Trong cuộc bầu cử vào các Nghị viện ở Ba Lan cuối năm ngoái, đảng PiS „Luật pháp và Công lý” đã được đa số phiếu, bởi có nhiều người dân thất vọng về đảng PO „Cương lĩnh Công dân” trong 2 nhiệm kỳ lãnh đạo 4 năm trước đó. Trong những năm trước, người dân vui mừng phấn khởi là Ba Lan phát triển nhanh, hội nhập được với Liên minh Châu Âu. Nhưng cũng không có ít người dân nghèo thất vọng, vì chưa được chính phủ quan tâm tới nhiều. Do vậy, khi có khẩu hiệu „phân phát 500 zloty cho mỗi đứa trẻ”, đảng PiS đã chiếm được nhiều sự ủng hộ.
Nhưng khi lên nắm quyền, đảng PiS đã cho ra nhiều bộ luật không hợp lòng dân, đặc biệt là muốn làm tê liệt Tòa án Hiến pháp, để có thể cho ra nhiều bộ luật mới có lợi cho mình, mà Tòa án Hiến pháp sẽ không ngăn chặn được, vậy là vi phạm vào quy ước tam quyền phân lập ở Ba Lan, tức là đảng cầm quyền có thể can thiệp rất nhiều vào các cơ quan tư pháp, thay dần những thẩm phán ủng hộ mình (không trung lập) vào mọi vị trí chủ chốt trong các cơ quan tư pháp. Làm như vậy để họ muốn thắng cử trọng nhiệm kỳ tới với số phiếu trên 2/3 trong Quốc hội, khi đó họ sẽ muốn thay đổi Hiến pháp, làm sao càng có lợi cho đảng mình, tiến tới xấy dựng 1 chế độ độc tài ở Ba Lan.
Người dân Ba Lan đã được sinh sống trên ¼ thế kỷ trong chế độ dân chủ, do vậy khi không hài lòng, họ không bàng quang mà cùng nhau xuống đường biểu tình, phản đối những gì họ cho là vô lý hoặc là vi hiến. Những cuộc biểu tình do 1 tổ chức có tên gọi là KOD (Ủy ban Bảo vệ Dân chủ) kêu gọi luôn được người dân Ba Lan ủng hộ.
Ngày 07.05.2016 ở Vác-sa-va có một cuộc biểu tình lớn chưa từng thấy đã xảy ra, do KOD kết hợp cùng với các đảng phái đối lập ở Ba Lan đứng ra tổ chức. Người ta ước tính có khoảng 240 ngàn người đã tham gia. Trong khi đó cảnh sát (Bộ Nội vụ) Ba Lan thì cho rằng chỉ có 45 ngàn người tham gia, chương trình TV do chính quyền kiểm soát đưa tin là chỉ có khoảng 30 ngàn người. Nhưng tính từ năm 1989, khi Ba Lan có được tự do và dân chủ thực sự, đây là cuộc biểu tình lớn nhất, có thể không đến 240 ngàn, nhưng không thể ít như chính quyền đưa tin.
Khoảng 240 000 người đã tham gia biểu tình.
Người dân đưa ra các khẩu hiệu chống đối chính quyền, ủng hộ Liên minh Châu Âu, coi Ba Lan là một phần của châu Âu, yêu cầu chính quyền phải công bố những tuyên án của Tòa án Hiến pháp. Cuộc biểu tình được diễn ra trong không khí yên bình, với số lượng đông người như vậy mà không hề xảy ra sự kiện đáng tiếc gì. Có cả những người tàn tật, không quản mệt nhọc, đẩy xe lăn cùng tham gia.
Cùng thời gian cuộc biểu tình diễn ra có 1 đảng cánh hữu theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan cũng tổ chức biểu tình ở khu vực gần đó. Những người này hô to khẩu khiệu „quyết tâm không phụ thuộc vào châu Âu”, nhưng số lượng người tham gia chỉ khoảng 2,3 ngàn người. Công bằng mà nói, ý thức của những người tham gia biểu tình khá tốt. Không cố tình tìm cơ hội để gây ẩu đả, mà ai cũng cố hô hào những khẩu hiệu của mình để cho những người dân khác nghe thấy.
Anh Ngô Hoàng Minh ( thứ 2 từ trái sang), đại diện quĩ hỗ trợ người Việt hội nhập tại Ba Lan tại khu vực dựng lều của Quĩ Schumann.
Cũng trong buổi trưa ngày 07.05.2015, Quỹ Schumann cũng đã tổ chức 1 cuộc tuần hành và dựng lều trại ở Khu vực thành cổ Thủ đô Vác-sa-va (nơi người Việt đã từng 2 lần biểu tình chống sự bành trướng của Trung Quốc), để quảng bá mọi sự hợp tác về giáo dục giữa Ba Lan với Liên minh châu Âu, ủng hộ sự có mặt của Ba Lan trong cộng đồng chung của châu Âu. Đại diện của Quỹ Hỗ trợ người Việt Hội nhập tại Ba Lan cũng được mời đến nói chuyện, quảng bá về sự hợp tác giáo dục giữa Ba Lan và Việt Nam hiện nay, nhấn mạnh ích lợi của các chương trình Erasmus và hy vọng là Ba Lan và Việt Nam ngày càng trao đổi nhiều sinh viên hơn, để hai quốc gia cùng hiểu những tiêu chí của Liên minh châu Âu là cần phải có sự đoàn kết mọi dân tộc, không xây dựng tường cao cổng kín, không cản trở sự hội nhập của các quốc gia chưa phát triển khác mà phải tìm cách giải quyết các vấn đề của một thế giới hiện đại, giúp những người dân tỵ nạn, những người có vẻ bị rủi ro hơn, khi sinh ra ở những quốc gia khác châu Âu.
Như vậy là trong một ngày, TP Vác-sa-va đã có 3 cuộc biễu tình ôn hòa, nhóm công dân nào cũng có quyền tự do bày tỏ chính kiến. Chính quyền Ba Lan ắt hẳn sẽ không thể coi thường tiếng nói của số đông người dân như vậy và hy vọng là họ sẽ biết cách nhìn nhận lại những gì mình đang làm, để cùng nhau xây dựng một đất nước dân chủ hơn, gần gũi với Liên minh châu Âu, mà không hề bị cô lập.
Người Việt đang sinh sống ở Ba Lan có điều kiện quan sát tất cả những gì đang diễn ra ở Ba Lan, có thể tận mắt thấy được và tự đánh giá những gì người dân Ba Lan đang làm và ắt hẳn dần dần sẽ tích cực nỗ lực cùng ra tay đóng góp xây dựng một xã hội dân chủ và công bằng ở Ba Lan, nơi mình đang sinh sống.
Ngô Hoàng Minh