Xà lách xoong có nhiều khoáng chất
Tương truyền khi đi tìm một nơi để xây dựng khu chữa bệnh, Hippocrates (ông tổ của ngành y) đã chọn địa điểm gần một bờ suối, nơi ấy mọc đầy những cọng xà lách xoong xanh tươi để ông có thể dùng chúng chữa trị cho bệnh nhân.

Xà lách xoong ăn sống tốt cho sức khỏe hơn xà lách xoong nấu chín. Ảnh: K.Lan
Thực phẩm của người nghèo
Từng bị mang tiếng là... cỏ hoang nhưng cũng có lúc xà lách xoong là cứu tinh của nhân loại. Trong quá khứ, đã từng xảy ra những cơn đại hạn khắp châu Âu làm cho nguồn cung cấp lúa mì trở nên thiếu hụt trầm trọng, lúa mì chỉ dành để cung cấp cho những danh gia vọng tộc, bấy giờ xà lách xoong bỗng được vinh danh “thực phẩm của dân nghèo”.
Xà lách xoong rất giàu beta-carotene, vitamin B1, vitamin B6 và những vitamin tan trong dầu như vitamin E, vitamin K. Nó cũng chứa một hàm lượng cao các khoáng chất cần thiết cho cơ thể như iodine, sắt, calcium, magnesium, kẽm... Đặc biệt, một thành phần vô cùng sáng giá hiện diện trong xà lách xoong chính là quercetin. Đây là một hợp chất flavonoid đóng vai trò quan trọng cho sự kháng viêm, đồng thời cũng là một chất thiên nhiên có chức năng chống dị ứng. Bản thân quercetin cũng là một “chiến sĩ” chống ôxy hóa, giúp cơ thể “bứng” các gốc tự do (free radicals).
Không nên nấu ở nhiệt độ cao
Vào thời đại của mình, Hippocrates đã ứng dụng xà lách xoong để chữa các bệnh cảm, ho, các bệnh về đường phổi, suyễn, táo bón... Y học cổ truyền ở một số nước đã dùng xà lách xoong để hỗ trợ cho bệnh nhân lao, thấp khớp, đau lưng, thiếu máu, tiểu đường, tim mạch, giảm thị lực, sỏi mật. Đặc biệt, xà lách xoong có thể dùng để giúp bệnh nhân cai nghiện rượu, thuốc lá.
Một nghiên cứu được thực hiện tại Đại học Ulster (Anh) đã kết luận rằng trong xà lách xoong có chứa một hợp chất gọi là phenylethyl isothio cyanate (PEITC), chất này có khả năng ngăn chặn lại những quá trình gây tổn hại DNA trong bạch cầu, sự tổn hại DNA trong bạch cầu sẽ làm ngòi nổ cho các tiến trình ung thư. Nhờ đó, xà lách xoong có khả năng kháng ung thư.
Xà lách xoong dễ trồng và dễ hái, có thể tìm thấy loài cây này mọc hoang dọc theo những bờ kênh, bờ suối. Xà lách xoong cũng rất dễ chế biến, có thể dùng làm rau cải, làm gỏi, hoặc nấu canh, nhưng khi nấu canh cần nên dùng “kỹ thuật cá nhân”. Không nên nấu xà lách xoong ở nhiệt độ quá cao, vì khi đó, những hợp chất quý giá hiện diện trong xà lách xoong sẽ bị vô hiệu hóa bởi nhiệt độ cao.
*
Tăng huyết áp khi giảm cân
Em là nữ, 24 tuổi, cao 1,7 m, cân nặng 105 kg và mắc các bệnh như mỡ trong máu, cao huyết áp, sỏi mật, gan nhiễm mỡ. Trước đây nửa năm, em cân nặng gần 160 kg, đã nhập viện vì thở không được, vào bệnh viện bác sĩ nói em do mập quá, phải giảm cân mới thở được.
Trong thời gian giảm cân, em chỉ đi bộ nhanh chứ không tập bất kỳ môn thể thao nào khác vì em bị cao huyết áp. Gần 2 tuần nay, em chuyển qua tập tạ, chủ yếu là tập để bụng nhỏ với động tác nằm xuống ngồi dậy hoặc với những động tác nhẹ, nhưng 2 lần em có biểu hiện bị lên huyết áp sau khi tập, chóng mặt nhức đầu buồn nôn, nhưng nằm nghỉ một lát là hết. Vậy em có nên tập nữa không?
Quỳnh Trâm (quynhtram...@yahoo.com.vn)
- PGS-TS Nguyễn Hoài Nam, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, trả lời: Béo phì là một căn bệnh của thời đại và nó là một đại dịch kéo theo không biết bao nhiêu bệnh khác cho loài người như cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch, rối loạn chuyển hóa, ung thư... Hiện tại nước Mỹ có đến 33% dân số bị béo phì, hình ảnh một người nặng hơn 100 kg không phải là chuyện hiếm gặp trên các đường phố nước Mỹ.
Có nhiều cách để giảm cân, về lý thuyết nghe ra có vẻ dễ dàng nhưng thực tế thì rất khó khăn vì ngoài việc tiêu thụ quá mức các loại thực phẩm gây béo phì còn phải kể đến cả yếu tố di truyền nữa. Mà yếu tố di truyền là một trong những yếu tố nguy cơ bền vững không thể thay đổi được trong giai đoạn hiện nay. Béo phì kéo theo rối loạn chuyển hóa lipid và là tiền đề gây cao huyết áp. Việc giảm cân nặng trong điều trị cao huyết áp cho những trường hợp này là rất quan trọng. Ngoài việc hạn chế trong chế độ ăn, bệnh nhân cần phải tham gia tập luyện thể lực thường xuyên, nhưng tập để giảm cân với môn cử tạ e rằng là quá nặng, bệnh nhân có thể đến khám và tư vấn ở một thầy thuốc chuyên về dinh dưỡng để được tư vấn về chế độ dinh dưỡng và cách luyện tập thể lực cho đúng, tránh được các biến chứng có thể nguy hiểm cho tính mạng.