Tuyến đường sắt
chạy qua Belarus được gọi là „Con đường Tơ lụa” để hàng hóa từ Trung Quốc được
chuyển đến các nước EU. Nhà ga ở Małaszewicze (Lubelskie) trên biên giới Ba Lan-Belarus
cũng được gọi là cửa khẩu của Trung Quốc đến châu Âu. Việc đóng cửa nhà ga này có thể là một
biện pháp gây áp lực lên các nhà chức trách ở Minsk, để chính quyền này bớt gây
căng thẳng ở Biên giới Ba Lan- Bielarus, thông qua „chiến tranh hỗn hợp”.
Nhà ga ở Małaszewicze
là nơi trung chuyển 90% hàng hóa nhập khẩu của Tây Âu từ Trung Quốc. Hàng tháng
có khoảng 25 nghìn toa hàng tập kết tại đây. cuối tháng 8 vừa qua, nhà ga đã tiếp
nhận con số kỷ lục các chuyến tàu và dự kiến sẽ tăng thêm trong thời gian tới.
Con đường tơ lụa chạy qua Belarus cho phép các nhà chức trách Belarus nhận được
khoản thanh toán lớn do việc cung cấp cơ sở hạ tầng đường sắt.
Đóng "cánh cổng
Trung Quốc vào châu Âu" như một hành động gây áp lực với Minsk?
Trong những tháng vừa
qua, lượng người di cư từ các nước Trung Đông ngày càng tăng lên tại các vùng
biên giới Ba Lan-Bielarus. Tình hình căng thẳng đến mức chính phủ Ba Lan phải ban
hành tình trạng đặc biệt tại đây và điều một lực lượng lớn quân đội và cảnh sát
nhằm ngăn cản dòng người quyết tâm vượt biên vào Ba Lan. Ba Lan và EU cũng như
tổ chức NATO đều cho rằng chính quyền Bielarus (với sự hỗ trợ của Nga) đã cố
tình đưa người di cư đến biên giới và thực hiện cuộc chiến tranh hỗn hợp (wojna
hybrydowa) với Ba Lan và Liên Minh châu Âu.
Piotr Müller, người
phát ngôn của chính phủ Ba Lan nói rằng ông
hy vọng các lệnh trừng phạt của EU với Bielarus sẽ mang lại hiệu quả.
Nhưng trước khi có được những kết qủa như mong đợi, việc phong tỏa nhà ga ở
Małaszewicze có thể là một hình thức gây áp lực hiệu quả lên Minsk?
Cách đây ít ngày,
Tadeusz Giczan, một nhà báo người Belarus và là biên tập viên của kênh đối lập
Nexta, đã đăng một video trên trang cá nhân Twitter của mình, nói rằng
"trong nửa đầu năm 2021, giá trị xuất khẩu dịch vụ vận tải của Belarus đã
vượt quá 2 tỷ USD, chủ yếu là do vận tải quá cảnh giữa Nga, Trung Quốc và Liên
minh châu Âu". Ông cũng lập luận rằng
"nhà ga ở Małaszewicze là một trong những điểm trung chuyển lớn nhất của
Belarus và đồng thời là gót chân Achilles của nó.
Anatol Kotov, một nhà
hoạt động đối lập người Belarus, cho biết: Rất khó để nói chính quyền ở Minsk sẽ
phản ứng như thế nào trước khả năng đóng cửa, nhưng trên thực tế, ngoài trợ cấp
từ Nga, quá cảnh đường sắt là nguồn hỗ trợ duy nhất cho chế độ của Alexander
Lukashenka. Kotov nhấn mạnh rằng một quyết định có thể đóng cửa nhà ga nên được
đưa ra ở cấp EU, hoặc ít nhất là của các nước vùng Baltic.
Các đại diện của
chính phủ Ba Lan thừa nhận rằng việc đóng cửa nhà ga đang được xem xét. Tuy
nhiên, cần nhấn mạnh rằng đây là một trong nhiều phương án mà tùy thuộc vào sự phát
triển của cuộc khủng hoảng di cư, có thể được sử dụng hoặc không.
- Các yếu tố mà chính
phủ Ba Lan xem xét và lựa chọn phải phù hợp với luật pháp Ba Lan và luật pháp
quốc tế. Hiện tại, các cuộc đàm phán đang được tiến hành về phạm vi của các lệnh
trừng phạt chống lại Belarus giữa Ba Lan và các đối tác trong NATO và Liên minh
châu Âu. Điều đáng nói thêm là Đức, Pháp và các nước EU khác đang sử dụng trung
chuyển ở Małaszewicze. Quyết định về việc đóng cửa nhà ga này phải được tham khảo
ý kiến của họ.
Tiến sĩ Andrzej
Jakubowski từ Viện Địa lý Kinh tế - Xã hội và Quản lý Không gian của Đại học
Maria Curie-Skłodowska đánh giá cao vai trò của Ba Lan như một trung tâm của châu
Âu về giao thông giữa các nước Liên Minh châu Âu và Trung Quốc. Theo ông, việc
chặn cảng trung chuyển hàng ở Małaszewicze trong mọi trường hợp sẽ không có lợi
cho Ba Lan.
- Đối với tôi, có vẻ
như việc phong tỏa cảng cạn ở Małaszewicze sẽ có tác dụng hoàn toàn ngược lại.
Cảng ở Małaszewicze nằm ở Ba Lan. Tất cả trung chuyển và tất cả các giao dịch
được thực hiện trên lãnh thổ của chúng ta. Do đó, thu nhập trên địa bàn này sẽ ảnh
hưởng đến ngân sách Ba Lan và các thực thể kinh tế đặt tại Ba Lan - Tiến sĩ
Andrzej Jakubowski cho biết.
Việc phong tỏa cảng
có thể dẫn đến những hậu quả khác mà Ba Lan sẽ phải gánh chịu về lâu dài. Giao
thông quá cảnh sẽ chuyển sang các tuyến đường khác. Và nó không nhất thiết phải
là Lithuania hoặc Ukraine. Có tuyến đường phía nam dẫn qua Thổ Nhĩ Kỳ, hay còn
được gọi là Biển Đen. Cũng có thể chuyển hàng qua Piraeus. Các đường bay Nam Âu
cũng luôn có tính cạnh tranh. Chúng đã được sử dụng để vận chuyển hàng hóa đến
Áo, Ý và Tây Ban Nha. Nếu tuyến đường của Ba Lan bị chặn, có thể người Trung Quốc
sẽ sử dụng các tuyến đường khác. Ông Jakubowski nhấn mạnh rằng Belarus không phải
là đối thủ của chúng ta ở đây.
Theo giáo sư Wojciech
Janicki của UMCS, chế độ Lukashenka sẽ chịu thiệt hại lớn từ cuộc phong tỏa
này. Nhiều chuỗi cung ứng đã bị phá vỡ bởi COVID-19 và ngoài ra, việc ngăn chặn
một chuỗi cung ứng khác sẽ khiến việc vận chuyển hàng hóa trở nên khó khăn hơn.
Giả sử rằng Ba Lan muốn sử dụng ý tưởng này như một hình thức gây áp lực lên
Alexander Lukashenka, chúng ta sẽ phải có sự ủng hộ của toàn bộ Liên minh châu
Âu.
- Ít nhất nó nên được
tham khảo ý kiến với các đối tác châu Âu của chúng ta, bởi vì nó không phải
là hàng hóa trung chuyển ở Małaszewicze và kết thúc ở một nơi nào đó ở Ba Lan.
Đức, Pháp và các nước EU khác sử dụng trung chuyển tại cảng này. Bằng cách
phong tỏa cảng này, trên thực tế, chúng ta sẽ ngăn chặn thương mại giữa toàn bộ
Liên minh châu Âu và vùng Viễn Đông. Phản ứng có thể tương tự như khi chúng ta
cố gắng chặn việc xây dựng đường ống dẫn khí Nord Stream 2. Tất cả chúng ta đều
biết chúng ta phải làm điều đó như thế nào, Janicki giải thích.
Xuân Nguyên
(Nguồn: https://www.onet.pl/informacje/onetbialystok/terminal-w-malaszewiczach-czy-to-sposob-na-lukaszenke/9t9p3xt,79cfc278)
