Pan Tadeusz (ciąg dalszy – 21)
"O! krzyknął Hrabia, ręce podnosząc do góry,
Dobre miałem przeczucie, żem lubił te mury!
Choć nie wiedziałem, że w nich taki skarb się mieści,
Tyle scen dramatycznych i tyle powieści!
Skoro zamek mych przodków Soplicom zagrabię,
Ciebie osadzę w murach jak mego burgrabię:
Twoja powieść, Gerwazy, zajęła mię mocno.
Szkoda, żeś mię nie przywiódł tu w godzinę nocną;
Udrapowany płaszczem siadłbym na ruinach,
A ty byś mi o krwawych rozpowiadał czynach;
Szkoda, że masz niewielki dar opowiadania!
Nieraz takie słyszałem i czytam podania;
W Angliji i w Szkocyi każdy zamek lordów,
W Niemczech każdy dwór grafów był teatrem mordów!
W każdej dawnej, szlachetnej, potężnej rodzinie
Jest wieść o jakimś krwawym lub zdradzieckim czynie,
Po którym zemsta spływa na dziedziców w spadku:
W Polszcze pierwszy raz słyszę o takim wypadku.
Czuję, że we mnie mężnych krew Horeszków płynie!
Wiem, co winienem sławie i mojej rodzinie.
Tak! muszę zerwać wszelkie z Soplicą układy,
Choćby do pistoletów przyszło lub do szpady!
Honor każe". Rzekł, ruszył uroczystym krokiem,
A Gerwazy szedł z tyłu w milczeniu głębokiem.
Przed bramą stanął Hrabia, sam do siebie gadał,
Poglądając na zamek prędko na koń wsiadał,
Tak samotną rozmowę kończąc roztargniony:
"Szkoda, że ten Soplica stary nie ma żony,
Lub córki pięknej, której ubóstwiałbym wdzięki,
Kochając i nie mogąc otrzymać jej ręki;
Nowa by się w powieści zrobiła zawiłość:
Tu serce, tam powinność! tu zemsta, tam miłość!"
Tak szepcąc spiął ostrogi; koń leciał do dworu,
Gdy z drugiej strony strzelcy wyjeżdżali z boru;
Hrabia lubił myślistwo, ledwie strzelców zoczył,
Zapomniawszy o wszystkim prosto ku nim skoczył,
Mijając bramę, ogród, płoty; gdy w zawrocie
Obejrzał się i konia zatrzymał przy płocie.
Był sad. -
Drzewa owocne, zasadzone w rzędy,
Ocieniały szerokie pole; spodem grzędy.
Tu kapusta, sędziwe schylając łysiny,
Siedzi i zda się dumać o losach jarzyny;
Tam, plącząc strąki w marchwi zielonej warkoczu,
Wysmukły bób obraca na nią tysiąc oczu;
Owdzie podnosi złotą kitę kukuruza;
Gdzieniegdzie otyłego widać brzuch harbuza,
Który od swej łodygi aż w daleką stronę
Wtoczył się jak gość między buraki czerwone.
Chàng Tadeush (tiếp theo – 21)
-“Ôi, Bá tước kêu lên, giơ cao cả hai tay
Tôi đã linh cảm đúng khi thích bức tường này
Mặc dù không biết nó chứa báu vật nào quý như vậy chứ!
Chừng ấy màn kịch bi ai, chừng ấy thiên tình sử
Nếu tôi chiếm lại lâu đài tổ tiên từ tay lũ Soplitsa
Tôi sẽ giữ ông trong những bức tường kia
Và phong làm quản lý lâu đài vĩnh viễn
Chuyện của ông khiến tôi vô cùng xúc động
Tiếc rằng ông không kể nó đêm khuya
Khoác áo choàng ngồi trên cảnh đổ nát kia
Cho tôi được cảm xúc rưng rưng về những ngày đẫm máu
Tiếc rằng ông không có tài độc tấu!
Không ít lần tôi đã đọc và nghe vô số chuyện kiểu này
Ở Anh và Scôtlen, từng lâu đài của các quan ngài
Ở Đức mỗi cung điện của các bá tước
Đều là sân khấu giết người gớm ghiếc
Trong mỗi gia đình quý tộc hùng mạnh ngày xưa
Đều có chuyện về hành động đẫm máu, lọc lừa
Sau đó là mối thù truyền đến đời kế tiếp
Nhưng ở Ba Lan, đây là lần đầu tôi biết
Và được nghe kể về trường hợp thương tâm
Tôi cảm thấy trong tôi đang tuôn chảy âm thầm
Dòng máu dũng cảm của Horesko gan góc
Tôi biết mình đang nợ vinh quang gia tộc
Đúng! Phải cắt đứt giao kèo với gã Soplitsa kia
Dẫu có dùng súng ống hay đao kiếm, xá gì
Danh dự buộc chúng ta phải làm như thế!”
Nói xong, Ngài bước những bước chân đường bệ
Còn Gervazy theo sau lặng thinh
Bá tước ra cổng, dừng chân, lẩm bẩm một mình
Nhìn vào lâu đài rồi nhảy nhanh lên ngựa
Khúc độc thoại cuối cùng, Ngài buồn rầu chan chứa:
-“Tiếc vì lão Soplitsa không có vợ xinh
Hoặc con gái - dung nhan cuốn hút hồn mình
Yêu nàng, không được phép cưới nàng làm vợ
Một chuyện tình rắc rối sẽ ra đời từ đó!
Bên này nghĩa vụ, bên kia trái tim
Thù hận một bên, yêu thương một bên!”
Miệng lẩm bẩm, ông thúc vào bàn đạp
Và chú ngựa bay đến dinh điền như chớp
Phía đối diện, đám thợ săn cũng rời khu rừng
Bá tước thích đi săn, vừa nhìn thấy đã tỏ ý vui mừng
Ông ta quên mọi chuyện, tiến thẳng về chỗ họ
Vượt qua cổng, qua sân rồi dừng lại đó.
Cạnh hàng rào là khu vườn cây
Cây ăn quả trồng thành hàng dài
Những hàng cây che kín cả cánh đồng rộng lớn
Dưới đó là những luống rau xanh mơn mởn
Đây bắp cải khoe trán hói tròn trĩnh trắng phau
Như đang suy tư về số phận loài rau
Kia cà rốt xanh rờn xoắn vào nhau như bím tóc
Và những hạt đậu mẩy tròn thu hút ngàn con mắt
Rồi những bắp ngô khoe râu vàng hoe
Những trái dưa tròn như bụng phệ no nê
Bò len lỏi giữa vồng xum xuê củ cải đỏ.
(còn tiếp)