Vụ bê bối mua mặt nạ rởm với giá 5 triệu zł gây mối nghi ngờ cho ông anh cả của Bộ trưởng Y tế – Marcin Szumowski (52 tuổi). Doanh nhân này hoạt động trong lĩnh vực công nghệ y học mới. Vấn đề ở chỗ là chính khối này được một trong các chính trị gia quan trọng nhất của quốc gia, bộ trưởng Y tế Łukasz Szumowski (46 tuổi) quảng bá.
Marcin Szumowski (anh trai của bộ trưởng bộ y tế BL - Łukasz Szumowski) đã hoạt động trong ngành công nghệ sinh học trong nhiều năm. Ông được giáo dục ở Hoa Kỳ, sau khi trở về, ông bắt đầu kinh doanh.
Báo Fakt đã xác định là trong các năm 2017–2020 hãng OncoArendi Therapeutics của ông Marcin Szumowski đã có được ít nhất 74 triệu zloty tiền trợ cấp và các đề tài của tiền đầu tư công. Đây là giai đoạn mà em ông ta, Łukasz Szumowski leo lên các cương vị hành chính cao của chính phủ. Łukasz Szumowski từ ngày 24/11/2016 là thứ trưởng Bộ Khoa học và Đại học, còn từ 9/1/2018 làm bộ trưởng Bộ Y tế trong chính phủ của ông Mateusz Morawiecki.
Ai công nhận cấp đề tài nghiên cứu (grant)? Chúng tôi biết nhưng sẽ không nói
– Tôi không cảm thấy bất cứ một sự bất tiện nào bởi vì tôi không dính dáng gì đến Trung tâm quốc gia Nghiên cứu và Phát triển cả (Narodowe Centrum Badań i Rozwoju - NCBiR) – hôm nay 15/5 ông bộ trưởng Łukasz Szumowski nói với Fakt.
Điều này không thật đúng. NCBiR là một cơ quan thuộc Bộ Khoa học và Đại học, mà ông Szumowski từ hôm 24/11/2016 làm thứ trưởng. Hơn nữa, như tờ Fakt xác định, là vào năm 2017 vè hình thức ông phụ trách có điệu kiện cơ quan này (tức chịu trách nhiệm về nó khi một thứ trưởng khác là ông Piotr Dardziński vắng mặt).
Vì ở đây có thể có xung đột lợi ích, Fakt đã quyết định kiểm tra xem thủ tục công nhận đề tài nghiên cứu cho hãng OncoArendi ra sao. Chúng tôi đã hỏi như trong tiểu ban đánh giá đề tài hãng này xin 22,4 triệu zł có những ai. Hãng đã được số tiền này trong khuôn khổ cuộc thi concurs „Cách đi cho vùng Mazowsze -Ścieżka dla Mazowsza”. Đáng tiếc là tin này bí mật. „Dữ liệu cá nhân của những người đánh giá (…) không được công bố và không phải là thông tin cho mọi người” – bà Katarzyna Zawada, phát ngôn viên báo chí của Bộ Khoa học và Phát triển nói như vậy với chúng tôi. Ông Marcin Szumowski, giám đốc của OncoArendi cũng nói vậy. – Người được không biết ai đánh giá đơn đã nộp, sau khi kết thúc quá trình chỉ được xem bảng điểm. Sau đó cơ quan này công bố danh sách các đề án được giới thiệu để được tài trợ từ tiền công (của Liên minh hay quốc gia) – ông nói với Fakt.
Chúng tôi nghi nhất là khoản trợ cấp 29,5 triệu zł vào năm 2017. Theo phóng viên điều tra của chúng tôi thì chính trong ba tháng trước cuộc thi này thì ông Łukasz Szumowski đã quản lý NCBiR.
Công nghệ sinh học – ngành ưa thích của ông bộ trưởng
Nhưng bí mật của quá trình trợ cấp cho hãng OncoArendi khi ông Łukasz Szumowski là thứ trưởng Bộ Khoa học và Đại học không phải là việc duy nhất về xung đột lợi ích. Cả khi là thứ trưởng Bộ Khoa học và Đại họccũng như khi làm bộ trưởng Bộ Y tế, Łukasz Szumowski đều theo dõi các đề án chuyển từ nghiên cứu sang kinh doanh. Trong rất nhiều bài phát biểu, ông quảng bá rõ ràng cho lĩnh vực anh mình đang hoạt động. Ví dụ như vào tháng 1/2018, khi lên nắm Bộ Y tế ông đã nói: „Chúng ta muốn là sau 10 năm nữa, khối công nghệ sinh học y tế Ba lan sẽ là một trong các khối mạnh nhất ở châu Âu (…)”.
Hãng OncoArendi Therapeutics thành lập năm 2012. Marcin Szumowski hoạt động ở đó ngay từ đầu. Nó đã lên sàn chứng khoán rất nhanh ở Vác-sa-va. Hãng đã khoe như vậy trước khi phát hành cổ phiếu ra thị trường chứng khoán: „Trong hoat động của mình, Nhà phát hành cổ phiếu đã rất hiệu quả khi xin được và dùng các sự giúp đỡ bên ngoài ở dạng quỹ cấu trúc cuả Liên minh Châu Âu và các nguồn tiền công khác. Cho đến nay, nhà phát hành cổ phiếu đã giành được trên 135 triệu PLN từ các đề tài khoa học khác nhau (…)”. Hãng đã thuyết phục được các nhà đầu tư nhỏ và lớn. Do vậy, khi ra thị trường nó đã thu được 58 triệu zł tiền đầu tư. Đó là vào tháng 4/2018 – ba tháng trước đó ông Łukasz Szumowski lên chức Bộ trưởng Y tế.
Łukasz Szumowski khi được Fakt hỏi, liệu ông có thấy gì không yên tâm về việc một nhân viên cao cấp nhất của chính quyền lại quảng bá cho khối mà người gần gũi nhất trong gia đình hoạt động không thì ông nói: „Khối công nghệ sinh học là một trong các khối phát triển nhất ở châu Âu. Nói như thế cũng như là nói phải đóng cửa ngành công nghệ sinh học lại chỉ vì có ai dó trong gia đình ông bộ trưởng làm việc ở đó”.
Marcin Szumowski phụ họa theo em mình: „Không, không có và tôi không thấy có gì xấu ở đó cả. Việc có được tài trợ là do đặc điểm của các ngành sáng tạo, trong đó có công nghệ sinh học mà hãng OncoArendi Therapeutics đang hoạt động. Việc xin tài trợ cho hãng và ngành là việc làm hoàn toàn tự nhiên và là mô hình phổ biến đảm bảo cho mọi hãng trên thế giới được tài trợ cho công việc nghiên cứu và phát triển”.
Marcin Szumowski nay là một trong các người sở hữu OncoArendi (có khoảng 8% cổ phần) và là chủ tịch Hội đồng quản trị. Vốn trên thị trường chứng khoán của nó hiện trên 171 triệu zł.
QVNguồn: https://www.fakt.pl/wydarzenia/polityka/panstwowe-miliony-dla-firmy-marcina-szumowskiego-brata-ministra-zdrowia-lukasza/5k68700?utm_source=_viasg_fakt&utm_medium=direct&utm_campaign=leo_automatic&srcc=ucs&utm_v=2#slajd-1