Ồn ào suốt mấy tuần qua trên báo chí, vụ “thiền sư” Huệ Phong thực hiện dự án “Thoát” được cho rằng có tính sáng tạo nghệ thuật. Tuy nhiên, chưa thấy nghệ thuật ở đâu, nhưng những bức ảnh một ông trọc đầu ngồi lim dim mắt bên cạnh một em chân dài khoả thân “trăm phần trăm” đã gặp nhiều phản ứng phê phán trong dư luận.
Cư sĩ Huệ Phong (trái) và nhạc sĩ Ngọc Đại.
Ngay cả người mẫu khoả thân của dự án là nàng Thái Nhã Vân cũng tự thấy rất hối hận khi bị “thiền sư” dụ dỗ. Ít ra là nàng cũng nói với báo chí như vậy.
Cũng không cần thêm một lời chê hay khen về dự án “Thoát”, bởi vì thị phi cũng đủ rồi. Hãy chờ thời gian có câu trả lời chính xác nhất. Nếu đó là nghệ thuật đích thực, có giá trị cao siêu, thì một vài lời chê hôm nay không làm thay đổi được. Ngược lại, nó sẽ chết non và không còn ai nhớ đến, nếu có thì chỉ là câu chuyện cười cho vui bên chén trà, cốc rượu.
Một ảnh trong bộ ảnh “Thoát”
Ngay khi chuyện người đẹp nude bên “thiền sư” còn nóng ran trên báo, thì báo chí lại lu bu với “Thằng mõ 1” của nhạc sĩ Ngọc Đại. Xin tạm gác qua một bên chuyện giấy phép, để bàn đôi chút về nghệ thuật. Sáng tạo ra cái mới luôn là khát vọng của người nghệ sĩ, và có lẽ nhạc sĩ Ngọc Đại cũng thực hiện đĩa nhạc nóng bỏng tình dục cũng vì như vậy. Tên gọi “Khuyến mãi tình dục” và “Cái nường 8X” cùng với lời nhạc “phóng tinh” quá dung tục đã gây sốc trong công chúng. Người ghét thì nhiều, người yêu còn ít, ủng hộ cũng chưa rõ.
Nghệ thuật không hề dễ dãi, cái mới lại phải chịu sự sát hạch dữ dằn của con người và thời gian. Những điều hôm nay cho là quá tục, có thể ngày mai sẽ được thừa nhận là sự đột phá trong sáng tạo âm nhạc. Quan niệm về đạo đức thay đổi theo thời gian, quan niệm về thẩm mỹ trong âm nhạc và nghệ thuật nói chung cũng có thể thay đổi. Tranh khoả thân từng bị lên án cho là gợi dục, là bàn tay của ma quỷ tạo nên để huỷ diệt tính thiện của con người, nhưng rồi, con người đã chấp nhận và yêu mến nó về sau.
Nhiều bức điêu khắc của các nền văn hoá khác nhau có điểm chung là tạc hẳn tư thế giao hoan của đàn ông và đàn bà. Cho đến nay, những tác phẩm đầy dục tính đó được xem là nghệ thuật đỉnh cao, thậm chí còn mang tính tư tưởng, có ý nghĩa tôn giáo.
Còn nhớ mới đây, báo chí đưa bức ảnh Đức Phật ngồi toạ thiền nhưng trên chân là một người đàn bà khoả thân ôm sát thân của ngài. Giới phật tử Thái Lan nổi giận đùng đùng, nhưng các nhà nghiên cứu công bố hàng chục bức ảnh Phật sắc dục hay Phật hoan hỉ như vậy. Họ chứng minh rằng, đó là những bức tượng rất có giá trị về nghệ thuật và tư tưởng, rất phát triển ở các vùng đất phái Mật tông mạnh như Tây Tạng, Nepal. Hoá ra, cái sự giận dữ cho rằng phỉ báng Phật giáo là do sự hồ đồ và thiếu hiểu biết.
Tuy nhiên, không phải sự mong muốn sáng tạo nghệ thuật nào cũng có thành tựu. Khỏa thân, dung tục, nhưng có cái được chấp nhận, còn có cái lại bị chê bai. “Thiền sư” với “chân dài” khoả thân và “phóng tinh trong âm nhạc” có sức sống bao lâu trong công chúng, hay chết và chôn ngay, xin chờ sự thẩm định của thời gian.