Tiêu chí đề cử không rõ ràng, thành phần ban giám khảo gây tranh cãi, kết quả thiếu thuyết phục và tính bảo mật kém… là những yếu tố khiến các giải thưởng nghệ thuật đang ngày càng mất giá.
Trong vòng một tháng công chúng được chứng kiến liên tiếp ba lễ trao giải thưởng nghệ thuật: Cánh diều vàng - truyền hình trực tiếp vào 20 giờ ngày 17-3 trên sóng VTV2, HTV Awards 2012 - diễn ra tại Nhà thi đấu Nguyễn Du đêm 14-4) Cống hiến - vào lúc 20 giờ ngày 22-4 tại Nhà hát Đài Truyền hình TP.HCM và truyền hình trực tiếp trên sóng VTV. Dường như sức hấp dẫn của các giải thưởng trên đã không còn nguyên vẹn so với ban đầu.
Độ vênh giữa những đề cử
Nhìn vào danh sách phim tham dự giải Cánh diều vàng năm nay có thể thấy sự lộn xộn về chất lượng nghệ thuật và yếu tố câu khách bán vé: Tâm hồn mẹ, Mùi cỏ cháy, đứng cạnh Hotboy nổi loạn, Hello cô Ba, Lệnh xóa sổ, Long ruồi… Trưởng ban Tổ chức giải - nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát cho biết việc chọn ban giám khảo dựa trên bốn tiêu chí: chuyên môn, uy tín, không có phim dự giải và công tâm. Tuy vậy, giới truyền thông đặt vấn đề tại sao không công khai toàn bộ danh sách giám khảo để chứng tỏ sự minh bạch của những người “cầm cân nảy mực”?
Trong khi đó, độ vênh giữa những đề cử trong hạng mục “Ca sĩ của năm” của giải Cống hiến khá lớn khiến khán giả hoài nghi về kết quả. Trong số năm gương mặt được chọn, Thu Minh, Tùng Dương và Hồ Quỳnh Hương chí ít còn có hoạt động tương đối nổi bật, còn Hồng Nhung và Nguyên Thảo gần như “im thin thít, lặn mất tăm” suốt năm qua. Ngay cả những người trong nghề cũng không tránh khỏi phản ứng khi nhìn qua bảng đề cử. Nhạc sĩ Huy Tuấn tiếc cho Hồ Ngọc Hà không có tên trong danh sách này và liveshow Thiên thai của Đức Tuấn cũng bị loại khỏi hạng mục “Chương trình của năm”. Nhạc sĩ Đỗ Bảo cũng thẳng thắn cho biết Nguyên Thảo chưa xứng đáng với đề cử “Ca sĩ của năm”.
Vui là chính
Vì không thật sự có giải thưởng nổi trội về uy tín và sự công tâm, tâm lý chung của các nghệ sĩ là không được giải này sẽ được giải kia. Ca sĩ Đức Tuấn cho biết anh không buồn và hụt hẫng khi “nằm ngoài” giải Cống hiến vì anh vẫn đường hoàng lọt vào top 5 giải HTV Awards cùng với Đàm Vĩnh Hưng, Đan Trường, Mỹ Tâm và Hồ Ngọc Hà.
Điều ly kỳ là Đan Trường dù đã rút tên khỏi giải thưởng này vì “đã ba lần đoạt danh hiệu và muốn nhường chỗ cho đàn em” nhưng ban tổ chức giải vẫn khăng khăng giữ lại tên anh. Một lý do tế nhị có thể hiểu là giải này muốn “câu” tin nhắn bầu chọn từ lượng fan đông đảo của Đan Trường.
Nằm trong top 5 “Nghệ sĩ kịch nói và hài” của HTV Awards 2012, diễn viên Mỹ Uyên chia sẻ: “Vẫn như mọi năm, tôi biết mình chỉ là thân phận “lót đường”, “có tên cho có tụ” để làm nền cho nghệ sĩ khác”.
Vô hình trung, các giải thưởng nghệ thuật chỉ còn nguyên vẹn giá trị riêng... với những người được trao giải. Nhiều khả năng Đàm Vĩnh Hưng sẽ lại giành giải HTV Awards, sau khi đã “thắng lớn” tại giải Mai vàng và Zing Music Awards cách đây không lâu. Còn nhạc sĩ Anh Quân - người được dự báo chiến thắng giải Cống hiến năm nay đã vội khẳng định: “Cống hiến là giải thưởng duy nhất mà nghệ sĩ còn mong đợi và đáng công nhận”.
Nhạc sĩ Tuấn Khanh: Có những im lặng bất phục về giải thưởng
Công chúng cười mỉa, đoán trước ai sẽ được giải thưởng hằng năm, biết trước ai sẽ đoạt giải cuộc thi ca nhạc lớn... Giới chuyên nghiệp thì nghe và cười, bỏ qua tai. Có lẽ với những nhà tổ chức, giới nghệ sĩ tham gia giải thưởng... những lời chỉ trích vang chưa đủ đầy đến tai họ, hoặc sức nặng chưa đủ trì kéo cho lòng tự trọng bật lên.
Việc không nhìn nhận trọn vẹn nhiều loại giải thưởng, không chỉ trong đám đông công chúng lâu nay mà còn làm phân hóa giới nghệ sĩ. Các ca sĩ trẻ, nhạc sĩ trẻ im lặng bất phục khi chứng kiến người đoạt giải trên mình là ai, thậm chí họ còn kiêu hãnh hơn khi giá trị thực tế của cuộc đời còn tôn vinh họ nhiều hơn.
NGÔ BÙI (PLTP)