Những mùa hoa lỡ hẹn
Một khúc sông chảy qua thị trấn Ngã Sáu (huyện Châu Thành, Hậu Giang) lâu rày rôm rả tiếng người, tiếng máy. Nhóm thương hồ Bến Tre chọn bến đậu chào hàng những ghe đầy cây ăn trái giống. Chủ ghe thì mặt mày hớn hở như thể lúc nào cũng mua may bán đắt. Sáu Chuyện (Huỳnh Văn Chuyện - ở ấp Mỹ Sơn Bắc, Phú Mỹ, huyện Mỏ Cày, Bến Tre) nói bán chậm hay mau gì thì đây cũng là chuyến hàng cây giống cuối cùng của ông ở miệt dưới.
 |
| Cắm sào đón Tết - Ảnh: Huỳnh Lâm |
Sau chuyến này, ông về o bế mai, cúc, hồng... để ngược lên vùng trên. “Lụi hụi vậy là hết năm, mấy con nước qua nhanh quá!”. Vậy là ông lại đi hết mười hai vòng đồng bằng, trên chiếc ghe cũ và cái máy cà tàng. Năm nào cũng vậy, hết mười hai vòng ấy, từ Long Xuyên, Châu Đốc đến Rạch Giá, Ngan Dừa, Cà Mau..., ông lại về chăm chút hoa kiểng đi ngược qua Mỹ Tho, lên Tân An, Sài Gòn...
Những chuyến hàng Tết bao giờ cũng khác. Khách thương hồ buôn hoa kiểng giống như người đang chơi một canh bạc. Đó là kết quả của cả một năm “săn” mai quý, dáng độc; là kết quả của cả những kiến thức, kinh nghiệm trồng hoa Tết bấy lâu. Nhưng nó vẫn “năm ăn năm thua” như canh bạc, chẳng khác. Sáu Chuyện nói có năm ông lời hai, ba chục triệu từ chuyến ghe hoa kiểng bán Tết, nhưng cũng có năm phải đón những cái Tết buồn.
Như năm rồi chẳng hạn. Thời tiết thất thường. Mai không nở. Hoa “dội” chợ. Đêm giao thừa, nhiều chủ hoa buồn rười rượi dọn lại những chậu mai vàng xuống ghe, về quê, đợi năm sau. Còn các loại hoa nở như hồng, cúc, vạn thọ... họ bán tháo. Bán không hết, nhiều thương hồ quẳng lại bên đường, quẳng cả xuống sông.
Anh Trần Thanh Hải (ấp Phú Thạnh, xã Phú Mỹ, huyện Mỏ Cày) nói, thời may năm rồi anh kịp nhổ sào lúc 1 giờ 30 đêm giao thừa. Trễ hơn vài tiếng, nhiều ghe phải khó nhọc để qua kênh Nước Mặn, về Chợ Gạo, do hoa giăng kín mặt sông. Anh kể, có năm đi 10 ghe thì chỉ có 2 ghe được về sớm như anh, còn lại thì phải “canh” chợ. Đợi đến khi “cuốn” chợ, hết người mua hoa mới “cuốn” hoa. “Dân thương hồ tụi tui mùng ba, mùng bốn mới đón Tết là chuyện thường”, anh Hải nói.
Tha hương đón Tết
Hải có 3 đứa con. Hai đứa lớn anh gửi ở nhà bên ngoại. Còn cô út Huỳnh Hương, Hải kể vợ anh mang thai và sanh cháu sau một chuyến đi dài về miệt ruộng. Mười mấy năm nay, từ lúc có vợ, hai vợ chồng Hải sống bằng nghề trồng hoa kiểng. “Anh em đồng nghiệp thấy mình có nghề, nên rủ đi bán cho biết đó biết đây”.
Cái nghiệp thương hồ của vợ chồng Hải bắt đầu từ khi họ vét túi được 25 triệu đồng dành dụm, mua được chiếc ghe lườn và máy chạy dầu cũ, xuôi theo con nước về miệt dưới. Dân quê anh có cái nghề hoa kiểng nổi tiếng khắp đồng bằng sông Cửu Long nên những chuyến hàng xuất xứ từ đây thường rất được ưa chuộng. Có điều, những chuyến xuôi con nước cứ xa hơn, xa dần... “Chỉ có ở đảo là chúng tôi chưa ra thôi”, một người nói bông lơn. Và vì đi xa nên những chuyến quay về thường rất hối hả.
Thói quen di chuyển của ghe thương hồ là xuôi theo con nước. Nhưng thường những chuyến về thì không chờ nước ngược hay xuôi. Anh Lai Hoàng Sa kể, đêm giao thừa năm rồi, từ Cà Mau anh mới cho ghe chạy về Sa Đéc. Nhưng đi được một đoạn dài thì cái máy D22 của anh muốn... ăn Tết dọc đường. Cắm sào đón Tết nơi xứ lạ, vợ anh rưng rưng khi nghe mấy đứa con ở quê nhà gọi điện hỏi sao cha mẹ không về với con...
***
Tại các chợ nổi trên sông ở miền Tây như Phong Điền (Cần Thơ), Phụng Hiệp (Hậu Giang)... vào những ngày Tết, người ta thường thấy những chiếc ghe hàng cắm sào lại sát bên nhau, trong khi phần lớn các ghe thương hồ khác đã về quê đón Tết. Đó là những gia đình, vì nhiều lý do, đã không có người thân đau đáu chờ mong, không còn mái nhà để ngược xuôi về sum họp.
Ngày Tết, họ xúm xít lại bên nhau, ly trà, ly rượu. Câu chuyện của mỗi người là một ký ức, một cố hương. Để trên đường bôn ba cầu thực, mỗi khi cắm sào neo bến, họ cũng có một nơi để kể với mọi người rằng “từ đó, mình bắt đầu xuôi ngược...”.
Tiến Trình (Thanh niên)