22 tuổi, là con trai nhưng Trần Văn Nguyên cũng tủi thân ứa nước mắt khi nhìn thấy cảnh phố phường tấp nập đông vui: “Cả tuần nay phố phường tấp nập, có lúc em tủi thân phát khóc”.
Đêm Noel, Nguyên đứng bán bóng bay, đồ chơi trẻ em ở vòng xoay Công xã Paris (Q.1, TPHCM). Cậu phải đi bộ hơn 15 cây số từ Gò Vấp xuống từ chiều vì sợ đêm tắc đường không chen vào được. Đứng một góc ở tòa cao ốc, chàng thanh niên trở nên nhỏ nhoi giữa dòng người đông nghịt. Lâu lâu, thấy ông bố bà mẹ nào dắt con đi trên vỉa hè, Nguyên lại lên để mời mua hàng.
Thấy cảnh phố phường đông vui, gia đình sum họp, cậu thanh niên Trần Văn Nguyên lại chảy nước mắt vì nhớ nhà.
Nguyên bày tỏ: “Cả tuần nay phố phường tấp nập, có lúc em tủi thân phát khóc. Người ta thì vậy, còn mình…. Khi nghe tiếng chuông nhà thờ, nhớ nhà lắm chị ạ”. Cũng phải thôi, Nguyên quê tận Hà Nam, vào TPHCM kiếm sống từ nhỏ, 4 năm nay cậu chưa một được lần về quê.
Đường Phạm Văn Hiển, khu vực xóm Đạo ở Q.8, luôn đông nghẹt mùa Giáng sinh. Giữa rất đông các bạn trẻ váy áo xúng xính, xinh tươi làm dáng, không ít cô cậu tuổi đôi mươi chỉ biết chăm chú vào việc của mình để kiếm từng đồng lẻ. Người bán đồ chơi, người bán cá chiên viên, người bán bỏng ngô… Giáng sinh với họ thật gần mà cũng thật xa.
Vừa đóng bỏng ngô vào túi cho khách, cô gái Đặng Thị Liên, quê ở Hoằng Hóa (Thanh Hóa) cho hay Giáng sinh với mình là dịp tranh thủ kiếm thêm tiền gửi về cho gia đình.
Liên sẽ nghỉ bán hàng vào chiều 25 để "tự thưởng" quà Giáng sinh cho mình.
Nhìn sang hang đá bên đường, nơi nhiều bạn bè cùng trang lứa đang chen nhau chụp ảnh, Liên cười buồn: “Em cũng muốn chụp một bức ảnh Giáng sinh để làm kỷ niệm nhưng xe hàng đây bỏ cho ai. Mà một bức ảnh 20.000 đồng lận, mắc quá. Hơn nữa, em chụp ảnh xấu lắm”.
Rồi Liên háo hức khoe: “Mà em cũng đón Giáng sinh đó, chỉ là muộn hơn mọi người. Chiều mai, 25/12 em sẽ nghỉ bán hàng đi mua một chiếc áo mới cho mình, rồi tự thưởng bằng món bò kho mà em thích”.
Ngày thường, hơn 10 giờ đêm là Liên đã nghỉ bán. Nhưng cả tuần nay, mọi người đi chơi Noel, đông khách hơn nên Liên nghỉ muộn hơn. “Đêm nay em làm hàng gấp đôi ngày thường, phải sau 12 giờ em mới nghỉ. Con gái một mình đi giữa đường, em cũng lo lo. Nhưng đêm nay đông vui thế này chắc là không sao”, Liên nói.
Nguyễn Văn Đông, 20 tuổi, quê Hậu Giang, bán bò lá lốt lại lạc quan hơn vì với cậu đi bán hàng ở khu vực xóm Đạo đông vui thế này cũng giống như là mình đi chơi. Đông không có kế hoạch gì cho Giáng sinh mà chỉ mong bán được nhiều hàng.
Nguyễn Văn Đông lạc quan cho rằng đi bán hàng cũng là đi chơi.
Đông chia sẻ: “Bạn bè lao động ở chỗ trọ em cũng có vui chơi gì trong tối Noel đâu, bọn em còn phải kiếm tiền mà. Nhưng có anh Tiến bán bắp nói đêm nay về anh em góp tiền mua gì đó về ăn uống nên giờ em chỉ ước mình bán hết hàng sớm để về thôi. Nhưng đường tắc thế này, chưa biết ra thế nào để về đây”.
Mặc trên mình bộ đồ ông già Noel làm hoạt náo viên cho một cửa hàng bánh ngọt trên đường Nguyễn Văn Cừ (Q.5), tưởng rằng không khí Giáng sinh tràn trề nhưng “ông già” Vinh, ĐH Sài Gòn lại không có Giáng sinh cho riêng mình.
Nhiều ông già Noel không có Noel cho riêng mình.
“Thấy các đôi đi chơi Giáng sinh em thấy… xót cho bạn gái mình quá”, Vinh nói. Vinh mới có bạn gái nhưng Giáng sinh cậu phải đi làm thêm để kiếm tiền. “Chúng em mới yêu nhau nên cũng còn nhiều ngại ngần lắm. Em nói với cô ấy em về quê có việc chứ có nói em đi làm ông già Noel đâu. Sợ cô ấy buồn, đến 2 giờ sáng của ngày 25 em mới kết thúc công việc”.
Tối qua, lúc từ vỉa hè xuống đường trao quà cho một gia đình, Vinh còn bị xe máy cán vào chân. Chân đau nhức nhưng cậu không thể nghỉ việc giữa chừng…
Trầm ngâm một lúc rồi Vinh lại hào hứng ngay: “Ngày mai em sẽ có 800.000 đồng tiền lương, cũng bớt được gánh nặng cho bố mẹ phần nào”. Chỉ trò chuyện được đến đó, ông già Noel này lại tiếp tục nhảy nhót chào mời khách đi đường...
Bài và ảnh: Hoài Nam (Dân trí)
*
Giáng sinh lặng lẽ của những “mảnh đời vỉa hè”
86 tuổi, cụ Út có 30 năm thâm niên ngủ vỉa hè. Tuổi già sức yếu, có đêm ngủ lò mò dậy đi vệ sinh thì bị cướp mất cái mền. Đêm nào ngủ, người ta cũng thấy cụ cắm mấy cây nhang chưa đốt lên một viên gạch, đặt ở dưới chân…
Theo chân những tình nguyện viên của câu lạc bộ Blogger vì cộng đồng của Nguyễn Thế Khởi rong ruổi trên những con phố Sài Gòn về đêm, Dân trí bắt gặp nhiều cảnh đời trái ngang như cụ Út và thật sự cảm động trước sự sẻ chia niềm vui cho người nghèo đêm trước Giáng sinh.
Trong đêm 22/12, khoảng 500 phần quà đã được gửi đến cho hàng trăm người lang thang, vô gia cư…
Đơn độc
Anh Nguyễn Văn Hùng, bị ngọng chỉ cần một chiếc xe lăn mới.
Không gia đình, không họ hàng thân thích, trên vỉa hè đường Lê Đại Hành, P.11, Q.11, TPHCM, anh Nguyễn Văn Hùng nằm ngủ ngon lành. Ban ngày nơi anh ngủ là điểm anh hành nghề vá xe, kiếm miếng ăn. Năm nay 50 tuổi, anh Hùng đã có 19 năm ngủ lề đường. Hỏi quê, anh bảo xa lắm, chỉ nhớ quê ngoại ở Quảng Ngãi.
Có một cái nghề và một chỗ ngủ cố định như anh Hùng có thể gọi là “ổn định” so với những người khác. 45 tuổi, chị Hồ Thị Chưng chỉ nhớ mang máng là mình đã đi lang thang được chừng 3-4 năm gì đó.
Mồ côi cha mẹ và sống trong một cô nhi viện ở Tây Ninh từ bé, đến khi chỗ ở bị cháy thì chị Chưng mới lang thang xuống Sài Gòn, đi hết đường này đến đường khác lượm bọc nilon bán kiếm tiền mua cơm ăn. Chỗ ngủ chỉ là một tấm bạt trải ra dưới hiên nhà, nhưng bên cạnh chị luôn có một bát nước sạch để chị rửa mặt mũi tay chân trước khi đi ngủ.
Nói chuyện đầy vẻ tỉnh táo, một người đàn ông nhất quyết với chúng tôi rằng tên anh là Nguyễn Thị Ba, không thể sai được. Tầm khoảng 50 tuổi, mặt mày lấm lem, anh Ba ngủ vật vạ trên đường Nguyễn Trãi, quận 1.
Gia tài của anh là một chiếc xe đạp treo lủng lẳng những chai và lọ. Anh chỉ mang độc 2 bộ quần áo, tắm giặt trong nhà vệ sinh công cộng rồi phơi luôn trên xe đạp cho khô. Anh Ba kể rằng nhà ở quận 7, đã bán hết lấy tiền chữa bệnh cho “ông bà già”, 13 anh em trong nhà cũng chết hết vì bệnh rồi.
Không bị bệnh về tinh thần nhưng anh Nguyễn Văn Hùng, 42 tuổi bị nói ngọng và tật ở chân. Gia tài lớn nhất là chiếc xe lăn để bán vé số. Móc phía sau xe là mấy gói mì tôm. Gà gật trên đường Nguyễn Văn Cừ, quận 5, anh Hùng ú ớ kể rằng ngủ ở đây hay bị đuổi đi lắm, bán vé số đứt vốn rồi, chỉ cần chiếc xe lăn mới thôi.
Lang thang vì “sợ” gia đình
Cụ Nguyễn Thị Út với thâm niên 30 năm ngủ vỉa hè.
Vẫn còn bà con thân thích, thậm chí là vợ hoặc chồng, con cái ở quê nhưng vẫn có người thích cuộc sống lang thang cô độc rày đây mai đó. Cũng hành nghề lượm bọc nilon, anh Tạ Văn Dũng, 54 tuổi rơm rớm nước mắt khi kể về lý do rời bỏ quê nhà ở Gia Lai.
3 năm lang thang ở Sài Gòn, anh cảm thấy hài lòng và yên ổn với bản thân, không phải lệ thuộc ai, cũng không ngày nào đói. Vợ còn, con còn nhưng anh Dũng không về. Vì vợ đã lấy người khác, nhà bán đem chia tài sản cho hết con cái, con thì cũng lập gia đình riêng.
Còn đến 5 đứa con và hàng chục cháu chắt chít ở Gò Công, Tiền Giang nhưng bà cụ Nguyễn Thị Út nhất quyết không về nhà, dù con cháu có lên đón. Bà sợ mấy đứa con dâu nói xách mé này nọ, thôi thì sống ở Sài Gòn cho yên thân.
86 tuổi, cụ Út có 30 năm thâm niên ngủ vỉa hè ở ngã tư Bùi Hữu Nghĩa và Nguyễn Trãi, quận 5. Tuổi già sức yếu, có đêm ngủ lò mò dậy đi vệ sinh thì bị cướp mất cái mền. Đêm nào ngủ, người ta cũng thấy cụ cắm mấy cây nhang chưa đốt lên một viên gạch, đặt ở dưới chân.
Cũng chẳng ai biết vì sao nhưng 29 Tết năm nào, bà cụ cũng đón xe về nhà cúng Tổ tiên rồi mồng 4 Tết đã thấy bà cụ nằm ở góc phố quen thuộc ấy. Già yếu không làm được gì nhiều nên bà xin ăn. Giờ cũng chẳng ăn được nhiều vì răng đã rụng gần hết lại còn đau nhức suốt đêm.
Có những người mẹ trẻ với đứa con chưa đầy 1 tuổi cũng phải lang thang ngủ đầu đường xó chợ. Chồng bỏ, chị Nhi sống lay lắt với đứa con sơ sinh và mẹ già ở đường Lê Quang Định, gần cầu Hang Ngoài, quận Gò Vấp.
Gia đình nho nhỏ của chị Phượng đã 5 năm ngủ ngoài lề đường.
Có những trường hợp như chị Nguyễn Thị Phượng chọn giải pháp ngủ ngoài vỉa hè chỉ vì đơn giản là nhà chật chội quá. Có nhà cửa ở quận 6 nhưng 4 năm nay, đêm nào 2 mẹ con chị Phượng và đứa em gái cũng trải chiếu ngủ trước số nhà 67 An Bình, P.6, quận 5. Hỏi ra thì chị cho hay nhà có mười mấy anh em, căn nhà nhỏ không đủ chỗ trú ngụ. Sẵn tiện, ban ngày đi rửa chén cho người ta thì tối ngủ lại đây luôn.
Cái gia đình be bé này cứ sống vô tư, ngủ vô tư như thế, mặc kệ đứa con gái 13 tuổi của chị Phượng càng ngày càng lớn mà không có lấy một chữ bẻ đôi, cũng chưa có một giờ nào biết chuyện ngồi trong lớp học…
Những cảnh đời tha phương ấy ngơ ngác trước sự rộn ràng, lộng lẫy của Giáng sinh Sài Gòn; ấm lòng khi nhận những phần quà của câu lạc bộ Blogger vì cộng đồng.
Hoàng Hoa (Dân trí)
