Hôm thứ 2 (20/09/2021), Tòa án Công lý của Liên minh châu Âu (TSUE) đã thông báo rằng Ba Lan có nghĩa vụ phải trả cho Ủy ban châu Âu khoản tiền phạt 500.000 EUR mỗi ngày (tương đương 2,3 triệu PLN), do không chịu dừng việc khai thác than non ở mỏ Turów. TSUE đã tuyên bố rằng "một biện pháp như vậy được coi là cần thiết để tăng cường hiệu lực của phán quyết tạm thời đã được đưa ra vào ngày 21 tháng 5 năm 2021 và để ngăn Ba Lan trì hoãn việc tuân thủ phán quyết đó."
Trước quyết định tạm thời của TSUE (21/05/2021), chính phủ Ba Lan đã thông báo rằng họ sẽ không đóng cửa mỏ Turów và nhấn mạnh rằng việc ngừng khai thác than ở Turów "sẽ gây ra những hậu quả tiêu cực đối với an ninh năng lượng cho hàng triệu người Ba Lan và cho toàn bộ Liên minh châu Âu". Việc đóng cửa mỏ "cũng đồng nghĩa với việc đối mặt với những vấn đề lớn trong cuộc sống hàng ngày" .
Vấn đề mỏ Turów của Ba Lan đã được chuyển đến TSUE vào tháng 2 năm nay. Chính phủ Séc cho rằng việc mở rộng mỏ đe dọa nguồn nước ở vùng Liberec. Việc Ba Lan không dừng việc khai thác có nghĩa là quốc gia này đã bỏ qua việc xét xử của Tòa. Có vẻ như ngay từ đầu, Ba Lan đã không tin rằng Tòa án có thể ra lệnh đóng cửa thật sự mỏ Turów. Các kháng nghị thư về vấn đề này đã không được công bố, nhưng người ta không thể không cảm thấy rằng sơ suất nghiêm trọng đã xảy ra - ví dụ trong một bức thư gửi đến Tòa vào tháng 6 - trong đó Ba Lan yêu cầu Tòa án bãi bỏ lệnh bắt Ba Lan đóng cửa mỏ. Có vẻ vấn đề chỉ đơn giản là việc đóng cửa mỏ sẽ gây nguy hiểm cho an ninh của Ba Lan, cũng như an ninh xã hội.
Thực ra, việc đóng cửa mỏ Turów sẽ đi kèm với việc phải đóng cửa một trong những nhà máy điện lớn nhất ở Ba Lan - nhà máy điện Turów. Điều này sẽ đe dọa sự ổn định của hệ thống năng lượng chứ không phải việc cung cấp điện, nhưng sẽ gây rất nhiều khó khăn, chẳng hạn như phải tăng nhập khẩu điện và sẽ làm cho hàng chục nghìn người mất việc làm.
Trong vài tháng nay, chính phủ Ba Lan đã đàm phán với chính phủ Séc về mỏ Turów. Praha đã gửi cho Ba Lan phiên bản đầu tiên của hợp đồng về mỏ Turów vào giữa tháng 6. Bộ trưởng Bộ Môi trường Séc, Richard Brabec, đã thông báo về việc gửi các tài liệu bao gồm các điều kiện mà Séc yêu cầu đáp ứng trước và sau khi rút yêu cầu của mình khỏi TSUE. Tuy nhiên, thông tin chi tiết về các tài liệu được gửi tới Warszawa vẫn chưa được tiết lộ. Cho đến nay, các cuộc đàm phán với người Séc vẫn đang diễn ra, nhưng chưa mang lại kết quả gì. Một trong những điểm gây tranh cãi trong các cuộc đàm phán giữa Ba Lan và Cộng hòa Séc là số tiền bồi thường mà Ba Lan sẽ trả cho những thiệt hại về môi trường do mỏ Turów gây ra với Séc.
Theo ý kiến của Dominik Brodacki, một nhà phân tích năng lượng thì "bây giờ Ba Lan có lẽ đang tính toán những gì có lợi hơn cho mình - trả tiền phạt cho Ủy ban châu Âu hoặc trả tiền phạt cho người Séc." Nhà phân tích cũng nói rằng, một thỏa thuận giữa Ba Lan và Cộng hòa Séc có thể ngăn chặn các hình phạt hàng ngày mà TSUE đặt ra, bởi vì sau đó người Séc sẽ rút đơn khiếu nại của họ khỏi Tòa án và cho phép mỏ tiếp tục hoạt động. Tuy nhiên, ngay trong những ngày tới hoặc thậm chí vài tuần tới vẫn không có cơ hội như vậy, bởi vì Séc có cuộc bầu cử quốc hội vào đầu tháng 10. Khi chính phủ mới ở Cộng hòa Séc được bầu ra, nhiều khả năng sẽ có một bước đột phá trong các cuộc đàm phán. Từ nay cho đến lúc đó, Ba Lan sẽ phải trả hơn 2 triệu złoty mỗi ngày cho hoạt động của mỏ.
Mỏ và nhà máy điện Turów thuộc sở hữu của PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna, công ty con của PGE Polska Grupa Energetyczna.
Xuân Nguyên
(Nguồn: https://tvn24.pl/biznes/z-kraju/kopalnia-turow-tsue-nalozyl-kare-pieniezna-na-polske-dominik-brodacki-komentuje-5421363)