Hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, trong khuôn khổ những cuộc vận động, những nỗ lực nhằm chấn chỉnh Đảng, khiến Đảng gần gũi hơn nữa với dân theo mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đa phần các phát ngôn mà Tuần Việt Nam lựa chọn tuần này đều là những khẳng định chính luận đúng đắn. Vấn đề là cần thực hiện chúng...
"Cần thiết thì chính quyền phải xin lỗi dân"
Góp ý tại Hội nghị Ủy ban Trung ương MTTQ VN (khóa VII) họp ngày 27/1 tại TP.HCM, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết cho rằng, năm 2010 là năm có ý nghĩa vô cùng quan trọng, bên cạnh những thuận lợi, nhưng cũng còn nhiều thách thức, khó khăn.
Ông nhấn mạnh: "Đây cũng là năm chúng ta tiến hành đại hội Đảng các cấp, một dịp để Đảng và các cấp chính quyền nhìn lại những yếu kém, khó khăn. Những cái dân không đồng tình thì cần khắc phục, sửa chữa, cần thiết thì phải xin lỗi dân. Chúng ta phải làm tất cả để cho Đảng trở thành niềm tin, ý chí của dân tộc". (VietNamNet, 28/1)
Quan điểm của Chủ tịch Nguyễn Minh Triết chắc chắn sẽ giành được sự tán đồng của đông đảo nhân dân vì một lẽ đơn giản: một chính quyền, dù tốt đẹp đến mấy, cũng khó tránh được những sai sót trong khi vận hành. Trong số bộ phận nắm quyền chính, không thể không có những "cá biệt", ỷ vào quyền lực mà làm điều có hại cho nhân dân.
Ảnh: VNN
Những khi ấy, thái độ ứng xử hợp tình hợp lý nhất là phải nhìn thẳng và thừa nhận sự thật, khắc phục sai sót và cái chính là, phải ý thức được rằng, phục vụ dân là mục đích tối thượng. Phải làm sao để ý dân được thực hiện và trở thành ý Đảng, ý chính quyền, chứ không phải ngược lại. "Ý Đảng lòng dân" phải được hiểu theo nghĩa đó.
Nếu được như vậy, một chính quyền "của dân, do dân và vì dân" không sợ gì sự thật, không ngại gì một lời xin lỗi dân mỗi khi sai trái như Chủ tịch Nguyễn Minh Triết đã nêu, để hoàn thiện chính mình và tạo dựng khối đại đoàn kết toàn dân, "sức mạnh mềm" của dân tộc.
"Chính quyền phục vụ dân chứ không phải cai trị dân"
Tại Hội nghị sơ kết 3 năm cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ngày 25/1, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh cho rằng sẽ là phản cảm "nếu chỉ nói hay thôi mà mình không làm được như thế" và nhấn mạnh quan điểm "chính quyền của chúng ta là chính quyền phục vụ dân chứ không phải cai trị dân", "làm cán bộ lãnh đạo không phải là làm quan". (VietNamNet, 26/1)
Người đứng đầu Đảng đã chỉ ra một hiện tượng xuất hiện ở không ít quan chức: tuyên ngôn thì hùng hồn nhưng hành động trên thực tế thì khác. Làm lãnh đạo, dù nói hay đến mấy mà không làm được thì dân khó mà "tâm phục, khẩu phục".
Vì vậy, để cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ thực sự đi vào cuộc sống, thì trước hết, các cán bộ, quan chức phải "nói được và làm được" để dân trông vào mà tin tưởng, đi theo. "Đảng viên đi trước, làng nước theo sau" là vậy.
Ảnh: VNN
Chừng nào mà cán bộ vẫn còn chủ trương "hành dân" cho... sướng mà không nhận ra rằng thực ra mình có được cương vị ấy là bởi dân trao cho, chừng nào các quan chức còn tận dụng thời gian làm "quan" để "cả họ được nhờ", chứ không phải để phục vụ dân, thì chừng ấy, những lời dạy và tấm gương đạo đức của Bác mới chỉ tồn tại trong các phong trào vận động chứ chưa thể nói đã thực sự đi vào cuộc sống.
Cán bộ noi gương Bác bằng cách đi máy bay hạng phổ thông
Cùng chủ đề đánh giá cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương kiêm Phó trưởng ban chỉ đạo - ông Tô Huy Rứa - cho biết: cuộc vận động đã mang lại nhiều kết quả tích cực, các vụ việc tham nhũng, tiêu cực lớn, tổ chức đảng và đảng viên vi phạm tiêu chuẩn đạo đức, lối sống bị xử lý kỷ luật... có xu hướng giảm.
 |
Ông Tô Huy Rứa. Ảnh: VNN
|
Rồi ông nêu ví dụ cụ thể: "Có nơi, những hành động nêu gương cụ thể của cán bộ chủ chốt, như đi công tác bằng máy bay không đi vé hạng nhất mà chỉ đi hạng ghế phổ thông, lưu trú trong khách sạn không ở phòng đơn, phòng đắt tiền, dù có chế độ, tiêu chuẩn". (VietNamNet, 25/1)
Cố nhiên, việc các cán bộ chủ chốt tiết kiệm khi đi công tác là việc tốt, là một trong những đạo đức cách mạng mà Bác Hồ luôn huấn thị đội ngũ cán bộ cần tu dưỡng và rèn luyện: Cần Kiệm Liêm Chính - Chí Công Vô Tư. Có điều, quan chức muốn noi gương Bác mà mới chỉ thể hiện được tinh thần tiết kiệm như trong các "ví dụ cụ thể" trên, thì có lẽ còn quá ít.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã không ít lần nhắc nhở người cán bộ cách mạng phải có những phẩm chất đạo đức như thế nào. Bác đặc biệt nhấn mạnh chữ "Chính", "nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đứng đắn", "không tự cao, tự đại, luôn luôn chịu khó học tập, cầu tiến bộ, phát triển điều hay và sửa chữa khuyết điểm của mình", "yêu quý, kính trọng, giúp đỡ, không nịnh hót người trên, xem khinh người dưới", "việc thiện thì dù nhỏ mấy cũng làm, việc ác thì dù nhỏ mấy cũng tránh".
Bác cũng phân tích rất rõ về Chí Công Vô Tư: "Khi làm bất cứ việc gì cũng đừng nghĩ đến mình trước, khi hưởng thụ thì mình nên đi sau", "Phải lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ", "...Cán bộ các cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ. Dù to hay nhỏ, có quyền mà thiếu lương tâm là có dịp đục khoét, có dịp là ăn của đút, có dịp "dĩ công vi tư".
Bỏ tiết kiệm tiền giúp đỡ người nghèo!
Gây bức xúc lớn trong dư luận tuần qua là việc "hành động ấn tượng" của Ủy ban (UB) MTTQ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu bị phanh phui: theo thông báo kết luận của Cơ quan Tỉnh ủy thì lãnh đạo UB MTTQ tỉnh đã tự ý sử dụng, chi tiêu một cách vô tội vạ nhiều loại quỹ vốn được lập ra để dành cho người nghèo, người bị thiên tai. (Thanh Niên, 25/1)
Cụ thể, đặc biệt nghiêm trọng là số tiền 6,9 tỉ đồng do các tổ chức, cá nhân ủng hộ Quỹ "Ủng hộ thiên tai, bão lụt" đã bị "sung quỹ" tiết kiệm tại Ngân hàng NN-PTNT tỉnh, từ năm 2001 - 2002.
Hơn thế nữa, để "đầu tư" một cách có hiệu quả hơn, từ năm 2002, UB MTTQ tỉnh lại rút ra, đem gửi vào Ngân hàng đầu tư phát triển tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Đến ngày 15/8/2008, từ số vốn 6,9 tỉ đồng, số tiền lãi lũy kế đã trên 3,4 tỉ đồng - số tồn dư đã không được thể hiện trong các báo cáo tài chính hằng năm.
Ngoài ra, đối với Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa" và "Vì người nghèo", đoàn thanh tra cũng phát hiện, từ năm 2004 đến 2008, UB MTTQ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã chi sai nguyên tắc lên đến gần 259 triệu đồng.
Như thế, Ủy ban (UB) MTTQ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, vốn nắm vai trò kiểm soát, tiếp nhận, quản lý, phân bổ nguồn tiền ủng hộ thiên tai, người nghèo và các hoạt động từ thiện, thì lại làm một việc đi ngược hẳn chức năng của mình. "Hành động ấn tượng" này chắc chắn sẽ làm sụt giảm lòng tin đặt vào cơ quan MTTQ.
"Ấn tượng" hơn nữa là sau khi sự thật được công bố, ông Trần Văn Thức - Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội, nguyên Chủ tịch UB MTTQ tỉnh - thủ phạm của vụ "bỏ tiền tiết kiệm" (nói thẳng ra là ăn chặn, lấy cắp tiền dân, chia nhau) - cũng chỉ bị một hình thức kỷ luật nhẹ nhàng, ít nhiều mang tính "tượng trưng": cảnh cáo về mặt Đảng.
Cũng không thấy nhắc đến chuyện xin lỗi (hoặc bồi thường) những người dân nghèo, gặp thiên tai, lẽ ra được nhận sự hỗ trợ từ khoản tiền ủng hộ trên...
Giấy phép lao động là để "tạo điều kiện" cho dân ngoại tỉnh
Liên quan đến dự thảo Luật Thủ đô có những điều khoản bị nhiều người coi là bất hợp lý, thiếu bình đẳng, thể hiện tư duy cũ "không quản lý được thì cấm", dự luận đang quan tâm tới quyền làm việc của công dân do khoản 2, điều 19 dự thảo. Theo đó, 60 nghìn lao động ngoại tỉnh (không thường trú hoặc tạm trú tại Hà Nội) sẽ phải làm bộ hồ sơ nộp cho Sở LĐ-TB&XH để xin giấy phép lao động.
Về vấn đề này, ông Phạm Văn Thanh, Phó trưởng phòng Chính sách Lao động - Việc làm, Sở LĐ-TB&XH Hà Nội, thành viên ban chuyên trách soạn thảo Luật Thủ đô, trả lời báo Khoa học và Đời sống (25/1): "Mọi người vẫn được tự do lựa chọn lao động, đây là một biện pháp quản lí lao động, người lao động vừa được làm việc để tăng thu nhập, lại vừa được đảm bảo những quyền lợi mà pháp luật quy định."
Ông Phạm Văn Thanh. Ảnh: Lao Động
Theo ông Thanh, quy định trên không những không trái với điều 55 của Hiến pháp về quyền lao động của công dân, mà còn "tạo điều kiện tối đa cho người lao động đến thủ đô để kiếm việc làm, nhưng sẽ quản lí được chứ không thả nổi như hiện nay".
Tạm bỏ qua việc đánh giá quy định trên có vi hiến hay không, chỉ xét về câu trả lời của ông Thanh, có thể thấy mọi thứ quá "trơn tru", quá... lợi cho người ngoại tỉnh, vì dường như tất cả đều được đưa ra để nhằm phục vụ, "tạo điều kiện tối đa" cho lợi ích của họ. Thử hỏi, tại sao người dân vẫn có ý kiến "bất phục"?
Để chính quyền bớt xu hướng giải quyết những vấn nạn của xã hội thông qua các biện pháp hành chính khô cứng, duy ý chí, chỉ cần làm một điều đơn giản: các cán bộ hãy tự đặt mình vào vị trí của người dân, xem họ sẽ được "tạo điều kiện", hay lại bị "làm khó".
Dầu sao đi nữa, cũng may là vào thời bao cấp "ngăn sông cấm chợ", tinh thần quản lý theo tư duy cũ rất phổ biến, nhưng cũng chưa ai nghĩ tới chuyện hạn chế người ngoại tỉnh cống hiến cho Hà Nội. Trong số đó, có không ít nhiều vị, hiện đang là lãnh đạo thủ đô, hoặc giữ những cương vị tiêu biểu trong đời sống chính trị, xã hội và văn hóa của toàn đất nước!
Giá điện: tăng ít để xem "sức chịu đựng"
Giá điện ở nước ta cùng những đợt tăng giá, những con số thua lỗ dài dài của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), trái ngược với khoản tiền thưởng và thu nhập của giới quan chức trong ngành, luôn thu hút sự chú ý của người dân.
Mới đây, phát biểu với báo giới về phương án tăng giá điện trong năm 2010 vừa được Bộ Công Thương trình Chính phủ, Thứ trưởng Bùi Xuân Khu đã nhiều lần nhắc đến chuyện "giá điện của Việt Nam vẫn thấp hơn nhiều nước nên việc tăng giá để thu hút đầu tư và ngang bằng là khó tránh khỏi". (Thời báo Kinh tế Việt Nam, 27/1).
Ông Bùi Xuân Khu. Ảnh: VNEconomy
Ông cũng cho biết thêm: nếu được thông qua, phương án thấp nhất (tăng 4,91% so với giá hiện tại) dự kiến sẽ áp dụng từ ngày 1/3/2010. Tuy nhiên, sở dĩ tăng... ít như vậy (Thứ trưởng Bùi Xuân Khu đưa ra 1 tính toán: nếu tính theo tỷ giá USD/VND thì giá này vẫn thấp hơn... 10 năm trước!) là để tránh sốc, "để xem sức chịu đựng của nền kinh tế, đời sống như thế nào", chứ thực ra Bộ chủ trương, "tùy theo tình hình kinh tế trong năm nay như thế nào, nếu "ổn" thì có thể lại tăng tiếp".
Thường dân, không có hiểu biết sâu xa về kinh tế nhưng lại là người "chịu trận" trực tiếp của các đợt tăng giá, khi nghe lập luận của ông Thứ trưởng, bất giác có thể đặt ngay câu hỏi: giá điện ở Việt Nam rẻ hơn khu vực thế nào, họ không biết, nhưng mức thu nhập, mức sống của Việt Nam còn kém (hoặc kém xa) nhiều nước trong khu vực, thì là điều "nhỡn tiền".
Như thế, phải chăng, nên có cách diễn đạt nào khác, tế nhị hơn, để dân có sự cảm thông và thấu hiểu hơn với các đối sách có ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống thường nhật của họ, thay vì cách lý giải có phần vô cảm: còn rẻ, nên phải tăng?
Thêm nữa, tuyên bố "chân thật" của ông Bùi Xuân Khu - theo đó, nếu dân chịu được thì sẽ tăng giá tiếp - có lẽ chỉ khiến người dân thêm phần hoang mang và bức xúc.
Hoàng ThưTuần Việt Nam