Cũng từ rất sớm, cổ nhân đã đặc biệt coi trọng vấn đề dưỡng sinh trong sinh hoạt tình dục. Một mặt coi “nam nữ tương hành giống như trời đất tương sinh”, “độc dương không sinh, độc âm không thành”, nhưng mặt khác lại nhắc nhở phải coi hoạt động tình dục như một thứ “đạo” mà con người phải tu luyện, người mất đạo giao tiếp thì sẽ chết non chết yểu. Hoàng đế nội kinh cũng đã viết: “Hiểu rõ thất tổn, bát ích ắt có thể điều hòa hai thứ đó, không hiểu cách vận dụng, ắt sớm suy nhược”, ý muốn nói muốn duy trì năng lực sinh hoạt tình dục cần phải hiểu những điều nên làm và những điều cần tránh.
 |
2. Không nên quá sớm (dục bất khả tảo)
Cổ nhân cho rằng, nam nữ vị thành niên sinh hoạt tình dục quá sớm sẽ phá âm thương tinh, tổn hao nguyên khí, không những ảnh hưởng xấu đến quá trình sinh trưởng phát dục mà còn gây bất lợi cho sự sinh nở sau này. Vì thế, y thư cổ thường nhấn mạnh: “Nam phá dương thái tảo tắc thương kỳ tinh khí, nữ phá âm thái tảo tắc thương kỳ huyết mạch” (nam sinh hoạt tình dục quá sớm sẽ tổn thương tinh khí, nữ sinh hoạt tình dục quá sớm sẽ tổn thương huyết mạch). Không những thế, hoạt động tình dục quá sớm còn có thể tạo thành “ngũ thể hữu bất mãn chi xứ, dị nhật hữu nan trạng chi tật”, “ngũ thể bất mãn” ý muốn nói đến tình trạng công năng sinh lý và phát dục chưa được hoàn chỉnh, “nan trạng chi tật” là chỉ bệnh lý của hệ thống sinh dục cả về cơ năng và thực thể. Uông Ngang, y gia trứ danh đời Thanh (Trung Quốc) còn chỉ rõ: “Giao hợp thái tảo, chước táng thiên nguyên, nãi yểu chi do” (tình dục quá sớm làm hại nguyên khí dẫn đến chết non).
3. Không nên phóng túng, bừa bãi (dục bất khả túng)
Tục ngữ có câu: “Tham dục mau già chóng chết”. Lý Bằng Phi, danh y đời Nguyên đã nói: tình dục thái quá có thể làm hao tổn chân nguyên, khô kiệt tinh tủy, làm thận hư liệt dương, mắt mờ tai điếc, cơ thể hao gầy, răng hư tóc rụng và cuối cùng sức lực tàn tạ mà dẫn đến cái chết, “mệnh đồng triều lộ” (mệnh như sương sớm). Danh y Tôn Tư Mạo cũng từng viết: “Buông thả tình dục thì tính mạng như ráng chiều sắp tắt”.