Bước nhảy Hoàn vũ - "Tò vò mà nuôi con nhện!"

Hậu BNHV, do những nguyên nhân khách quan và chủ quan,hầu như cũng khép lại khi sân khấu hạ màn! Quả nhiên, như nhiên ”Tò vò mà nuôi con nhện/Đến khi nó lớn nó quyện nhau đi…”

Vào những năm cuối của thế kỷ trước, sau khi hệ thống CNXH ở Đông âu sụp đổ, Bungari đã mở rộng quan hệ giao lưu văn hóa với các nước phương Tây, trong đó có việc  mời các chuyên gia đến nước họ truyền dạy về nghệ thuật khiêu vũ hiện đại. Mời chuyên gia dạy và học đàng hoàng bài bản hẳn hoi. Và giờ đây, sau khoảng hơn mười lăn năm, họ đã có thể “xuất khẩu” nghệ thuật này ra bên ngoài. Chính họ, các chàng Ivan, các nàng Natasa này, đến từ Bungari, là các thầy vũ công của Bước nhảy hoàn vũ (BNHV) trong hai cuộc thi vừa qua.

Bản thân tôi thích cách làm, cách tổ chức của Sao mai điểm hẹn (SMĐH) và Vietnam idol (VNI). Đấy là những hoạt động “thuần Việt”, thí sinh tham gia đông đảo, không phân biệt “chuyên” hay “không chuyên”… Trước, trong và sau cuộc thi là cả một quá trình vận động và phát triển của một hoạt động sâu rộng, mang tính quần chúng, đại trà; kết quả cuộc thi rất có hậu: không chỉ có các giải thưởng, các “quán quân" này kia, mà quan trọng hơn, về sau những thí sinh đoạt giải phát triển được tài năng, đóng góp tích cực cho xã hội trong lĩnh vực chuyên môn của mình, được tạo đà từ những cuộc thi. "Nhất cử lưỡng tiện", một cuộc thi cùng một lúc đem lại hiệu quả ở nhiều góc độ…

BNHV - "Tò vò mà nuôi con nhện!"

Cách làm, cách tổ chức của BNHV xem ra có vẻ…lãng tử! Mời thầy ngoại, quy tập thí sinh là những “sao” trong các lĩnh vực khác (diễn viên, ca sĩ…), thí sinh học một thầy một trò, thời gian luyện tập chỉ trong  3 tháng cho 9 lần thi (trung bình gần 10 ngày/lần thi). Trao giải xong đường ai nấy đi, thầy về nhà thầy trò đi đường trò…

Trò vốn đã không theo nghiệp vũ, sau cuộc chơi, thành hay bại cũng không ai trở thành vũ công cả. Thực ra thì, kể cả là nếu họ (thí sinh) muốn, cũng đâu dễ mà thành vũ công chuyên nghiệp được, vì đây là một bộ môn nghệ thuật yêu cầu cao về rèn luyện thể chất nên thường được khởi công đào tạo khi tuổi còn rất trẻ. Hậu BNHV, do những nguyên nhân khách quan và chủ quan, hầu như cũng khép lại khi sân khấu hạ màn! Quả nhiên như nhiên”Tò vò mà nuôi con nhện/Đến khi nó lớn nó quyện nhau đi…”

Dĩ nhiên không ai trách được, vì đấy có phải là nghiệp chính của họ đâu. Không những không trách, ngược lại cần phải cảm ơn họ đã nỗ lực cống hiến cho khán giả những màn diễn gây ấn tượng không nhỏ. Tuy nhiên tôi vẫn nghĩ rằng, giá như họ là dân “chính ngạch” khiêu vũ và ở độ tuổi trẻ hơn chắc chắn họ còn có sự cống hiến nhiều hơn nữa cho xã hội cả về lâu về dài. Đằng này, "bước chân đi cấm kỳ trở lại”, đến ngay như quán quân "nữ hoàng khiêu vũ” Ngô Thanh Vân năm đầu tiên, thậm chí cũng không góp mặt dù chỉ với tư cách là một khán giả cho chương trình năm nay. Cả nhóm thí sinh đợt đầu chỉ có duy nhất Đoan Trang làm MC cho cuộc thi năm hai, nhưng xem ra chưa được “nhuyễn”, chưa "nghệ" cho lắm.

BNHV - những hệ lụy từ sự phá lệ, phá cách

Mang “ngoại binh” về “đấm” trên sân nhà, vạn bất đăc dĩ, dù thua hay thắng, cũng là để "mất điểm” trong cuộc chơi của chính chủ nhà nếu so sánh với sân chơi “thuần Việt” của SMĐH hay Vietnam Idol. Kiểu phá lệ, phá cách này, được tiếng là giao lưu văn hóa quốc tế đi chăng nữa, BNHV tự thân nó kèm theo những hệ lụy không vượt qua được chính mình.

Cuộc thi nhảy đôi nhưng là một thầy một trò trong khi trò là người “tay ngang”, không chuyên nghiệp, thời gian luyện tập hạn chế… Bằng ấy yếu tố đủ để thấy đây là kiểu nhảy đôi nhưng dễ bị "lệch pha”, có sự so le giữa thầy - trò không dễ gì khắc phục. Chính sự thiếu nhuần nhuyễn này đã tạo cảm giác đây là những buổi diễn thu hoạch, báo cáo kết quả học tập - ý tôi muốn nói là các bài nhảy chưa đạt đến trình độ nhuần nhuyễn, sinh động như nó cần phải có. Nếu các buổi biểu diễn mang tính chất "báo cáo" này trong phạm vi nhà trường thì không nói làm gì, nhưng khi nó được công diễn trên sân khấu, trên chương trình VTV, được phát vào giờ vàng, thì khán giả có quyền đòi hỏi sản phẩm có chất lượng cao.

BGK, người cầm cân nảy mực cho cuộc thi, thế nhưng một nửa trong số họ, lại thuộc chuyên ngành khác, hay nói chính xác là không có chuyên môn về cái mình buộc phải đánh giá, nhận xét, cho điểm. Theo dõi nhiều cuộc phỏng vấn trên báo chí những thành viên "ngoại đạo" này, thấy họ chỉ đánh giá thí sinh theo kiểu “tay ngang”, cảm tính là chủ yếu. Đây cũng chính là nguyên nhân gây nên những chuyện lùm xùm về các vị giám khảo này vì đơn giản là họ chơi trò “đánh trống lảng” để ít phải nhận xét sâu về chuyên môn. Cũng không ai buộc tội được, vì đây không thuộc lĩnh vực của họ. Lỗi này, nếu có thuộc về BTC đã đặt họ vào vị trí đó. Sự bất cập ở khía cạnh này là tuy không có chuyên môn nhưng thang điểm của họ vẫn được tính ngang bằng với người có chuyên môn, điều này dễ dẫn đến sự thiếu chuẩn xác, không công bằng đối với thí sinh.

Sự phá lệ, phá cách rất “mới”, chưa ai làm trước đây là việc để phiếu bình chọn của khán giả ngang ngửa 50-50 bằng thang điểm của BGK. Đây thực chất là hệ quả của sự thiếu trọng lượng của BGK do "nhẹ ký" về mặt chuyên môn mà ra.  Ở những cuộc thi bình thường khác, một khi BGK chắc tay, tự tin, thì phiếu bình chọn của khán giả chỉ có tính chất tham khảo, hoặc giả cũng chỉ có giá với tỷ lệ kém thua với thang điểm do BGK quyết định.

Sự phá cách, phá lệ đó của BNHV rõ ràng có nhiều mạo hiểm. Sự mạo hiểm được nhân lên, có thể nói không phóng đại rằng, đến thành phần BGK còn chưa hoàn toàn là các nhà chuyên môn, nói chi đến khán giả, nơi mà nghệ thuật khiêu vũ tuy không hoàn toàn xa lạ nhưng thật sự chưa phát triển mạnh. Nhiều người có lý khi cho rằng, do thí sinh là các sao showbiz, họ có fan trong lĩnh vực chuyên môn của họ (ca nhạc,điện ảnh…) chuyển sang bầu bán cho BNHV. Vậy nên có một số lượng nhất định phiếu bình chọn của họ dành cho thần tượng của mình nặng về cảm tính, ít hay thậm chí không có giá trị đánh giá về mặt chuyên môn. 

Những bất cập trên đây là nhược điểm không dễ khắc phục (hoặc không chủ ý khắc phục), do chúng gắn chặt với quá trình tổ chức, từ đầu cho đến hết cuộc chơi và không thể không gây hạn chế đến sự thành công của BNHV - theo đúng phiên bản có sẵn của nước ngoài. Theo đó, có thể thấy BNHV chưa thể phát huy được khả năng của nó như BTC và mọi người hy vọng. Thế nên rất có cơ sở khi nhiều ý kiến cho rằng BNHV đuối dần năm sau so với năm trước.

TS Phan Quốc Linh - (Từ CH Bungari)