Chỉ sợ làm "nhầm chỗ", đừng kết tội tại chức!

"TP Đà Nẵng muốn “nâng cao đội ngũ cán bộ ngày càng có trình độ cao, đáp ứng nhu cầu phát triển của địa phương” là hoàn toàn đúng, địa phương nào cũng muốn như vậy cả thôi, không riêng gì Đà Nẵng. Nhưng để đạt mục đích đó mà dùng biện pháp “không tuyển sinh viên hệ tại chức vào các cơ quan nhà nước” thì lại trật, lại sai…, và hình như chỉ Đà Nẵng mới dám làm.

GS Văn Như Cương

Ở đây rõ ràng là có phân biệt đối xử, và phân biệt một cách quá đáng. Ra lệnh cho các cơ sở không  được nhận sinh viên hệ tại chức đồng nghĩa với việc “cấm sinh viên hệ tại chức không được  làm việc trong cơ quan nhà nước (của thành phố Đà Nẵng-cố nhiên)”.

Nếu vài tháng sau, Sở Nội vụ Đà Nẵng bỗng phát hiện có một sinh viên tại chức được nhận vào làm việc ở một cơ quan nào đó sau ngày ra quyết định “cấm tuyển …”  thì sao ? Cơ quan đó sẽ bị phê bình và anh sinh viên tại chức đó bị thôi việc hay sao? Quá vô lý , làm như  anh sinh viên ấy vừa mới ra tù vì ăn hối lộ không bằng…
 
Việc mở ra các hình thức đào tạo như: chuyên tu, tại chức, từ xa là đúng đắn, nó giúp cho những cán bộ đang làm việc có điều kiện học tập để nâng cao trình độ.

Hồi mới đầu, kết quả đào tạo theo tôi là tốt. Người học và người dạy đều làm việc một cách nghiêm túc, có hiệu quả và có chất lượng. Nhưng dần dần, do nhiều nguyên nhân, chất lượng đào tạo của các lớp học kiểu đó càng ngày càng giảm sút.

Hiện nay, các lớp học tại chức là nơi học viên có thể dễ dàng kiếm được cái bằng mà không cần phải học tập căng thẳng,  thậm chí không cần học… Vào cái thời mà bằng cấp “lên ngôi” như hiện nay, ai cũng cần phải có bằng để “vươn lên” để “thăng tiến”, để trên cái danh thiếp của mình có thêm các từ: Cử nhân, Thạc sĩ hay Tiến sĩ… 

Đó cũng là nơi các thầy giáo ĐH có thể tranh thủ kiếm thêm đồng ra đồng vào để bù vào cái đồng lương gầy guộc của mình, để mình tự cứu mình trước khi "trời cứu"… , là nơi các Phòng Đào tạo của các trường ĐH có thêm đối tác, có thêm việc làm, có thêm thu nhập. Một năm vài lần tổ chức các  kỳ thi ở cơ sở, các thầy ĐH về địa phương (để ra bài thi, trông thi , chấm thi…) được bố trí ăn ngủ ở khách sạn, được học viên thường xuyên đến thăm, quà cáp …, hoặc mời thầy đi chơi, đi xem thắng cảnh địa phương, đi nhậu… cho vui. Thi xong, kết quả đạt yêu cầu và trên yêu cầu “trăm phần trăm”, thế là mọi người đều vui: thầy vui, trò vui, cơ sở vui, trường ĐH vui, Bộ GD&ĐT vui…

Bởi thế mà chưa thấy ai đặt vấn đề: “Có nên kết thúc kiểu đào tạo tại chức hay không?” , cũng chẳng thấy ai đề ra biện pháp tăng cường quản lý hệ Đào tạo tại chức. Mọi việc cứ thế mà diễn ra một cách bình thường và suôn sẻ…
 

Thay cho quyết định “cấm tuyển sinh viên tại chức…” tốt hơn hết là có một quyết nghị về việc tổ chức các cuộc thi công chức. (Ảnh minh họa)

Vậy cũng nên công bằng mà nói: chất lượng đào tạo hệ tại chức có rất nhiều vấn đề, mà có thể nói tóm lại một câu: học xong so với chưa học không hơn nhau là mấy. Vì vậy cái quyết định “cấm tuyển sinh viên tại chức…” của Đã Nẵng  có lẽ cũng xuất phát từ sự nhìn nhận khách quan như thế. Tuy nhiên để khắc phục tình trạng tuyển nhầm phải những người có danh mà không có thực thì chỉ có cách tổ chức thi tuyển cho tốt mà thôi, chứ “cấm …” là không được.      

Việc so sánh chất lượng giữa các hình thức đào tạo được đặt ra một cách rất tự nhiên và cần thiết, cũng như so sánh chất lượng đào tạo giữa các trường công lập và tư thục, giữa các trường công lập trong nước, giữa nước này với nước kia... So sánh để người đi học có thể chọn chỗ tốt nhất phù hợp với điều kiện của mình. So sánh để người tuyển dụng có thể định hướng cho việc tuyến chọn của mình… So sánh để các nhà quản lí biết và tìm cách khắc phục những yếu kém của mỗi hệ thống đó.

Đã đến lúc Bộ GD&ĐT nên tiến hành việc tổng kết và đánh giá về hoạt động giáo dục của  hệ đào tạo phi chính quy ở bậc ĐH, và từ đó đưa ra những giải pháp hợp lý..        

Tại sao chúng ta phải tiến hành việc thi tuyển công chức? Một là vì cung nhiều hơn cầu, nhiều người xin việc mà chỉ có thể nhận một số người. Hai là để chống tiêu cực, chống việc đút lót, chống hiện tượng xin cho, chống áp lực “con ông cháu cha”… Ba là tấm bằng (dẫu là bằng thật) vẫn có thể không  nói lên điều gì, mà phải qua kì thi tuyển, qua phỏng vấn …, khả năng của người xin việc mới được bộc lộ.

Như vậy việc tổ chức thi tuyển công chức một cách khoa học, nghiêm minh, công bằng… sẽ là điều kiện tiên quyết để “nâng cao đội ngũ cán bộ ngày càng có trình độ cao, đáp ứng nhu cầu phát triển của địa phương”.

Bởi vậy, thay cho quyết định “cấm tuyển sinh viên tại chức…” tốt hơn hết là có một quyết nghị về việc tổ chức các cuộc thi công chức. Trong cuộc thi đó mọi tấm bằng công lập hay tư thục, chính quy hay tại chức… đều có giá trị như nhau, mọi người có bằng  đều có quyền tham dự cuộc thi…. Như thế mới là đúng luật và hợp lẽ."
 

Những người "trong cuộc" nói gì?

Ông Nguyễn Hùng Chiến, Giám đốc Sở Y tế TP Đà Nẵng: Chỉ cần người làm được việc Ông Nguyễn Hùng Chiến Quy định về việc không tiếp nhận những sinh viên tốt nghiệp hệ tại chức vào làm việc tại cơ  quan, đơn vị trực thuộc nhà nước đang gây xôn xao mấy ngày nay trong thành phố Đà Nẵng. Mặc dù  thế nhưng quy định mới chỉ là dự thảo đưa ra trong cuộc họp Hội đồng nhân dân tỉnh chiều 2/12, đưa ra để lấy ý kiến phản hồi chứ chưa đi vào chính thức. Về lĩnh vực y tế, nếu quy định được thi hành, UBND thành phố có quyền quyết đinh nhận hay không nhận. Đối với bản thân tôi, chỉ cần một người làm được việc, khả năng làm việc đến đâu. TS Đặng Văn Chính, Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn, Hà Nội: Hy vọng quy định chỉ là dự thảo TS Đặng Văn Chính Không phải ai cũng có đủ điều kiện kinh tế để học chính quy. Trong ngành y có rất nhiều thầy thuốc, bác sĩ giỏi nhưng họ chỉ được học tại chức. Việc thi chọn người vào làm việc phải có bằng chính quy khó thực hiện với quy mô lớn mà cần phải xét trong từng trường hợp. Cơ quan quản lý không thể đánh giá một người làm việc qua bằng cấp mà phải đánh giá bằng năng lực của chính bản thân họ. Tôi hi vọng rằng, những quy định trên chỉ là dự thảo. Ông Hoàng Đình Tuấn - Chủ tịch UBND huyện miền núi Con Cuông (Nghệ An): Không có chính quy thì lấy tại chức! Ở huyện thì hồ sơ bao giờ cũng ưu tiên cho chính quy và bằng tốt nghiệp loại khá trở lên. Tại chức cũng không loại nhưng mình ưu tiên trước cho chính quy đã. Tuyển là mình ưu tiên thế chứ mình cũng không đặt vấn đề cái này cái nọ. Tuy nhiên sau khi mà không có hồ sơ ưu tiên thì lấy tại chức. Không có chính quy thì phải lấy tại chức chứ sao? Chính quy hay tại chức thì về mặt bằng cấp giống nhau. Chính quy được dạy nó bài bản hơn, kỹ năng, chuyên môn đỡ hơn. Nhưng tại chức cũng có phải kém đâu, có người giỏi đó chứ? Quan trọng là khi làm việc anh có kinh nghiệm, ý thức được công việc hay không. TS Nguyễn Duy Phương, Phó trưởng khoa luật  Đại học Huế: TS Nguyễn Duy Phương Trong hệ  thống giáo dục Việt Nam hiện nay không phân biệt văn bằng giữa chính quy và tại chức. Nếu chúng ta loại bỏ toàn bộ hệ vừa học, vừa làm mà Đà Nẵng gọi hệ tại chức thì theo tôi không hợp lý so với thực tế.  Để tuyển chọn sinh viên tốt nghiệp đại học vào làm việc trong cơ quan nhà nước thì chúng ta đã có một cơ chế tuyển chọn được quy định ở trong Luật cán bộ công chức và Nghị định 24 năm 2010 của Chính phủ về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức trong các cơ quan nhà nước. Đánh giá ở đây là đánh giá năng lực thực sự chứ không phải đánh giá bằng cấp. Có những người học chính quy ra nhưng chưa chắc có năng lực hơn so với những người học tại chức. Theo tôi, để đánh giá chính xác họ có năng lực hay không thì chúng ta phải tổ chức các kỳ thi tuyển đúng theo quy định của pháp luật và phải làm thật nghiêm túc. Văn Sơn, sinh viên Trường Đại học Sư phạm Huế: Thế là công bằng! Cần phải có những quyết định táo bạo và triệt để như thế để nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ. Tôi đã phải vất vả mới thi đâu vào trường chính quy, tại sao cơ hội việc làm lại bằng những người học tại chức? Ở thời đại nào cũng vậy, bằng cấp là một tiêu chí đánh giá trình độ của một con người trước tiên. Đó cũng là một giải pháp giúp sinh viên tốt nghiệp có cơ hội có việc làm trong thời buổi đào tạo tràn lan như hiện nay. Mỗi vấn đề luôn có nhiều ý kiến, quan điểm khác nhau, nhưng chúng ta phải nhìn nhận vấn đề một cách công bằng nhất, đúng đắn nhất. Tôi ủng hộ những chính sách mạnh mẽ vì một thành phố phát triển bền vững. Còn những người học tại chức cũng có thể nhận vào các cơ quan Nhà nước nhưng phải hạn chế hơn. Nguyễn Thành Công (đang theo học tại chức ngành luật Đại học Khoa học Huế): Không nên đánh giá trình độ qua bằng cấp Nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ là một chủ trương đúng đắn. Tuy nhiên không thể phân  biệt năng lực, trình độ qua bằng cấp được, chỉ mỗi khi vào làm việc thì mới biết ai hơn ai.

Quỳnh Linh - Phương Thúy - Trọng Đức - Quỳnh Thi - Đắc Thành - Xuân SinhBee.net