Những ngày vừa qua trên các diễn đàn mạng đang xôn xao về cuộc đua của các diva vào Giải thưởng Cống hiến. Khi làn sóng dư luận chưa kịp lắng xuống với "tứ trụ" diva: Thanh Lam, Mỹ Linh, Hồng Nhung, Hà Trần (tên thường gọi của ca sĩ Trần Thu Hà) thì một lần nữa cái tên Uyên Linh xuất hiện trong danh sách đề cử lại làm "nổi sóng" dư luận.
Các ca sĩ được tôn vinh năm 2010 vì những cống hiến của họ.
Mập mờ về tiêu chí
| Cần xem xét lại việc “xưng tụng” |
Chia sẻ về vấn đề tế nhị "diva", ca sĩ Anh Thơ cho biết: "Diva là khái niệm mơ hồ ở Việt Nam. Bởi chưa có một tiêu chí nào để công nhận danh hiệu đó. Ở dòng nhạc dân gian, khi mà khán giả của tôi đã có chiều sâu về âm nhạc, thì danh hiệu diva không phải là thước đo cho những thành công nữa".
Trái với sự lặng lẽ có phần bàng quan của tầng lớp nghệ sĩ này, những ca sĩ mà công chúng vẫn gắn cho họ cái mác là nghệ sĩ của dòng nhạc “thị trường” thì giữa họ vẫn diễn ra một cuộc chạy đua vào danh hiệu diva. Với một số đông người yêu âm nhạc Việt và báo chí lâu nay vẫn gọi Thanh Lam , Mỹ Linh, Hồng Nhung, Hà Trần là bốn diva quen thuộc. Tuy nhiên đó là sự mặc định thừa nhận mà chưa có một văn bản hay quy định nào của Nhà nước hay đơn vị cùng ngành. Nói cách khác, họ chỉ là diva trong lòng mến mộ của công chúng. Lớp công chúng này chủ yếu là giới trẻ, yêu thích dòng nhạc nhẹ.
Không thể phủ nhận sự cuốn hút của danh hiệu này đối với các nữ ca sĩ Việt. Cho dù đó cũng chỉ là danh hiệu. Lịch sử showbiz Việt từng ghi nhận một sự kiện đình đám xung quanh vấn đề này. Khi cách đây vài năm, một tờ báo nọ đã đánh trúng vào tâm lý này của cô gái vàng. Một cuộc thi bình chọn "diva thế hệ mới" đã được diễn ra. Tuy nhiên cuộc bình chọn nhanh chóng bị thất bại. Một số ca sĩ được mời tham gia rút ra khỏi danh sách đề cử. Số ca sĩ còn lại được ban tổ chức phong diva là Đoan Trang, Thu Minh, Hồ Quỳnh Hương thì cho đến nay không ai gọi họ kèm theo danh hiệu đó.
Cho đến nay danh hiệu diva vẫn là một câu hỏi mở chưa có lời đáp. Ngay cả những người được phong cũng không dám nhận danh hiệu đó. Cách đây không lâu, trong một lần phỏng vấn, Mỹ Linh phủ nhận mình là một diva. Chị cho rằng, để làm diva, cần có nhiều yếu tố hơn nữa. "Nữ hoàng" nhạc nhẹ Thanh Lam luôn tự hào về đẳng cấp diva của mình. Tuy nhiên, khi được hỏi về những nỗ lực để xứng đáng với danh hiệu đó, cô lại tỏ ra khó chịu. Không ai phủ nhận những hoạt động mạnh mẽ của Thanh Lam và sức ép của chị khi gánh trên mình trọng trách hai chữ diva. Thế nhưng xét lại sự nghiệp ca hát của diva này, người ta thấy hình như vinh quang vẫn bị khuất lấp sau những tai tiếng và đổ vỡ của chị. Có mặt trong danh sách đề cử giải cống hiến năm nay với live show “Yêu”, tuy nhiên Thanh Lam vẫn không nhận được những đánh giá cao. Mặt khác, dư luận còn cho rằng cô hát không bằng những năm trước và phô diễn hình thể quá nhiều.
Chưa đủ đẳng cấp là diva
| Việc bình chọn diva, tôi đứng ngoài cuộc |
Theo ca sĩ Thu Minh, một diva theo đúng nghĩa phải có chất giọng kĩ thuật và theo đuổi một dòng nhạc cao cấp. Tuy nhiên, nếu xét theo tiêu chuẩn diva của thế giới, Việt Nam chưa có một ai đáp ứng được. Công chúng Việt Nam chỉ có thể lựa chọn diva của riêng mình theo dòng nhạc mà họ thích.
Các ca sĩ vẫn luôn đổ tội cho báo chí khi tự đặt ra danh hiệu diva và mặc định với danh hiệu đó ở một số nghệ sĩ. Tuy nhiên, điều đó chỉ phản ánh một sự thật: Báo chí và dư luận luôn quan tâm và khát khao âm nhạc Việt sẽ có một diva thực thụ.
Trở lại với vấn đề Uyên Linh được đề cử giải Cống hiến, ở góc độ của một nhạc sĩ, Trần Lập cho rằng: "Danh hiệu diva là cách nói mà ban đầu thoạt nghe tôi cứ nghĩ người ta nói chơi cho vui nhưng khi mang nó ra để đưa thành danh hiệu theo kiểu tước vị thì tôi thấy xa lạ và có cái gì đó thiếu phù hợp với đời sống âm nhạc Việt Nam. Tôi ủng hộ với những thành quả âm nhạc sáng tạo, văn minh và với những tài năng hiếm có trong hàng triệu người như thế nhưng tôi thấy chỉ cần gọi họ là những nữ danh ca hoặc những ngôi sao ca nhạc là sáng giá lắm rồi. Tôi biết các đồng nghiệp nữ được mang danh hiệu này ban đầu họ cũng có chút vui vẻ nhưng rồi họ bị gánh chịu phiền toái và những sức ép không đâu là chính cho nên mong rằng hãy để cho họ nhẹ nhõm hơn để còn có sức mà sáng tạo, cống hiến thay vì gồng mình mà chống đỡ. Nếu để bình chọn nữ danh ca xuất sắc cho năm 2010 vừa qua tôi vẫn cho rằng ngôi sao mới Uyên Linh tạo được giá trị đáng kể bất luận ai đó còn dè dặt và hồ nghi. Sự "đường đột" thành công, lấy được thiện cảm của công chúng rồi vụt sáng luôn là thứ mà nền âm nhạc hiện đại của chúng ta cần để xua đi sự ảm đạm bấy lâu nay đó thôi. Năm nay là 2011, sau nữa là 2012, hãy để mỗi năm ta tìm thấy một giá trị mà công chúng cần còn chuyện của 2010 thì nó đã rõ rồi đó, đừng đắn do quá nhiều".
Bích Đào (ĐS&PL)
Giải Cống hiến- nhiều dòng nhạc không phải nhạc nhẹ - vẫn... bên lề
Cùng có mặt trong danh sách đề cử Giải thưởng Cống hiến năm 2010 dành cho ca sĩ là những cái tên: Tùng Dương, Thanh Lam, Uyên Linh, Hà Anh Tuấn, Đức Tuấn. Giải thưởng âm nhạc Cống hiến hàng năm là giải thưởng được tổ chức nhằm ghi nhận nỗ lực lao động nghệ thuật của các ca sĩ, nhạc sĩ cùng với đứa con tinh thần của họ là các album, chương trình âm nhạc trong năm đó. Điều đặc biệt ở đây là Giải thưởng được trao bởi sự bình chọn từ các nhà báo uy tín thuộc lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật của hơn 100 đầu báo trong cả nước.
Điều đáng nói, từ khi có mặt, Giải thưởng Cống hiến chỉ xướng tên của các ca sĩ thuộc dùng nhạc nhẹ mà quên đi những cái tên danh tiếng của dòng nhạc cách mạng, quê hương. Những cái tên mà tuổi trẻ và cuộc đời họ gần như đã gắn liền với sự nghiệp cách mạng của đất nước. Đó là NSND Thu Hiền, NSND Thanh Hoa, NSND Lê Dung, NSƯT Bích Việt hay những tài năng trẻ sau này như ca sĩ Trọng Tấn, Anh Thơ (đã được phong NSƯT).
Thực tế, những nghệ sĩ lớn như Thu Hiền, Lê Dung, Thanh Hoa, Bích Việt hay Anh Thơ chưa bao giờ tham gia vào bất kì một cuộc bình chọn nào tương tự như Giải Cống hiến. Đời sống âm nhạc của họ cũng xa lạ với giới showbiz Việt hiện tại hay nói chính xác là họ xa lạ với những cái gọi là dòng nhạc “thị trường”. Họ lặng lẽ cống hiến, giản dị với công việc của mình như làm một giảng viên âm nhạc, thuộc con số của một cơ quan Nhà nước hay thực hiện nhiệm vụ của một chiến sĩ văn nghệ trong hàng ngũ quân đội.