Đêm 1/12/2012 tại Nhà hát Lớn Hà Nội đã diễn ra một hiện tượng chưa từng có: chương trình nghệ thuật Bay cùng ViLi của nhà thơ Vi Thuỳ Linh. Nói là chưa từng có vì chưa lần nào việc giới thiệu sách mà lại có sự tham gia của hàng chục nghệ sĩ tài danh biểu diễn cùng sự có mặt của hàng trăm khán giả đa số đều là các tên tuổi nổi tiếng các lĩnh vực. Thật hiếm hoi khi gặp GS Vũ Khiêu 97 tuổi cũng chống gậy đến dự cùng không ít quan chức ở trung ương và thủ đô. Có thể khẳng định khán giả là một giá trị đẳng cấp hiếm thấy của một đêm tác giả. Các bạn trẻ đua nhau chụp ảnh cùng thần tượng của mình và hai tập sách do NXB Hội Nhà văn mới phát hành (ViLi & Paris, ViLi tuỳ bút) tác giả không ký xuể. Trước đây người ta thường bình thơ, bình văn chỉ ở quy mô nhỏ với sự phụ hoạ của sáo hay đàn dân tộc. Còn ở đây là trình diễn thơ và tuỳ bút trên nền nhạc cổ điển qua các tác phẩm nổi tiếng thế giới với các nhạc cụ chỉ thấy trong các dàn nhạc giao hưởng: cello, violon, flute cùng nghệ sĩ múa. Đấy là chưa kể đến phần trang trí quanh hai sảnh bằng nghệ thuật sắp đặt của những hoạ sĩ tên tuổi.
Trong hai tập thơ và tuỳ bút mới xuất bản năm 2012 Vi Thuỳ Linh vẫn giữ được nét độc đáo của riêng mình, nhưng rõ ràng là chín hơn nhiều so với các tác phẩm trước. Nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo (Paris) đánh giá: "Việt Nam nhỏ bé mà hội tụ, đột khởi nhiều sự lạ. Tất cả các nhà hát Opéra ở châu Âu và thế giới chưa bao giờ có một nhà văn, nhà thơ nào ra mắt tác phẩm mới làm đêm nghệ thuật giới thiệu đồng thời hai cuốn sách, Vi Thuỳ Linh là tác giả văn học đầu tiên đánh dấu sự kiện này. Từ ngạc nhiên đến không ngạc nhiên, vì tôi đọc Vi Thuỳ Linh từ 16 năm trước, vì Vi Thuỳ Linh là một hiện tượng lạ của thi ca Việt Nam từ lúc vừa đôi tám. Lại nhớ đến Đoàn Thị Điểm, Hồ Xuân Hương. Từ Paris, tin ViLi & Paris sẽ giới thiệu ở Nhà hát lớn Hà Nội khiến tôi ngỡ ngàng và hoài niệm..."
Đúng là một đại tiệc sang trọng hoành tráng đậm chất thơ. Ngay nghệ sĩ múa Đinh Nguyệt Thu kỹ thuật biểu cảm điêu luyện cho khán giả xúc cảm hơn nhiều lần những tốp múa đông đảo chỉ tản ra, tụ vào, chồng lên nhau hay xoè nón, xoè ô, phất cờ...Nhiều bài thơ của Vi Thuỳ Linh đã được nhạc sĩ tài hoa phổ nhạc và một số bài đã được trình diễn bởi các ca sĩ có chất giọng độc đáo: Phúc Tiệp đọc thơ, Hà Linh, Hoàng Quyên. Hoàng Quyên mới 20 tuổi bay từ Sài thành ra đễ đọc thơ hay hát "Hãy mở ra nhiều ô cửa sổ”, “Phía ngày nắng tắt”, ”Tự tình”. Riêng giọng hát nóng bỏng của Thanh Lam Dệt tầm gai, phần đệm piano của nhạc sỹ Ngọc Đại phổ thơ của Vi Thuỳ Linh gây chú ý ngay từ lúc Thanh Lam được giới thiệu và đi lên từ ghế F9. Đặc biệt, sự tái xuất NSND Hoàng Cúc được chờ đợi nhiều nhất, chị tự dàn dựng phần trình diễn của mình. Váy tím, tất đen, chị chân trần bước ra và ngồi xuống trong tư thế thiền. Chị diễn tả nỗi đau khi Hà Nội mất Nhật Tân bằng đài từ biểu cảm đôi mắt, khi ấng đầy nước mắt, khi lại cười đằm thắm trong tiếng cello da diết. Hai cánh tay bơi diễn tả cô gái đến với người yêu. Chị đã làm cả nhà hát lặng đi với tuỳ bút "Cánh đồng cứu rỗi". Khói nặng phun trắng liên tục. Hoàng Cúc như ngồi giữa biển mây hay trong khói đốt đồng, đài từ sân khấu thật xuất sắc. Có thể thấy tất cả những ngôi sao của Nhà hát Kịch Hà Nội trong khán phòng: NSND Hoàng Dũng, các NSƯT Tiến Đạt, Thu Hà, Công Lý đến từ sớm và xem trọn vẹn. Phó giám đốc kế nhiệm Hoàng Cúc – NSND Minh Hoà đẹp và quý phái khi thể hiện tuỳ bút giàu tính tự sự “Không viết riêng cho mùng 4 tháng 4”. NSƯT Phạm Cường là một điểm nhấn khó quên của đêm diễn, giọng trầm ấm đã thôi miên khán giả qua trích đoạn các tuỳ bút ngọt ngào "Bình minh thiên đường” và cùng ViLi diễn “Tháng Tư thương tháng Tám". Hai cha con nghệ sĩ saxophone Quyền Văn Minh sáng tác tặng riêng cho Vi Thuỳ Linh hoà tấu "Trái tim và nhà thơ", tiếng kèn điêu luyện, ấn tượng.
Thiết kế sân khấu mang dấu ấn phong cách Lê Thiết Cương, tối giản. Sắc tím chủ đạo làm phông nền, những chiếc lá mica trong suốt bay lửng lơ trên cao xuyên thấu ánh sáng chỉ sử dụng 3 màu: vàng, xanh, tím. Hàng chục lọ hoa lưu ly để hai bên sân khấu. Những chiếc ghế được đóng màu đỏ, trắng, xanh, vàng, tím được bày ra ở tác phẩm cao trào cuối cùng, khi trước đó chỉ có ghế xanh và tím đặt hai bên sân khấu trong bố cục tinh lọc. “Hà Nội dấu hương” hội tụ toàn bộ các nghệ sỹ, những tài danh kịch nghệ diễn với dàn nhạc nhỏ do thủ lĩnh Ngô Hoàng Quân dàn dựng tác phẩm “Canon” của J. Pachelbel.
Vi Thuỳ Linh quê nội ở Trùng Khánh Cao Bằng, nơi “Tết tháng Giêng mời từ rằm tháng Bảy/rượu uống cả chum, quả mời cả cây” tính cách hào phóng đại ngàn, đã bỏ bao công sức vất vả làm một yến tiệc nghệ thuật linh đình, nhiều món ngon – là đêm diễn để đời không chỉ của cô mà của các nghệ sĩ và khán giả những ai được cô mời chứng kiến kỷ niệm quý hiếm - sự kiện “Bay cùng ViLi” là dấu mốc lịch sử đáng tự hào của một cuộc đời sáng tạo cho cả văn chương. Phần âm nhạc thật đặc sắc. Nếu như trong đêm solo concerto của Schumann, khán giả chỉ được thưởng thức ông hoàng cello Việt Nam Ngô Hoàng Quân chơi 25 phút thì lần này đã thỏa mãn thưởng thức tài năng của danh cầm qua tiếng đàn xuyên suốt chương trình. Vi Thuỳ Linh thật giỏi khi đã mời được Ngô Hoàng Quân và Nguyễn Diệu Hồng flute đều là những nghệ sĩ hàng đầu hiện ở chính nhạc cụ mà họ gắn bó.
Hà Nội có bao nhiêu tên của lịch sử, nhưng lần đầu tiên được Vi Thuỳ Linh đặt thêm cho một tên mới - Ái thành (La cité de l'amour) bằng với những trang tuỳ bút ngập tràn yêu thương và cả tiếc nuối: "Hãy khởi động, tập lại những cái nhìn nguyên khôi, trong veo cho hình dung tượng hình tượng thanh ký ức về hiện tại và ngày mai vì khao khát. Đôi mắt Anh và em mở to, ngắm nhau, ngắm Hà Nội, không chỉ thấy bao hoài niệm và đắm nuối. Mở mắt trong, cho cả ước mơ ngày mai được biểu hiện bằng hành động nâng niu những vẻ đẹp quá khứ và kiến tạo chuỗi vẻ đẹp mới trên từng cm tuyệt lãm Ái thành..." Những câu văn hay, những vần thơ đẹp vang lên trên nền nhạc cổ điển do các nghệ sĩ tài danh trình diễn đã làm cho ai nấy cũng thấy đẹp lòng và mong mỏi được đọc hết hai tập sách vừa hay vừa thiết kế trang nhã này, với sắc tím lãng mạn toàn vẹn.
Nguyễn Lân Dũng queviet.pl