Giá dầu giảm xuống mức thấp nhất trong gần 6 năm đã kéo theo những thay đổi lớn trên thế giới, từ việc một hiệu kem nổi tiếng của Venezuela phải đóng cửa cho tới lạm phát toàn cầu hạ về mức thấp nhất trong nhiều năm
“Cú
sốc chỉ gặp một lần trong cả thế hệ”
Coromoto,
một hiệu kem nức tiếng với 900 hương vị kem khác nhau
ở thành phố Merida của Venezuela, phải đóng cửa ngay mùa
bận rộn nhất vào tháng 11 vừa qua do thiếu sữa.
Theo
hãng tin Bloomberg, sự sụt dốc của giá dầu cũng đã
khiến đồng Bolivar của Venezuela rớt giá chóng mặt, lạm
phát vọt lên mức cao nhất thế giới 64%, và hàng hóa
trở nên khan hiếm, trong đó có sữa - một nguyên liệu
làm kem.
Trong khi Venezuela điêu đứng vì giá dầu
giảm, các nước tiêu thụ dầu như Mỹ lại ung dung hưởng
lợi. Trong tháng 12 vừa qua, doanh số xe tải - loại xe
tiêu thụ nhiều xăng hơn - tại Mỹ đã vượt doanh số
xe hơi với khoảng cách lớn nhất kể từ năm 2005.
Một
báo cáo của Berenberg Bank nhận định rằng, cú giảm mạnh
nhất của giá dầu kể từ cuộc suy thoái toàn cầu 2008
đang dịch chuyển tài sản và quyền lực từ phía các
nước sản xuất dầu sang các nước tiêu thụ, và sự
dịch chuyển này có thể giúp thế giới trở nên an toàn
hơn.
Sản lượng dầu đá phiến tăng vọt của Mỹ,
nhu cầu tiêu thụ dầu yếu đi của châu Á và châu Âu,
cùng với đồng USD mạnh đang “chung tay” đẩy giá dầu
xuống ngưỡng thấp nhất trong gần 6 năm. Chiến lược
gia Rob Haworth thuộc quỹ US Bank Wealth Management cho rằng,
rất có khả năng giá dầu sẽ giảm còn 40 USD/thùng.
“Giá
dầu là câu chuyện lớn của năm 2015. Đây là cú sốc
chỉ gặp một lần trong cả thế hệ, và sẽ có ảnh
hưởng lớn”, giáo sư kinh tế Kenneth Rogoff thuộc Đại
học Harvard nhận xét.
Phiên giao dịch ngày 7/1, giá
dầu thô ngọt nhẹ lần đầu tiên giảm xuống dưới
ngưỡng 50 USD/thùng kể từ năm 2009 trước khi phục hồi
trở lại. Năm 2014, giá dầu giảm 48% sau 3 năm giữ mức
trung bình cao nhất trong lịch sử.
Cũng trong
phiên này, giá dầu thô ngọt nhẹ giao sau tại Mỹ có lúc
còn 46,83 USD/thùng, giảm 56% từ mức đỉnh hồi tháng
6.
Theo chiến lược gia Walter Zimmerman thuộc công ty
Uniteed-ICAP ở thành phố Jersey, Mỹ, nếu giảm quá 39
USD/thùng, giá dầu sẽ tiếp tục giảm còn 30
USD/thùng.
Theo một tính toán của Oxford Economics
Ltd., quốc gia Đông Nam Á Philippines nằm trong số những
quốc gia hưởng lợi nhiều nhất từ giá dầu giảm. Mức
tăng trưởng kinh tế nước này được dự báo tăng sẽ
tăng tốc lên trung bình 7,6% trong 2 năm tới nếu giá dầu
giảm về 40 USD/thùng. Trái lại, kinh tế Nga được dự
báo sẽ suy giảm trung bình 2,5% mỗi năm trong cùng khoảng
thời gian.
Một vấn đề mà các ngân hàng trung ương
quan tâm là ảnh hưởng của giá dầu giảm tới lạm
phát. Theo các nhà phân tích của JP Morgan Securities ở New
York, nếu giá dầu thô tiếp tục ở dưới ngưỡng 60
USD/thùng trong quý 1 năm nay, lạm phát toàn cầu trong quý
sẽ giảm về mức 1,5%, thấp nhất kể từ khi suy thoái
kết thúc vào năm 2009.
Trong trường hợp giá
dầu tiếp tục giảm, lạm phát toàn cầu có thể về
ngưỡng 1%.
Trong đó, lạm phát ở khu vực sử dụng
đồng tiền chung châu Âu Euro có thể sẽ xuống ngưỡng
âm, còn lạm phát ở Mỹ, Anh và Nhật sẽ giảm xuống
mức khoảng 0,5%. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đặt
mục tiêu lạm phát 2% để ổn định giá cả.
Lạm
phát tại các nền kinh tế mới nổi cũng được dự báo
sẽ giảm, nhưng đồng tiền xuống giá của các nước
này có thể sẽ hạn chế đà giảm của lạm phát.
“Nạn
nhân” Nga, Iran, Venezuela
Đối
với tăng trưởng, giới phân tích cho rằng, giá dầu ở
ngưỡng 60 USD/thùng trong một khoảng thời gian dài sẽ
giúp tăng trưởng kinh tế toàn cầu nhích thêm 0,5 điểm
phần trăm.
Tuy vậy, theo các nhà phân tích của
Citigroup, giá dầu giảm có thể làm gia tăng căng thẳng
chính trị do nguồn thu của chính phủ các nước xuất
khẩu dầu bị co rút, không còn đủ để đáp ứng các
chương trình phúc lợi xã hội như trước.
Thậm
chí, ông Byron Wien, Phó chủ tịch quỹ đầu tư Blackstone,
dự báo Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể từ chức
trong năm 2015 và Iran sẽ nhất trí từ bỏ chương trình
hạt nhân.
Tháng 12 vừa qua, Ngân hàng Trung ương Nga
dự báo nền kinh tế nước này có thê suy giảm 4,7% trong
năm nay nếu giá dầu trung bình ở mức 60 USD/thùng. Năm
ngoái, đồng Rúp mất giá 46% so với USD, mạnh nhất từ
năm 1998.
Tương tự, Iran cũng đang đối mặt với
thị trường chứng khoán lao dốc và đồng nội tệ mất
giá mạnh. Giới chức nước này đang cảnh báo cắt giảm
chi tiêu và đầu tư trong kế hoạch ngân sách của tài
khóa tiếp theo. Kế hoạch ngân sách của Iran cho tài khóa
tới dựa trên mức giá dầu 72 USD/thùng, cao hơn nhiều so
với mức giá dầu hiện tại.
Đối với Venezuela,
quốc gia Nam Mỹ với 95% nguồn thu ngân sách dựa vào xuất
khẩu dầu lửa, nguy cơ vỡ nợ đang hiện rõ.
Tổng
thống nước này Nicolas Maduro đang có chuyến công du Trung
Quốc để tìm nguồn hỗ trợ tài chính. Theo dự kiến,
sau khi thăm Trung Quốc, ông Maduro sẽ tới thăm một số
nước thuộc Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa
(OPEC) để thảo luận về chiến lược giá dầu.
Theo
nghiên cứu của Oxford Economics, tăng trưởng nền kinh tế
Mỹ sẽ đạt mức 3,8% trong 2 năm tới nếu giá dầu ở
ngưỡng 40 USD/thùng, so với mức tăng 3% đạt được khi
giá dầu ở mức 84 USD/thùng.
Hoạt động tiêu
dùng tăng lên nhờ dầu giảm giá sẽ giúp bù đắp cho
việc các công ty dầu lửa Mỹ cắt giảm đầu tư. Theo
nhà phân tích Fadel Gheit thuộc Oppenheimer, các nhà sản
xuất dầu của Mỹ hiện đang giảm 20-40% vốn đầu
tư.
Xã luận.com