẽ thấp để thu hút SV thi vào”.

Không đủ bù cho trượt giá

Theo PGS-TS Huỳnh Thanh Hùng - Phó hiệu trưởng trường ĐH Nông Lâm TP.HCM, trường áp dụng mức HP mới cho SV khóa năm  2010 với mức thấp nhất theo quy định. Mức HP dù được phép tăng lên vẫn còn rất ít, không đủ bù cho trượt giá. Trong khi lương của giảng viên được trả cũng phải lấy trong phần HP thu từ SV. Bởi vậy, chắc chắn trường vẫn không đủ tiền để đầu tư vào nhiều thứ mà ban đầu chỉ tăng các tiết thực hành cho SV. Hiện nay, các tiết thực hành của SV vẫn còn rất ít so với việc học lý thuyết nên điều này sẽ được trường chú ý trước tiên. Khi HP tăng lên cao hơn theo lộ trình, trường sẽ tính đến nhiều phương án tăng chất lượng khác.

Với trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, việc tăng HP cũng chỉ đủ để bù đắp phần thực hành của SV. Chẳng hạn để SV các ngành hàng hải thực tập trên tàu, trường phải thuê con tàu trong vòng một tuần, chi phí tính ra cho một SV đã là 3 triệu đồng. Trong khi đó, mức HP mới cho SV khối ngành kỹ thuật là 3,1 triệu đồng/năm, chỉ đủ trả tiền thực hành trên tàu.

Là một trường ĐH công lập không phụ thuộc tiền ngân sách nhà nước, tự thu tự chi, ĐH Tôn Đức Thắng cũng sẽ tăng HP từ năm học này nhưng có những điều chỉnh khác nhau. Theo lãnh đạo nhà trường, HP trung bình của trường từ 7 - 9 triệu đồng/năm, cao nhất thuộc về các ngành kỹ thuật. Theo lý giải, do vừa mới hoàn thành cơ sở mới tại đường Nguyễn Hữu Thọ (Q.7, TP.HCM) nên việc tăng HP chủ yếu chỉ có thể đầu tư lại một phần cho việc thực hành của SV chứ không thể góp thêm tiền vào để đầu tư nhiều thứ khác. Ngoài ra, HP còn phải “gánh” cả những khoản chi liên quan đến quản lý đào tạo, thù lao giảng dạy...

Lãnh đạo trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) cho biết khi tăng HP, trường sẽ tăng tiết học có giảng viên trợ giảng như ở nước ngoài. Hiện nay, chỉ có những chương trình đặc biệt mới áp dụng việc giảng dạy này. Khi HP tăng lên nữa theo lộ trình, số tiền này sẽ dùng để hỗ trợ việc mua sắm thêm trang thiết bị. HP hiện nay đối với các ngành như Sinh và Hóa còn không đủ để mua sắm hóa chất và nguyên vật liệu làm thí nghiệm.

Rất nhiều trường ĐH công lập khác cũng cho biết việc tăng HP sắp tới cũng không giải quyết được nhiều khó khăn của trường. Như vậy, dù tăng HP, bài toán giữa HP và chất lượng vẫn chưa có lời giải vì xét cho cùng, các trường cũng chưa đầu tư được gì nhiều cho SV để nâng chất lượng đào tạo.

Khó khăn trong thực hành

Đến lúc này, khoa Y (ĐH Quốc gia TP.HCM) đã chính thức quyết định mức HP năm học mới là 3,4 triệu đồng/năm theo quy định của Thủ tướng Chính phủ. Ban đầu, mức HP dự kiến của trường là  47 triệu đồng/năm (theo đề án HP của ĐH Quốc gia TP.HCM). Theo PGS-TS Phan Thanh Bình - Giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM, thì: “Chúng tôi định mức HP như đề án đã nêu vì ngành y phải đầu tư rất lớn trong suốt những năm đào tạo. Mức HP như hiện nay sẽ khiến khoa Y rất khó khăn, nhưng ĐH Quốc gia sẽ hết sức cố gắng để dành mọi nguồn lực cho khoa Y bằng việc đầu tư phòng ốc và xây dựng phòng thí nghiệm cho khoa sử dụng”. 

Áp dụng mức HP ít hơn gấp nhiều lần so với dự kiến, vấn đề đặt ra là chất lượng đào tạo có giảm theo cấp số đó?  Có một số dẫn chứng nhỏ cho thấy sự khác biệt trong thực hành của SV ngành Y trước đây và hiện tại như sau: Trước đây, trong giờ thực hành giải phẫu, mỗi SV được thực hành trên 1 con ếch, 5 SV thực hành trên 1 con chó. Nay do suất đầu tư thấp, 10 SV mới có 1 con ếch và 30 SV mới có 1 con chó để thực hành. Theo M.L - SV ngành Bác sĩ đa khoa trường ĐH Y Dược TP.HCM, hiện nay việc thực hành của SV rất khó khăn. Có lúc, một giường bệnh mà có đến 20 SV cùng thực tập. SV không nắm bắt được nhiều đã đành, bệnh nhân cũng không thấy thoải mái.

Đăng Nguyên - Thiên Long (Thanh niên)