Ba Lan: Những điểm nhỏ không thật nêu rõ trong luật đi đường chắc bạn chưa biết (Phần II)

*

1. Giao với đường nội bộ – dó không phải là giao lộ (skrzyżowanie) đâu nhé!

Giao lộ (skrzyżowanie) là điểm cắt nhau của các đường công có mặt đường, cũng như điểm nối hay phân nhánh đường. Việc này quan trọng để xem xét sự ưu tiên cũng như xem các biển cấm khi nào có hiệu lực (ví dụ hạn chế tốc độ, cấm đỗ). Tuy nhiên điểm cắt của đường công cộng với đường nội bộ (droga wewnętrzna) không là giao lộ, vì đường nội bộ không phải là đường công. Vậy nếu bạn đang đi trên đường công nơi có biển cấm đỗ xe, bạn vượt qua một „giao lộ” và không nhìn thấy biển „đường nội bộ” (vì nó đặt song song với hướng xe bạn đi), bạn đỗ xe lại (vì bạn nghĩ biển cấm đỗ đã hết hiệu lực), lúc bạn quay về xe thì trên xe đã có... giấy triệu tập của dân phòng (straż gminna)! Cần nhớ là khi đi ra từ đường nội bộ là bạn bắt đầu tham gia giao thông.

2. Kéo rơ-mooc – khối lượng cho phép

Nếu có nhiều hạn chế đồng thời về khối lượng của rơ-mooc mà xe có thể kéo thì ta áp dụng cái nghiêm khắc nhất. Đầu tiên, nếu trong đăng ký xe có ghi khối lượng cho phép của rơ-mooc cả loại có phanh lẫn không phanh. Thứ hai, khối lượng rơ-mooc không được cao hơn khối lượng của xe kéo nó. Thứ ba (nếu nói về „việc ẩn dấu” của các quy định quan trọng thì đây là điểm có thể coi là vô địch thế giới!), dmc của xe kéo ít nhất phải bằng 1,33 dmc của rơ-mooc; nếu rơ-mooc có dmc là 2 tấn, thì xe kéo phải có dmc 2660 kg. Nếu xe chỉ có dmc ví dụ 2150 kg, thì nó chỉ được phép kéo rơ-mooc có dmc tối đa là 1616 kg – cho dù trong đăng ký có ghi con số cao hơn (thông thường là vậy). Nhiều cảnh sát không biết cái này, nhưng cá cảnh sát loại „ác ý” („krokodyle”) lại nắm rất rõ. Quy định trên nằm ẩn ở trong „Quy định về điều kiện kỹ thuật của các xe cộ - Rozporządzeniu o warunkach technicznych pojazdów” trong chương nói về „Phanh - Hamulce” và liên quan không chỉ tới các xe ô tô và rơ-mooc có phanh thủy lực đặt ở chỗ lái xe – trong thực tế hầu như không có các loại xe này dưới 3,5 tấn.

3. Đường liền: khi nào có thể vượt?

Đường liền đơn (hay kép) chia các làn xe không cấm vượt xe như nhiều người vẫn nghĩ. Nếu điều kiện cho phép ta vượt một xe khác mà không đè lên vạch đó thì ta vẫn có thể vượt. Hơn nữa: nếu ta không đè lên vạch liền (tức không đi vào đường đi của xe phía đối diện), ở nơi đó ta có thể vượt trước khi lên dốc hay ở chỗ ngoặt. Còn việc đỗ xe ở mép phải đường dọc theo đường liền (hay ở các điểm đầu đường liền) thì khác: nếu ta đỗ làm các lái xe khác phải vượt qua đường liền đó để lách an toàn qua chỗ xe ta đang đậu thì ta có thể bị phạt 100 zł, còn trong các trường hợp quá đáng thì người ta có thể bốc cả xe chúng ta đi.

4. Vượt xe (wyprzedzanie) và lách xe (omijanie) – chúng khác nhau ra sao?

Vượt xe là đi qua xe khác đang chạy cùng hướng. Lách xe là đi qua xe đang đậu. Ví dụ như ta đang đi sau một xe ô tô buýt trên một đoạn đường có biển cấm vượt, và xe buýt dừng lại ở bến đỗ, khi đó ta có thể đi lên trước nó được không? Đường cấm vượt, nhưng ở thời điểm đó xe buýt đang đỗ – vì vậy ta chỉ làm thao tác lách xe được phép. Chỉ nếu ta không quan sát được hết đường hay có các dấu hiệu như vạch liền trên đường mà nếu lách xe buýt ta phải cắt qua thì ta không được đi.

5. Lách qua xe (mijanie) đang dừng để cho người đi bộ qua đường

Đây là một trong các hành xử nguy hiểm nhất trên đường. Cách hành xử đúng: nhường cho người đi bộ đang trên chỗ qua đường và khi thấy có ô tô đang dừng cho họ đi thì ta không được lách qua xe ấy!

6. Vượt xe ở chỗ người đi bộ qua đường: khi nào được và khi nào không?

Chỗ cho người qua đường bình thường khác với chỗ cho người đi bộ qua đường có đèn tín hiệu. Về nguyên tắc ta không được vượt xe khác ngay trước và trên chỗ người đi bộ qua đường. Ngoại lệ là các chỗ qua đường có đèn tín hiệu hay có cảnh sát đứng chỉ đường. Với giao lộ cũng vậy: về nguyên tắc không được vượt ở giao lộ, nhưng ở các bùng binh và giao lộ có đèn tín hiệu thì ta được vượt.

7. Đi xe lên cỏ (trawnik)

Các điều của „Bộ Luật vi phạm - Kodeksu wykroczeń” viết rõ là không được làm hại đến khu vực xanh (zielenia) ở nơi công cộng – kể cả dùng ô tô. Ai vi phạm điều đó sẽ bị phạt (theo „Kodeks wykroczeń” mức phạt cao nhất là 1000 zł, còn vé phạt là từ 20 đến 500 zł). Không phải chỗ nào trước đây là thảm cỏ (trawnik) mà hiện nay vẫn là thảm cỏ – ví dụ như đất đã ép xuống, cỏ từ lâu đã bị san thì nó không còn là thảm cỏ và ô tô đỗ ở đó không làm hại gì. Việc là ta có làm hỏng thảm cỏ khi đi xe lên đó cũng là một vấn đề còn tranh cãi. Đã có lúc người ta đã thảo luận có nên cho vào „Kodeks wykroczeń” việc cấm xe đi lên thảm cỏ cũng như cả khu vực dành để làm thảm cỏ/cây xanh hay không – và lúc đó mọi sự sẽ rõ ràng. Hiện nay thì nó vẫn còn chưa rõ.

8. Đi thế nào qua bùng binh cho an toàn?

Một trong các điểm nghi vấn mà lái xe và các chuyên gia tranh cãi là vấn đề nháy đèn báo rẽ ở bùng binh: một số người cho là chỉ được dùng đèn báo rẽ về bên phải để báo ý định ra khỏi bùng binh, một số khác thì cho là – cũng có thể nháy đèn bên trái để báo mình vẫn muốn ở trong bùng binh. Vấn đề này không có ý nghĩa nhiều lắm. Quan trọng hơn là vấn đề ưu tiên và đi xe thế nào để không cản trở người khác. Vậy thì: cũng như ở mọi giao lộ, khi muốn đi về bên phải ta hãy giữ làn phải; để đi thẳng ta có thể đi ở làn bất kỳ còn nếu muốn đi về bên trái hãy giữ làn trái. Ngoại lệ: khi trên các làn xe đi có các dấu hiệu báo hay có các biển báo trên cao quy định cách đi khác thì ta phải theo nó, lý do là biển báo xếp cao hơn các nguyên tắc chung về đi xe. Khi đi vào bùng binh: nếu trước bùng binh có biển „nhường ưu tiên”, thì các xe đang ở trong bùng binh sẽ ưu tiên hơn các xe muốn vào bùng binh, kể cả tàu điện. Tàu điện lúc đi ra khỏi bùng binh sẽ được ưu tiên, nhưng lúc đi vào bùng binh phải tuân theo biển báo – tức phải chờ khi có đường đi. Bên trong bùng binh, khi đổi làn, ví dụ như muốn đi ra ngoài, ta phải nhường các xe đang đi trong làn đó – kể cả các xe trước đó đã vi phạm để đi vào làn đó thì ta vẫn phải nhường họ.

9. Xe đạp khi đi qua lối sang đường của người đi bộ

Về nguyên tắc, không được đi xe đạp trên chỗ qua đường của người đi bộ, nhưng có một ngoại lệ: khi người lớn đi xe đạp cùng một trẻ em dưới 10 tuổi, thì luật coi họ như người đi bộ. Từ đó ta suy ra một điều quan trọng: trẻ em dưới 10 tuổi và người lớn đi kèm trên xe đạp khác không được đi trên đường dành cho xe đạp (tức phải đi trên phần vỉa hè dành cho người đi bộ)!

QV (https://www.auto-swiat.pl/porady/prawo/nie-zawsze-jasne-zasady-czyli-malo-znane-przepisy-ruchu-drogowego/knmclwn)