Hành trình đến thiên đường ảo - Kỳ 3 & 4

Kỳ 3: Bẫy rập trên những cánh rừng

Những người di cư lậu đúc kết rằng nếu chọn đi theo ngả Trung Quốc thì có đến 30% nguy cơ mất mạng.

Hiếu, một phụ nữ trẻ quê Bắc Ninh, kể lại với giọng căm phẫn: “Bọn đầu gấu trong đường dây đưa người nhập cư lậu là bọn mất nhân tính nhất. Nếu gia đình ở Việt Nam không trả tiền cho chúng đúng hẹn thì chúng giết mình ngay. Mình đòi thức ăn hoặc chỗ ở đàng hoàng như giao kèo thì chúng đập cho tan xương...”. Nói rồi cô khóc ngon lành.

Người Việt ở Téteghem đi lấy lương thực và nước uống trên đường về khu lán trại - Ảnh: VÕ TRUNG DUNG

“Chó sói” ở trong rừng

Một cậu quê Đắc Lắc góp chuyện: “Chúng tôi đi qua biên giới Trung Quốc. Sau nửa ngày đi bộ, chúng tôi vào nghỉ trong nhà một nông dân. Có mấy người Trung Quốc đến lấy máu của nhóm chúng tôi. Ít lâu sau họ đến dẫn hai người đàn ông và một phụ nữ đi. Tôi không gặp ba người đó nữa”. Hiếu có vẻ am hiểu: “Tôi chắc là họ bị dụ bán nội tạng. Họ từng đến lấy máu của tôi và dò hỏi xem tôi có muốn bán thận không”.

Có lý do để những người đi qua ngả Trung Quốc tin vào chuyện buôn bán bộ phận cơ thể vì họ được đưa đi với giá chỉ 3.000 USD. Một giá quá rẻ, bằng 1/10 giá hiện hành.

Những người phụ nữ lúc uất nghẹn bật kể về chuyện bị xâm hại. Hải, quê Nghệ An, đi qua ngả Nga, kể: “Để sang Ba Lan phải trả tiền trước. Cháu gọi cho người dì nhưng dì bảo chỉ có thể lo tiền sau ba ngày... Bọn đầu gấu dọa bỏ cháu lại giữa rừng biên giới. Nếu muốn đi thì cháu phải để chúng làm gì với mình thì làm”. Để đặt chân đến Calais này, Hải nhiều lần nhắm mắt xuôi tay cho bọn đầu gấu Nga, Ba Lan, đầu gấu Việt Nam ở Prague (CH Czech) rồi giờ đây là bọn người Chechnya.

Từ Paris đến Calais là chặng đường do băng người Việt “chăm sóc”. Người nhập cư lậu được đưa đến tạm trú tại Lognes trong khi chờ móc ráp với cánh tài xế xe tải để vượt eo biển Manche. Ở Lognes có cộng đồng châu Á đông đảo - người Việt, Campuchia, Lào, Trung Quốc - sinh sống và cả ở các thành phố nhỏ xung quanh. Lognes là một “cứ địa” lý tưởng vì nằm cách Paris 25km và cạnh xa lộ A4 đi từ miền đông nước Pháp lên.

Sáng nay ở “rừng hoang” Calais, Tiến chuẩn bị đi Paris. Từ một người nhập cư lậu, cậu nhanh chóng trở thành tay chân của đường dây đưa người. Tự xoay xở tốt, biết nói tiếng Anh, tiếng Đức và một ít tiếng Pháp học tại chỗ nên cậu đóng vai trò “giao liên”. Tiến nhận tiền của đồng bào mình để chuyển về cho các đàn anh ở Paris rồi tháp tùng đoàn người từ Paris đi Calais.

Người nhập cư từ Paris sẽ đi Calais theo nhóm 4-5 người trên các xe thuê do tài xế Pháp lái. Những đường dây vô trách nhiệm thì vất “hàng” của mình bên những xa lộ A26 và A16 hướng đi qua eo biển Manche để họ tự xoay xở. Và những người bị bỏ rơi này lại lủi vào rừng tìm chỗ dựng lều, tự mua thực phẩm hoặc sống nhờ vào tình thương của dân địa phương.

Chỉ độ hai ngày ổn định chỗ ở thì bọn đầu gấu Nga, Chechnya và Afghanistan đã đến. Nếu muốn qua Anh trên một xe đầu kéo thì phải trả 500-1.000 euro mỗi người. Trong lúc chờ xe quen phải trả chúng 20-40 euro mỗi ngày tiền chỗ, nếu không sẽ bị đánh đập. Với phụ nữ thì thường chúng đòi hỏi đổi chác bằng thân xác. Tôi hỏi: “Tại sao các anh chị không hợp lại chống tụi nó?”. Phong đáp ngay: “Chúng là phương cách duy nhất giúp chúng tôi ra đi!”.

Cửa “thiên đường” hẹp!

Có ba cách để đi từ Pháp sang Anh. Cách thứ nhất là thuê tàu, giá cao và không phải lúc nào cũng thành công. Ngày 8-10-2009, tuần duyên Anh đã cặp mạn một con tàu Pháp đi từ Cherbourg hướng đến Portsmouth. Trên tàu có 12 người Việt.

Cách thứ hai: chui vào thùng hàng của những xe đầu kéo phủ bạt, có khi không cần sự chấp thuận của tài xế. Dù ngả này bị khám xét gắt gao nhưng người di cư lậu vẫn chọn nó vì nhanh nhất. Với 7.000 xe tải đi qua Anh mỗi ngày, họ hi vọng cảnh sát cửa khẩu không thể kiểm soát hết và cơ hội trúng độc đắc vẫn có thể dành cho họ.

Cách thứ ba - hiện đang ngày càng phổ biến - là đường phà từ Ouistreham đi Portsmouth. Vì cảnh sát hiện tập trung ở ngả Calais nên việc kiểm tra xe lên phà ít gắt gao hơn.

Tám giờ tối hôm đó. Phong, Xuân, Hiếu và bốn người Việt nữa chuẩn bị lên đường. Đồ ấm, găng tay, túi đeo lưng, một ít thức ăn và nước uống. Đi theo ánh đèn pin, nhóm của họ lầm lũi hướng ra xa lộ A26 gần đó. Con đường dẫn đến một bãi xe tải nặng nằm cách đó 7km. Có khoảng 70 bãi xe như vậy quanh Calais. Đấy là điểm dừng chân và ăn uống tiếp sức của cánh tài xế đường dài chờ lấy hàng đi sang Anh.

Nhóm người đi mất bốn giờ do phải né tránh cảnh sát tuần tiễu mới tìm đến được điểm hẹn. Ba tên trong đường dây đưa người giấu họ trong hai thùng chứa hàng đồ chơi Giáng sinh. Chúng dùng dao nhọn cắt tấm phủ trên thùng xe phòng khi cảnh sát phát hiện thì trả lời rằng những người nhập cư lậu đã lén chui vào xe.

***

Hôm sau, lúc gần trưa tôi trở lại khu lều. Nhiệt độ lúc này đã ấm hơn chút. Khung cảnh tĩnh mịch. Chỉ nghe thấy tiếng lá cây rì rào trong gió. Xuân ngồi sưởi ấm trước đống lửa nhỏ, trông đầy vẻ buồn rầu. “Tôi nghĩ Hiếu và bốn người khác đi được rồi. Phong và tôi bị cảnh sát bắt. Sáng sớm nay mới được thả”.

Trên xe, radio phát bản tin của đài địa phương France-Bleue: “Cảnh sát vừa phát hiện hai người châu Á bên xa lộ A26. Một người đã chết vì bị xe cán, người còn lại bị thương nặng, hôn mê. Theo người phát ngôn cảnh sát địa phương, có thể đây là những người nhập cư lậu bị rơi từ xe tải. Cảnh sát đang mở cuộc điều tra...”.

Bốn ngày sau tôi nhận được cú điện thoại của Hiếu. Cô đang ở Sussex, phía nam London. “Thế còn những người khác? Họ có sang được Anh không?”, tôi tò mò hỏi. “Tôi không biết! Lúc trên đường, nhóm chúng tôi chia nhỏ ra bám theo nhiều xe tải. Tôi không gặp lại họ nữa...”.

VÕ TRUNG DUNG

--------------------------------------------------

Kỳ 4: Như là địa ngục...

Ở một số tỉnh Bắc Trung bộ bây giờ đi đâu cũng nghe nói về phong trào đi lao động ở Anh, Đức và một số nước châu Âu. Nhiều người chưa bao giờ bước chân ra khỏi “ao làng” nhưng lại chấp nhận đánh cược mạng sống, vay nóng, vay nguội một số tiền lớn để đóng cho những tổ chức lén đưa người ra nước ngoài với hi vọng đổi đời.

Trong bệnh viện ông N.V.Bình kể lại câu chuyện - Ảnh: H.V.

Nhưng trên hành trình ấy có người phải bỏ mạng nơi đất khách, kẻ suốt năm tháng chỉ biết đến cơm tù, người may mắn về được thì ôm nợ tán gia bại sản. Chúng tôi tìm về Hà Tĩnh, Quảng Bình - nơi có những người liều mạng đi tìm thiên đường nhưng thất bại trở về trong đắng cay và nợ nần.

Cuộc vượt biên bất thành

Nghe theo lời dụ dỗ đảm bảo đưa đến tận Anh, Đức... với giá không dưới 10.000 USD, anh N. V Bình cùng nhiều người đã tin tưởng giao tiền cho những kẻ tổ chức đường dây. Trải qua ba lần vượt biên giới bất hợp pháp, hàng chục lần ngồi tù, ở trại tị nạn nhưng cuối cùng họ phải quay về. Giờ đây, ngồi bên giường bệnh ở một bệnh viện tại Huế, anh Bình vẫn còn rùng mình khi nhớ lại hành trình nghiệt ngã ấy.

Đêm 30 tháng chạp năm Quý Mùi, anh Bình cùng Hoàng và Phương (hai người quê Hà Tĩnh) được tổ chức bay đi Nga với tấm hộ chiếu du lịch. Tất cả họ trước khi bay đều đã đóng trước cho một phụ nữ tên Q. ở TP Vinh mỗi người 1.000 USD, được gọi là tiền làm hộ chiếu. Tới Nga đúng mồng một tết Giáp Thân (2004), họ được đưa vào nhà của một người Việt Nam sống một tháng với ngày hai bữa ăn và cấm đi ra ngoài.

Hết hạn visa du lịch, họ lại được chuyển xuống Minsk (thuộc Cộng hòa Belarus). Lúc này có thêm sáu người Việt Nam khác nhập cuộc. Tất cả họ sau đó được đưa về Ukraine trú ngụ một tháng. Tại đây quá trình chuẩn bị cho hành trình vượt biên qua nhiều nước bắt đầu để đến Anh, Đức như lời của những kẻ tổ chức.

“Tôi nhớ không chính xác, nhưng đó là khoảng đầu tháng 3-2004, chúng tôi 9 người Việt Nam cùng với nhóm 10 người gồm cả Ấn Độ và Afghanistan được thông báo sẽ bắt đầu vượt biên giới Ukraine vào Ba Lan lúc sáng sớm - anh Bình nhớ lại - Cả nhóm được đường dây đưa tới một khu rừng giáp biên giới Ba Lan để bắt đầu vượt biên. Không người dẫn đường, không thức ăn nước uống, chúng tôi buộc phải tự lo lấy thân mình, chỉ khi qua được biên giới mới có người đón. 19 người chia thành nhiều nhóm.

Trước khi bước vào hành trình vượt biên, để đề phòng bất trắc, anh Bình cùng chị Phượng và một thanh niên Nghệ An đi chung nhóm. Cuộc xuất phát bắt đầu lúc 3 giờ sáng. Cả nhóm lầm lũi đi không định hướng giữa rừng rậm dày đặc tuyết và gió lạnh thấu xương. Không một ai dám dừng bước để thở dù đói và khát vì trước khi đi đã được cảnh báo có chó sói trong rừng. Trời bắt đầu sáng thì bước chân của nhóm lại gấp gáp hơn, thậm chí có đoạn phải chạy thục mạng bởi thỉnh thoảng nghe văng vẳng tiếng chó sủa của lính đi tuần.

Đói, khát khiến chị Phượng quỵ chân giữa rừng. Hai người trong nhóm phải vừa dìu, vừa cho chị ngậm tuyết chống khát. Lầm lũi đi, chạy không định hướng đến 1 giờ chiều cùng ngày cả nhóm bất ngờ nghe nhiều tiếng quát và tiếng lên đạn lách cách rồi chó sủa vang, lính biên phòng vây chặt lấy ba người còng tay giải về đồn. Chiều cùng ngày, các nhóm còn lại cũng bị bắt nốt sau một cuộc bố ráp bằng chó săn, máy bay của lính biên phòng Ba Lan”.

Bị nhốt một tuần để làm thủ tục, lấy khẩu cung, cuối cùng cả nhóm lại được trả về Ukraine. Sau khi nhận “hàng” xong, cảnh sát Ukraine đưa luôn cả nhóm về một trại giam. “Chúng tôi cứ tưởng họ giam một vài tuần rồi thả, ai ngờ đó là những chuỗi ngày ngồi tù đen tối” - anh Bình nhớ lại.

Cảnh sát Ba Lan và chó nghiệp vụ ngăn chặn người qua biên giới trái phép - Ảnh: Võ Trung Dung

Tù ngục

Cả nhóm bị giam trong một hệ thống nhà tù tối tăm và thiếu thốn trăm bề. Suốt một tháng bị giam, mỗi ngày được cấp phát ba bữa ăn toàn bánh mì cứng như đá với nước uống được xay ra từ cùi bắp (ngô). Đói và khát luôn thường trực khiến những người khỏe nhất cũng phải suy sụp. Chỉ có vài tấm chăn ẩm mốc để họ chống lại cái lạnh thấu xương.

Anh Bình kể: “Mỗi ngày chúng tôi chỉ được phép ra ngoài hai lần vào buổi sáng và chiều để vệ sinh và tắm rửa. Đây vừa là cơ hội vừa là bi kịch nhất của người tù”. Ấy là lúc họ tranh thủ bới móc ở các thùng rác và nhặt nhạnh những gì có thể ăn được. Cũng có lúc nhiều người tìm thấy vài mẩu bánh mì còn sót lại. May mắn hơn thì nhặt đượt thịt hộp mà các cai ngục bỏ đi.

“Có một lần tôi và một người quê Nghệ An may mắn được cho ra lau chùi nhà vệ sinh. Khi đó nhìn thấy thằng cai ngục đang ăn trứng luộc mà thèm đến nhỏ dãi. Chẳng biết người cai ngục ăn no hay trứng bị hư nên anh ta vứt một quả vào thùng rác. Chờ hắn đi khuất, chúng tôi nhào tới chụp lấy quả trứng chia nhau mà ăn. Đó là bữa ăn có thể là nhục nhã nhất nhưng ngon chưa từng thấy”, anh Bình nói giọng uất nghẹn.

Sau một tháng bị giam, một ngày đầu tháng 4-2004 bỗng nhiên cả nhóm được thả ra. Sau này nghe thông tin rằng ấy là nhờ có sự can thiệp của Đại sứ quán Việt Nam ở Ukraine. Vừa ra tù, những kẻ trong tổ chức đem xe tới đón đi ngay. Lúc này, nhiều người do quá hãi hùng, xin được trở về Việt Nam nhưng những kẻ tổ chức vừa dọa nạt, vừa dụ dỗ bắt buộc mọi người đi tiếp. Cô đơn trên đất khách, không tiền bạc, không người thân, cả nhóm lại phải chấp nhận phó mặc số phận để tiếp tục cuộc hành trình khốn khổ.

HỒ VĂN (Tuổi trẻ)

________________

Kỳ tới: Sống trong lòng giếng