Có thể tránh được hiện tượng lên cân ở tuổi trung niên ?

Tăng cân là hiện tượng thường thấy ở người thuộc lứa tuổi trung niên (AFP: Jeff Haynes)

‘Bụng bia, lốp xe thừa, eo bánh mì …’ Có rất nhiều tên gọi cho hình dáng những người ở lứa tuổi trung niên nhưng không có từ nào khiến người nghe cảm thấy vui.

Hiện tượng béo lên ở lứa tuổi trung niên là tình trạng tăng cân thường thấy khi nam giới và nữ giới bước vào lứa tuổi 30, 40 hoặc cao hơn. Thông thường người ta có thể nhận thấy rõ lượng mỡ thừa ở vùng thắt lưng.

Tuy nhiên, hiện tượng ‘eo to’ có phải là một dấu hiệu không thể tránh được ở lứa tuổi trung niên hay không? Phó giáo sư Tim Gill, chuyên gia nghiên cứu bệnh béo phì tại Viện Nghiên cứu bệnh Béo phì, Dinh dưỡng và Tập luyện Boden thuộc Đại học Sydney, khằng định rằng không phải như vậy.

Tuy nhiên, theo ông Gill, nếu không thực hiện một số biện pháp để ngăn chặn hoặc đảo ngược tình trạng này, hiện tượng sổ bụng chắc hẳn sẽ xảy ra do sự kết hợp giữa thay đổi thể chất và lối sống.

Thay đổi lối sống và vận động của cơ thể

Thông thường, khi bước vào lứa tuổi 30 hoặc 40, mức hormone duy trì cơ bắp sẽ giảm xuống. Đồng thời, ở lứa tuổi này con người bắt đầu trở nên kém năng động hơn, khiến cho cơ teo đi do ít được sử dụng hơn.

Cơ là một mô rất năng động đốt cháy nhiều năng lượng (thậm chí khi người ta nằm), hiện tượng mất cơ khi già đi sẽ khiến trọng lượng cơ thể tăng lên.

Với lượng cơ trên cơ thể ít đi, lượng năng lượng bị đốt cháy giảm khoảng 400 ki-lô Jun hoặc nhiều hơn mỗi ngày. Hiện tượng đó không liên quan đến lượng thức ăn hấp thụ hay hoạt động của cơ thể mỗi ngày.

Tuy nhiên, trên thực tế, hầu hết mọi người vận động ít hơn khi tuổi đời tăng lên (đó là một phần lý do con người giảm lượng cơ trong cơ thể) và lượng năng lượng từ thức ăn và đồ uống hấp thụ có xu hướng không thay đổi.(Trên thực tế, tiến sĩ Gill cho biết một số người trung niên ăn đồ ăn vặt nhiều hơn, họ thường ăn cho vui chứ không phải vì đói.”)

Tổng hợp từ những hiện tượng này, có thể kết luận rằng việc giảm nhu cầu năng lượng kết hợp với việc tăng nguồn năng lượng hấp thụ là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng tăng cân ở tuổi trung niên.

Tỉ lệ tăng cân ở người Úc thuộc lứa tuổi trung niên được ước tính khoảng ½ ki-lô-gram mỗi năm. Tiến sĩ Gill cho rằng: “Con số này có vẻ không nhiều. Tuy nhiên, sau khoảng mười năm, mức tích tụ mỡ sẽ tạo ra một sự khác biệt lớn.”

Đáng lo ngại hơn nữa, hiện tượng giảm cơ tăng lên ở lứa tuổi ngoài 50, khi đó, hiện tượng tăng cân dễ xảy ra hơn.

Tại sao mỡ thừa ở vùng bụng?

Do tần xuất sinh hoạt tình dục và một số hormone tăng trưởng giảm, mỡ thừa có xu hướng tích lại ở vùng bụng. Hiện tượng này đặc biệt hay xảy ra ở đàn ông và phụ nữ thời kỳ mãn kinh.

Hiện tượng sổ bụng ở tuổi trung niên cũng thường thấy ở những người uống rượu bia thường xuyên. Tiến sĩ Gill cho biết rượu bia có lượng ki-lô Jun cao và tạo điều kiện thuận lợi cho hiện tượng tích mỡ do một số loại hormone trong cơ thể bị rối loạn do loại đồ uống này.

Một số người có những loại gen giúp cho họ ít có nguy cơ bị sổ ở lứa tuổi trung niên hơn. Tuy nhiên, việc tiêu thụ năng lượng nhiều hơn lượng bị đốt cháy sẽ khiến cho vùng thắt lưng bị tích mỡ cho dù cơ thể có bất cứ loại gen nào. Mặt tích cực của hiện tượng này là có thể ngăn chặn hoặc làm giảm nguy cơ tăng cân ở tuổi trung niên. Để đạt kết quả, bạn cần duy trì số lượng cơ trong cơ thể, duy trì các hoạt động vận động và theo dõi chế độ ăn uống.

Tập luyện để tăng cường cơ

Bài tập tốt nhất để duy trì cơ bắp (hoặc tăng cường cơ bắp) là những bài tập cho các bộ phận chịu trọng lượng cơ thể như chống đẩy, bài tập tập xà đơn (, nâng tạ hoặc mức thấp hơn là leo núi hoặc cầu thang (bài tập này làm tăng trong lượng vào cơ chân)

Các bài tập tăng cường hô hấp và nhịp tim như bơi hoặc chạy bộ có tác dụng đốt cháy năng lượng và rất tốt cho phổi và hệ tim mạch. Tuy nhiên, các bài tập này không có nhiều tác dụng duy trì cơ bắp. Phó giáo sư Gill cho rằng mọi người cần phối hợp giữa hai loại bài tập luyện trên.

Khi đã tăng cân, việc tập luyện giảm cân sẽ rất khó khăn. Hơn nữa, việc phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Hành động không bao giờ là quá muộn.

“Thậm chí nếu không giảm cân hoàn toàn, giảm cân đôi chút vẫn rất có lợi,” ông Gill nhận định.
Những vấn đề do lượng mỡ thừa ở vùng bụng dễ có liên quan tới một số vấn đề về sức khỏe hơn lượng mỡ tích tụ ở các bộ phận khác trong cơ thể. Do vậy, việc ‘chiến đấu’ chống tăng cân ở lứa tuổi trung niên không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường, bệnh tim mạch, đột quỵ và các loại bệnh ung thư.

Theo Bayvut