 |
Ảnh mang tính chất minh họa
|
Không hiểu nên lười đọc sách, báo
Các em bị nhiễm tự lúc nào chính xác thì chưa chắc, còn nhẫm đoán là lứa tuổi hiện nay đang tuổi trung học phổ thông. Triệu chứng rất rõ khi giáo viên yêu cầu các em về đọc sách trước và chuẩn bị tư liệu để trả lời các câu hỏi cuối bài của sách giáo khoa thì các em không thực hiện được. Đến giờ học thầy giáo kiểm tra bài cũ và chuẩn bị bài mới của HS thì vở lẽ: - Thưa thầy em không thuộc bài! – GV hỏi: thầy chưa đặt câu hỏi sao lại bảo không thuộc bài? – HS đáp: em không trả lời được câu hỏi thưa thầy! GV hỏi: vì sao vậy? HS trả lời rất thật thà và dũng cảm: Em chỉ chọn được câu hỏi trắc nghiệm đúng sai bằng đánh dấu thôi ạ! Thế là đã rõ một khía cạnh của vấn đề...?
Không hiểu ý câu hỏi... không tìm được nội dung và dữ liệu để trả lời
Cũng trong tiết học một thầy giáo phát hiện tình huống khác: Đoạn viết của sách giáo khoa “nguyên nhân thứ hai, do khai thác mạch nước ngầm bừa bãi làm cho xì phèn, xì mặn lên tầng đất canh tác...” Sau khi học sinh đọc xong, thầy giáo hỏi:- Vậy em hiểu thế nào là khai thác bừa bãi mạch nước ngầm? HS trả lời khai thác bừa bãi là không đúng cách, xả nước mặn bừa bãi gây lãng phí thưa thầy! Đến đây, có thể khẳng định học sinh khi đọc tài liệu hiểu một cách loáng thoáng, rời rạc chứ không liền mạch như bố cục của bài và không thể hiểu thông ý của tác giả?
Một VD khác sách giáo khoa viết: “Loại đất này được trồng lúa lâu đời với tập quán canh tác lạc hậu nên đất bị thoái hóa nghiêm trọng. Ở nước ta đất xám bạc màu phân bố rộng rãi ở các vùng trung du ở Bắc Bộ, Đông nam Bộ và Tây Nguyên”. Sau khi đọc xong, thầy giáo hỏi các em còn chỗ nào khó hiểu không? HS đồng thanh đáp: thưa thầy không! Vậy mà, thầy dự đoán và kiểm thử: - Các em hiểu tập tục canh tác lạc hậu là thế nào? Gần 10 học sinh trả lời lần lượt điều không rõ ý: “ phần lớn ý kiến cho rằng tập tục canh tác lạc hậu là còn lao động bằng chân tay, không sử dụng máy móc, chưa áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến vào sản xuât...!”
Những dẫn chứng trên, đủ để chúng ta là phụ huynh và thầy cô giáo thấy sự báo động và tính nguy hiểm không đọc hiểu được Tiếng Việt của số đông học sinh hiện nay, không còn đáng ngạc nhiên!
Không viết đúng, không trình bày được Tiếng Việt khi làm bài
Phần lớn các em HS yêu cầu thầy cho kiểm tra trắc nghiệm chọn phương án đúng nhất. Tuy nhiên để kiểm tra đầy đủ, phân loại và rút kinh nghiệm, Thầy cô vẫn cho đề gòm hai phần, câu hỏi tự viết hai câu (5 điểm), Phần trắc nghiệm 20 câu (5 điểm). Mặc dù câu tự luận rất dễ các em vấn không làm, nếu có làm là chỉ qua loa, gạch đầu dòng đại khái chứ không viết được thành câu. Còn phần trắc nghiệm khi chấm 189 bài của 4 lớp 10, kết quả điểm tập trung từ 1.5 đến 3 tức là chỉ đạt 30% đến 60% yêu cầu của đề? Cả hai cách kiểm tra được tiến hành song song với học sinh lớp 11 và 12 các em cũng đồng cảm nhận: Một bí thư chi đoàn 12B4 tâm sự: “Chúng em thích kiểm tra trắc nghiệm hơn, mặc dù điểm đạt được không chắc, nhưng chả phải học bài và suy nghĩ nhiều. Câu tự luận thầy cô ra không khó nhưng khổ nổi là viết thành câu để đọc được là điểm yếu của chúng em! ”. Nhớ lại, biểu hiện không hiểu và lúng túng khi điễn đạt bằng Tiếng Việt là có thật, vấn đề này cũng đã báo động: (có hơn 4000 bài đạt điểm 0 môn Lịch sử trong đợt thi Đại học hồi tháng 7/2011 vừa qua)?
Tất nhiên, vấn đề còn kéo theo một hệ luy nghiêm trọng là nhân cách rất bất cân đối, có thể xem là méo mó ở một cậu học sinh TH, một tân sinh viên hay một tân cử nhân khi rời ghế giảng đường !?
Chỉ vì một giải pháp tình thế chống tiêu cực, mà kiểu kiểm tra trắc nghiệm đã làm mất tự tin, hẫng hụt trong nhân cách ở thế hệ trẻ. Hâu quả này không hiểu sẽ được giải quyết ra sao khi một tân cử nhân không biết làm đề án, thậm chí không viết nỗi đơn xin việc khi cơ quan đơn vị tuyển dụng yêu cầu viết bằng văn bản tự do, không dùng mẫu sẵn để điền vào?
Làm thầy giáo, làm phụ huynh, chúng tôi thật sự đau lòng và khó xử khi học trò không hiểu ý của người trao đổi trực tiếp với mình bằng tiếng mẹ đẻ! Các cậu ấm cô chiêu chỉ lớ lửng bằng các từ mà chúng chưa đủ tự tin như: “OK, welcome, hello, yes, I’m sory ... and no !”
Tôi không thể nào nhìn xa hơn nữa, trong những năm tiếp theo chắc học sinh, sinh viên phải giao tiếp bằng song ngữ thì Môn văn Tiếng Việt vẫn phải phân phối mỗi tuần 5 tiết từ bậc tiểu học đến phổ thông có gì nghịch lý hay hay lãng phí không?
Đánh giá lại hiệu quả giáo dục, một nền giáo dục là đặc thù của mỗi một quốc gia, bởi cũng chính ở chỗ là ngôn ngữ chính thống và văn hóa riêng của một dân tộc!? Ngại dùng Tiếng Việt, đại dịch này đã lan sang khối trung học cơ sở rồi các bác quản lý giáo dục có hay biết chưa?
Nguyễn Văn Phiên (Tầm nhìn)