Băng Sơn đã hóa thân để ở lại Hà Nội nghìn năm...

Cách đây khoảng 15 năm, chúng tôi đã đến nhà ông để “xin” bài cho tạp chí. Hồi đó chưa quen dùng máy vi tính, hiển nhiên là chưa có mail. Thường thì đại diện tòa soạn gọi điện trước cho ông đặt bài. Mới đầu còn lạ lẫm, ông gọi điện báo lại là “bác đã xong bài cháu đặt rồi đấy" thì biên tập viên tạp chí hoặc báo tuần đến tận nhà ông để lấy bài.

Nhà ông ở phố Ngô Thì Nhậm, gác hai thì phải. Sau tiếng gõ cửa, đã thấy ông đứng bên cánh cửa gỗ, bên chiếc máy chữ cài sẵn giấy trắng, giấy than với nụ cười như đã thân và mái tóc bạc trắng.

Lấy bao nhiêu bài, ông ghi vào sổ cùng với tên người nhận và địa chỉ tòa soạn. Đặc biệt, không hỏi trước nhuận bút. Chỉ dặn: “Bài đăng thì giữ lại cho bác tờ báo, tiện thì báo cho bác”.

Khi quen rồi, ông đem bài đến tòa soạn, tiện lấy báo biếu và nhuận bút luôn. Trước Tết cả tháng thì ông bận lắm vì các báo đặt bài. Phàm là tạng bài tản văn của ông ngắn ngắn, thơ thơ lại không âu sầu, hợp với báo Tết nên báo nào cũng ưa dùng cho cái dạng báo Tết đóng dày như quyển sách. Với lại, có cộng tác viên chăm chỉ, câu chữ không phải sửa, lại viết đúng chữ (đặt bao nhiêu chữ là đủ bằng ấy), đúng giờ, tòa soạn nào cũng quý, báo Tết “đặt bài cụ coi như tặng thêm cái nhuận bút cao của báo Tết).

Nhưng có cái lạ là ông viết nhiều nhưng vẫn hay, vẫn kỹ. Ông viết báo mà tỉ mẩn, cẩn thận, chăm chút như là viết cho riêng mình, viết để dành tặng cho ai đấy.

Nhà văn Băng Sơn. Ảnh: VNE

Ông viết về món ăn Hà Nội thì như là người thuộc ăn và mê ẩm thực lắm thế mà nghe nói là ông “lười” ăn và ít khi tham dự tiệc tùng, cỗ bàn, nhậu nhẹt. Khối người mê món ăn Hà Nội dân dã vì đọc bài ông Băng Sơn. Không ít lần, chúng tôi hỏi vui ông: “Nghe nói bác không mê ăn mà sao viết món ăn hay vậy, tỉ mỉ vậy?”, ông tủm tỉm: "Ngửi mùi cũng biết người ta nấu thế nào, bỏ gia vị ra sao rồi”.

Rồi sau này, thấy các “bác” truyền hình cũng hay “bắt” ông làm đạo cụ nói về Hà Nội, về món ăn. Cũng khúc chiết, cũng rành mạch, cũng hợp hình. Nói “bác dạo này hay lên truyền hình”, ông lại cười: ‘Mấy cô cậu đó quen, nhờ nói thì bác nói thôi. Cái gì giúp được là bác giúp các cháu thôi...”.

Sáng nay, nghe tin ông mất, thấy nghèn nghẹn trong lòng vì thấy mình vô tâm. Thủa mới vào nghề biên tập, nếu không có người tốt bụng như ông giúp, lấy đâu bài để nộp đúng hẹn cho cái tòa soạn tạp chí mỗi tháng in ra có ngàn bản và nhuận bút thấp. Đến lúc, quen việc rồi, quen nhận bài qua email rồi, có đến 5 năm rồi chưa đến thăm “bác Băng Sơn”.

Lâu lâu rồi, thỉnh thoảng gặp ông đạp xe đạp chầm chậm quanh Bờ Hồ. Ông vẫn cười rất tươi, hỏi thăm nhiệt thành rằng đang làm ở đâu, cuộc sống thế nào. Tuyệt nhiên không hề nhắc đến sao lâu không qua chỗ bác lấy bài. Ông cũng chỉ nói là “hôm nọ có đọc bài cháu” mà không hề nói là bác vừa ra sách nọ, sách kia.

Lâu rồi, thấy quen, cứ thấy như ông Băng Sơn là một phần của Hà Nội. Như là ông rồi sẽ vẫn thế, sẽ vẫn ở lại cùng những con phố Hà Nội mãi mãi...

Mãi đến năm ngoái, đọc báo mới biết ông ốm và “ngừng viết tùy bút A4 để làm sách về Hà Nội...”.

Và rồi, cũng chợt nhận ra, nhà văn Băng Sơn đã yếu, đã già, có lẽ ngày ông đi về cõi vô tận chắc không còn xa nữa. Nhưng hôm nay, được tin ông mất vẫn cứ thấy bất ngờ. Nhà văn cả đời gắn với Hà Nội, yêu Hà Nội đến mức từng thề với lòng mình “Còn sống còn viết về Hà Nội” lại không thể ở lại hơn ba chục ngày nữa để đón Hà Nội ngàn năm.

Thôi thì tự an ủi rằng, nhà văn Băng Sơn đã hóa thân vào Hà Nội, trở thành một phần của Hà Nội để ở lại với Hà Nội mãi mãi.

Ít ra là những tản văn về Hà Nội mang danh Băng Sơn!

Một số hình ảnh về lễ tang nhà văn Băng Sơn:

Hội Nhà văn, Hội Nhà báo và đại diện các báo, tạp chí gửi vòng hoa tới viếng nhà văn Băng Sơn

Đại diện Hội Nhà văn tới chia buồn cùng gia đình

Chia buồn cùng vợ nhà văn

Thi thể nhà văn Băng Sơn sẽ được hỏa táng tại Đài hóa thân Hoàn vũ, Văn Điển, Hà Nội.

Ảnh: Huấn Cao

Lương Bích Ngọc (Bee.net)