Từ 45 tuổi trở lên, người phụ nữ bước vào tuổi mãn kinh, hoạt động nội tiết của buồng trứng bị giảm dần, sau đó ngưng hoạt động ở tuổi 50 hoặc hơn (có thể đến 55). Khi đó, buồng trứng teo dần, không có khả năng tiết ra estrogen, đặc biệt là estradiol. Chính sự giảm dần, thiếu hormone giới tính này dẫn đến các rối loạn được gọi là "rối loạn mãn kinh" như: rối loạn vận mạch dẫn đến các cơn bốc hỏa, âm hộ, âm đạo teo làm dễ nhiễm trùng và đau khi giao hợp, rối loạn trầm cảm, dễ mắc loãng xương và tăng mỡ trong máu...
Để hạn chế các rối loạn do mãn kinh gây ra, các nhà điều trị cho dùng liệu pháp hormone thay thế. Với liệu pháp này, bác sĩ chuyên khoa sẽ cho bệnh nhân dùng thuốc dẫn chất estrogen tổng hợp, hoặc kết hợp với dẫn chất progesterone tổng hợp. Tuy nhiên, lợi ích của liệu pháp này lại làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ, huyết khối, ung thư vú, tăng nguy cơ mất trí nhớ ở phụ nữ trên 65 tuổi.
Tuy nhiên, bạn đừng vội thất vọng, vì thời gian gần đây, các nhà khoa học đã phát hiện phụ nữ ở một số quốc gia có chế độ dinh dưỡng nhiều thực vật, đặc biệt là dùng nhiều đậu nành, có tỷ lệ rối loạn mãn kinh và tỷ lệ ung thư vú thấp. Nguyên do là ở một số loại thực vật, đặc biệt là đậu nành, có chứa các hợp chất thiên nhiên, có hoạt chất sinh dục giống hormone sinh dục nữ có tên PHYTOESTROGEN.
Chữ "phytoestrogen" có nghĩa là estrogen có nguồn gốc thực vật. Phụ nữ lớn tuổi thường xuyên ăn uống các sản phẩm chế biến từ đậu nành sẽ được bổ sung phytoestrogen không khác gì sử dụng liệu pháp hormone thay thế. Ở phụ nữ lớn tuổi, phytoestrogen sẽ làm chậm hội chứng tiền mãn kinh và mãn kinh, giúp phụ nữ mãn kinh ít bị rối loạn hơn so với người không sử dụng phytoestrogen.
Một công trình nghiên cứu đã ghi nhận, có đến 80% phụ nữ mãn kinh ở Mỹ than phiền về các triệu chứng bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, khô âm đạo, trong khi chỉ có 15% phụ nữ Nhật (ăn nhiều đậu nành hơn) có những than phiền tương tự.
Như vậy, bên cạnh việc sử dụng liệu pháp hormone thay thế là thuốc estrogen và progestegone tổng hợp (xin được nhắc lại, chỉ sử dụng thuốc loại này theo sự chỉ định của bác sĩ chuyên khoa), phụ nữ nên dùng thường xuyên thức ăn, thức uống được chế biến từ đậu nành nhằm cải thiện tình trạng rối loạn mãn kinh.
Tạp chí American Journal of Clinical Nutrition số xuất bản tháng hai năm 2009 đã đăng một công trình nghiên cứu quy mô lớn, ghi nhận mối liên hệ giữa ăn thực phẩm được chế biến từ đậu nành với sự giảm nguy cơ bị ung thư đại trực tràng ở phụ nữ mãn kinh. Công trình nghiên cứu này thuộc loại tiền cứu, đã khảo sát 68.412 phụ nữ có tuổi từ 40 đến 70, được ghi nhận trước đó là không bị ung thư hay bệnh đái tháo đường.
Các phụ nữ tham gia vào cuộc nghiên cứu được gửi bản câu hỏi và trả lời, để được đánh giá về việc tiêu thụ thực phẩm đậu nành từ năm 1997 đến 2002. Để đảm bảo độ tin cậy của nghiên cứu, các tác giả của công trình đã áp dụng các phương pháp nghiên cứu cần thiết để loại trừ các yếu tố gây nhiễu (thí dụ như để giảm thiểu tác động của lối sống là yếu tố có thể gây bệnh, một năm đầu của thời gian khảo sát không được tính mà chỉ để chuẩn bị cho phụ nữ tham gia nghiên cứu tuân thủ tốt các yêu cầu đặt ra).
Kết quả cho thấy, trong suốt thời gian khảo sát (trung bình kéo dài 6,4 năm), chỉ có 321 trường hợp bị ung thư đại tràng. Đặc biệt, có mối liên hệ nghịch giữa tổng lượng đậu nành ăn vào với nguy cơ bị ung thư đại tràng ở phụ nữ mãn kinh, tức là ăn đậu nành càng nhiều thì nguy cơ bị bệnh nguy hiểm này càng ít.
Công trình nghiên cứu đã kết luận: "Nghiên cứu tiền cứu này cho thấy, sử dụng thực phẩm đậu nành có thể làm giảm nguy cơ bị ung thư đại trực tràng ở người phụ nữ mãn kinh. Đối với loại ung thư thuộc loại phổ biến trên giới như ung thư đại trực tràng, kết quả của nghiên cứu cho thấy, có thể dùng chế độ ăn thích hợp chứa nhiều đậu nành để phòng ngừa một cách tích cực".
Tóm lại, ngày càng có thêm nhiều bằng chứng chứng tỏ đậu nành là loại thực phẩm rất có ích.