Bươn chải kiếm tiền trường

Tô Tuấn Hùng với mớ ve chai vừa lượm được và Hà Thị Phương Anh cùng mẹ bắt ốc, mò cua mỗi ngày

 

 

6 giờ, chúng tôi theo chân Tín từ một căn nhà cấp 4 nằm lẩn trong con hẻm sâu thuộc ấp 5, bắt đầu một ngày bán vé số. Thằng bé chân thoăn thoắt bước đi, nó lẻn nhanh vào quán cà phê cầm xấp vé số mời từng người. Chẳng bán được tờ nào, nó bước gần đến tiệm tạp hóa gần đó, cũng nhận cái lắc đầu. Thằng bé tiếp tục rẽ sâu vào các con hẻm, trời vừa dứt mưa nên đôi dép lê của nó bắn sình lên tận đầu. Cuối cùng, cũng có người mở hàng, thằng bé cười tít mắt khoe với tôi:  “Con bắt đầu bán vé số từ năm 8 tuổi, lúc đó, con mới học lớp 2, ngày bán được 50 tờ, tuy ít nhưng cũng phụ cha mẹ tiền đi học”.

 

Năm học mới này, Tín sẽ vào lớp 7 Trường THCS Đoàn Kết (quận 6 - TPHCM). Khi nhập học, mỗi ngày, từ 4 giờ, Tín đón xe buýt xuống trường, học xong lại đón xe về nhà, đến 14 giờ, lại mang vé số đi bán. Cực nhất là mùa hè, thằng bé phải bán từ sáng sớm đến chiều. “Nhờ chịu khó, mỗi ngày, con bán được 100 tờ, kiếm được khoảng 50.000  đồng phụ mẹ tiền đóng học phí. Cô giáo nói năm rồi,  con còn nợ tiền học hơn 800.000 đồng, nếu năm nay không đóng thì chưa sắp lớp được” - Tín buồn hiu cho biết. Tôi nói “tiền đi học cha mẹ con sẽ lo mà”, thằng bé lắc đầu: “Cha con bị bệnh gan không làm được việc nặng, mẹ còn em nhỏ nên ở nhà cắt giấy thuê vừa kiếm tiền vừa lo cho em. Cha mẹ con lo cơm gạo, con phải phụ lo tiền học hằng tháng, con không thể nghỉ bán vé số vì con muốn đi học. Sáu năm liền con đều là học sinh khá, con học được mà”.

 

Chia tay Tín, chúng tôi đến căn nhà lá lụp xụp nằm dọc kênh thoát nước thuộc ấp 1, xã Xuân Thới Thượng, nơi đây, cũng chứa đựng một ước mơ cháy bỏng của em Hà Thị Phương Anh (14 tuổi, thường gọi là bé Thắm). Trời vừa mờ sáng, cái dáng nhỏ nhắn của Thắm đã thấp thoáng dưới ruộng mò cua, bắt ốc cho mẹ mang ra chợ bán. Hôm nào không bắt ốc, em theo mẹ ra đồng hái rau. làm việc không ngơi tay bởi chỉ cần lơi đi một ngày là các em của Thắm có thể đói. Cha Thắm bị bệnh thần kinh, lúc tỉnh lúc mê; mẹ em - bà Nguyễn Thị Hường - lại ốm yếu, còn 2 em nhỏ đang tuổi ăn tuổi học. thương mẹ phải gồng gánh cả gia đình, từ 7 tuổi, Thắm đã đội chuối chiên đi bán khắp nơi. Hết chuối chiên lại bán chè, phụ mẹ làm thuê. Từ 4 năm qua, em lại quanh quẩn khắp các ruộng đồng bắt ốc, mò cua, hái rau giúp mẹ. Vậy mà liên tục 6 năm qua, em đều đạt danh hiệu học sinh khá.   

 

 

Ở khu phố 20, phường Bình Hưng Hòa A, quận Bình Tân có 2 đứa trẻ ở sát nhà trọ nhau, cùng một hoàn cảnh: Cha mất sớm, các em phải bươn chải để kiếm tiền phụ giúp gia đình, điều may mắn đối với chúng là được đi học dù chỉ là lớp học tình thương.

 

Tô Tuấn Hùng, năm nay 14 tuổi, đã học hết lớp 5 Trường Tình thương Thiên Ân; lên lớp 6, em phải sang trường khác để học vì lớp học tình thương chỉ dạy hết cấp I. “Vậy là con phải chuyển sang trường khác, phải đóng tiền học mà nhà con nghèo quá. Đóng tiền trường thì tiền đâu mua gạo hằng ngày” - Hùng buồn bã nói.

 

Chính vì vậy mà đôi chân cậu bé đi càng nhiều, mắt càng tinh hơn để nhặt nhạnh hết những gì còn sót lại trên đường có thể bán cho các vựa ve chai. Hùng kể: “Ba con mất 8 năm rồi, con bắt đầu lượm ve chai cách đây 2 năm. Trước đó, con đi dán giày thuê nhưng không chịu nổi mùi keo nên phải nghỉ. Lượm ve chai bữa có bữa không, trung bình mỗi ngày bán được 30.000 đồng, con đưa hết cho mẹ để mua gạo”. Hùng còn 7 anh em, trong đó, 3 người anh của Hùng đang tuổi mới lớn nhưng đã đi làm đủ nghề từ thợ sắt đến phụ hồ, riêng Hùng do người nhỏ thó lại ít tuổi nên phải lượm ve chai, 3 em của Hùng còn nhỏ quá nên ở nhà.

 

Mỗi ngày, Hùng bắt đầu công việc lúc 12 giờ, đi khắp các ngõ ngách của phường Bình Hưng Hòa A, sau 18 giờ mới kết thúc một ngày làm việc. “Con ráng làm để có tiền đóng học phí vì con ước mơ được làm bác sĩ” - Hùng hồn nhiên khoe với tôi.

 

Gần đó, cậu bé Đào Nhất Long đang say sưa kết bông giả thuê cùng ông bà nội. Long mồ côi cha từ nhỏ, mẹ đi lấy chồng khác, từ đó em phải sống với ông bà nội. Bà Trần Thị Đức - bà nội Long - mắt rơm rớm nói: “Thằng Long giỏi lắm, nó làm đủ thứ để phụ giúp chúng tôi. Những ngày không có việc làm, nó đi lựa ve chai thuê để kiếm tiền mua gạo”. Cả hai ông bà đều qua tuổi 60. Tương lai của cậu bé này không biết sẽ ra sao khi ông bà già yếu, không còn khả năng lao động. Cũng giống như Hùng, Long học hết lớp 5 trường tình thương, năm nay, phải chuyển sang trường khác. học phí vẫn là vấn đề nan giải đối với gia đình em.

 

Rời xóm nhỏ này, chúng tôi trở lại khu nghĩa địa thuộc ấp 6, xã Đông Thạnh, huyện Hóc Môn, nơi có một bé gái cùng mẹ san sẻ gánh nặng “cơm áo gạo tiền” hằng ngày thay người cha đã bỏ đi từ khi em còn nhỏ. Em là Nguyễn Thị Quỳnh Như, 10 tuổi, đang học lớp 3 Trường Tiểu học Thới Thạnh. Quỳnh Như đen nhẻm, rắn rỏi như một cậu con trai. em khoe với chúng tôi mỗi ngày, theo mẹ bán vé số, mẹ bán được 50 tờ thì em bán được 30 tờ, cũng trang trải phần nào học phí.

 

Chia tay những đứa trẻ này, chúng tôi thực sự lo lắng cho tương lai của các em bởi các em không chỉ thiệt thòi vì thiếu một người thân yêu mà còn phải oằn vai gánh nặng cuộc sống mưu sinh hằng ngày.