Nếu thực sự lo cho quyền lợi của sinh viên, tốt nhất Bộ GD và ĐT không nên cho ra đời các trường ĐH "trời ơi". Đừng tiến hành kiểm tra qua loa, vội vã để đối phó với dư luận như đã làm, và nhất là phải xử lý nghiêm minh theo luật pháp mọi hành vi vi phạm pháp luật.
LTS: Quốc hội sắp biểu quyết một vấn đề rất hệ trọng: nên hay không chuyển quyền quyết định thành lập các trường đại học, từ Thủ tướng Chính phủ (theo luật hiện hành) về Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo? và với những điều kiện nào? Điều này đang được dư luận quan tâm theo dõi. Để rộng đường dư luận, Tuần Việt Nam xin giới thiệu bài viết thể hiện quan điểm riêng của GS. TSKH Nguyễn Ngọc Trân. Mời độc giả cùng tham gia thảo luận.
Rơi tự do đến mức nào?
Sau khi báo chí phát hiện Trường ĐH Phan Thiết được thành lập và đi vào hoạt động trong những điều kiện không thể tưởng tượng được, về cơ sở trường lớp (hầu như chưa có gì), về đội ngũ giảng viên (danh sách đầy rẫy giả mạo), một đoàn của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nhanh chóng vào kiểm tra theo yêu cầu thanh tra khẩn cấp của Bộ trưởng.
Ở cuộc họp báo tại Bộ ngày 21/10/2009, trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Tuổi Trẻ, một vị Thứ trưởng đã phát biểu về các điều kiện thành lập trường ĐH như sau: "Trong điều kiện VN, không thể chờ đến khi đạt được những điều kiện chín muồi mới cho mở trường đào tạo. Các trường phải phấn đấu đạt chuẩn nhưng trong điều kiện hiện nay, ở giai đoạn ban đầu cũng không thể đạt ngay được các điều kiện cần thiết, đủ tiêu chuẩn..."
Về trường hợp cụ thể của Trường ĐH Phan Thiết: "Đối với Trường ĐH Phan Thiết, quan điểm của Bộ GD và ĐT (...) là thấy cái gì chưa đúng thì điều chỉnh, bổ sung, tạo điều kiện để trường đi vào hoạt động đào tạo. Quan điểm này đã thể hiện rõ trong kết luận kiểm tra của Bộ".
Những ai chờ đợi ở kết quả của cuộc "thanh tra khẩn cấp vào kiểm tra thực tế Trường ĐH Phan Thiết" theo sự chỉ đạo của Bộ trưởng, để "căn cứ trên kết quả thanh tra, tùy theo mức độ, Bộ GD và ĐT sẽ tiến hành xử lý nghiêm túc những cá nhân có liên quan", đều hết sức ngỡ ngàng về câu trả lời trên và băn khoăn tự hỏi quản lý ở Bộ GD và ĐT đang đi về đâu, còn "rơi tự do" đến mức nào? Một câu hỏi khác, không thể không đặt ra là liệu có những khuất tất nào khiến cho Trường ĐH Phan Thiết được ưu ái như vậy.
 |
| Những ai chờ đợi ở kết quả của cuộc "thanh tra khẩn cấp vào kiểm tra thực tế Trường ĐH |
Băn khoăn rất chính đáng và câu hỏi rất thời sự vì Quốc hội sắp biểu quyết một vấn đề rất hệ trọng: Nên hay không chuyển quyền quyết định thành lập các trường ĐH, từ Thủ tướng Chính phủ (theo luật hiện hành) về Bộ trưởng Bộ GD và ĐT và với những điều kiện nào?
Qua báo chí được biết ĐH Phan Thiết tuyển sinh năm 2009-2010 gấp ba lần chỉ tiêu mà Bộ GD và ĐT cho phép. Hơn thế nữa, trường này lại còn tuyển sinh cả trung cấp.
Dư luận xã hội đang chờ xem Bộ xử lý thế nào những hành vi mà thực chất là lừa Bộ, lừa dân, thì được chứng kiến cảnh một số Vụ và cơ quan của Bộ đôn đáo lo bố trí chỗ học của các sinh viên "tuyển" quá chỉ tiêu. Lo cho quyền lợi của sinh viên hay lo "giải quyết" gấp hậu quả, dẹp dư luận?
Nếu thực sự lo cho quyền lợi của sinh viên, thì tốt nhất Bộ không nên cho ra đời các trường ĐH "trời ơi" như vậy. Đừng tiến hành kiểm tra qua loa, vội vã để đối phó với dư luận như đã làm, và nhất là phải xử lý nghiêm minh theo luật pháp mọi hành vi vi phạm pháp luật. Cử tri có quyền đặt câu hỏi: Tại sao Bộ chưa làm? Việc này là sao nhỉ?
Có thuộc chức năng của ngành?
Còn một câu chuyện khác: Chuyện "bất ổn định kéo dài ở ĐH Công nghệ Thông tin Gia Định". Thật là một dấu hỏi lớn nếu thông tin trên Báo Người Lao Động là chính xác: "Nhận xét về báo cáo của Trường ĐH Công nghệ Thông tin Gia Định, ngày 3-11, ông Đỗ Quốc Anh, Vụ trưởng, Giám đốc Cơ quan đại diện Bộ GD và ĐT tại TP HCM nói: "Báo cáo của trường còn rất chung chung và ... tất cả đều tốt. Điều này Bộ đã lường được trước".
Ông Đỗ Quốc Anh cho biết đây chỉ là một kênh thông tin, một kênh khác là cổ đông của trường. Theo ông Đỗ Quốc Anh, để giải quyết vấn đề bất ổn kéo dài ở trường, Bộ GD và ĐT sẽ thuận cho các cổ đông tiến hành đại hội cổ đông bất thường để ra các nghị quyết. HĐQT mới phải đủ năng lực. Bộ cũng sẽ tìm cho trường một hiệu trưởng có đủ uy tín và năng lực để đưa trường đi lên."
Xin được đặt câu hỏi, không biết chỉ đạo đại hội cổ đông một trường ĐH tư, can thiệp sâu vào công việc của trường, kể cả tìm hiệu trưởng, có thuộc chức năng nhiệm vụ của Vụ trưởng, Giám đốc Cơ quan đại diện Bộ GD và ĐT tại TP Hồ Chí Minh hay không, theo văn bản pháp quy nào? Tại sao có sự chỉ đạo tích cực và cụ thể đến thế, nhân danh Bộ? Cử tri có quyền đặt câu hỏi: Đây là dịch vụ hay quản lý nhà nước, hay "dịch vụ không đăng ký" dưới danh nghĩa "quản lý nhà nước"?
Nếu sự quán xuyến đến chất lượng các trường ĐH tư của Cơ quan đại diện Bộ GD và ĐT tại TP Hồ Chí Minh tích cực, cụ thể, thực sự khách quan và công tâm thì tại sao có cảnh bê bối này vỡ ra sau bê bối khác? Và có lẽ chưa hết vì hai câu chuyện trên đây nằm trong một chuỗi dài thuộc phần nổi của một tảng băng chìm mà ai cũng biết.
Sau những vụ việc kể trên và còn nhiều vụ việc khác, và sau câu chuyện ở Cơ quan đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ tại phía Nam (vừa mới được phát hiện và xử lý), xã hội thật sự lo cho hai lĩnh vực "quốc sách hàng đầu" của đất nước. Phải chăng, phòng chống tham nhũng ngay trong hai ngành GD và ĐT, KH và CN là cần thiết, cũng là vì các thế hệ trí thức tương lai và vì sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.
GS.TSKH. Nguyễn Ngọc Trân (Tuần Việt Nam)
Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả