Những thời khắc cuối cùng của năm 2013 đang dần trôi qua. Trong không khí tưng bừng chào đón tết Nguyên đán Giáp Ngọ 2014 đang cận kề, tôi lang thang dạo quanh trung tâm thương mại (TTTM) Wólka Kosowska. Bước sang khu hala 2- ASG, trong lòng tôi trào dâng một cảm xúc khó tả khi chứng kiến cảnh bà con đang sửa soạn lại hàng hóa, dọn dẹp quầy box sau hơn một năm khu hala này bị hỏa hoạn. Tiếng máy khoan kêu ro... ro..., tiếng manơcanh va vào nhau lạch cạch, tiếng cười nói rôm rả cả một góc chợ trong không khí tất bật khẩn trương hòa cùng niềm vui hân hoan của bà con khi được nhận lại mặt bằng kinh doanh gắn liền với miếng cơm manh áo hằng ngày.
Suốt hơn một năm qua, bà con ai cũng mong đến ngày nhận lại quầy để trở về ổn định làm ăn buôn bán. Bà con cũng rất cảm kích sự hỗ trợ và tạo điều kiện của Ban lãnh đạo TTTM ASG với quyết định cho các hộ kinh doanh chỉ phải trả tiền dịch vụ (điện, internet...) trong 4 tháng đầu kể từ khi nhận quầy và 18 tháng tiếp theo chỉ phải trả một nửa tiền czynsz.
Có thể nói, mở cửa lại khu hala 2 của TTTM ASG chính là niềm vui lớn nhất với không chỉ riêng các hộ kinh doanh tại đây mà còn là niềm vui chung của cả cộng đồng những ngày năm hết Tết đến. Dạo quanh một vòng chợ, tôi nhận ra không chỉ riêng khu hala 2- ASG mà nhiều quầy khác cũng tranh thủ những ngày chợ đuội cuối năm để sửa sang lại mặt bằng kinh doanh. Một số quầy đóng cửa đi nghỉ Đông làm cảnh chợ càng thêm thưa thớt vắng vẻ. Vụ Đông vừa qua, hầu hết dân buôn đều kêu than "mất mùa" do thời tiết không ủng hộ. Ngay cả với người dân bản địa, việc không có tuyết rơi và nhiệt độ luôn dương vào dịp Giáng Sinh... kéo dài tới tận tết Dương lịch cũng là một chuyện lạ trong lịch sử nhiều năm mới thấy ở vùng đất được mệnh danh là miền "sương trắng nắng tràn" này.
Năm nào cũng vậy, cứ sau dịp nghỉ lễ Giáng Sinh là trong chợ lại có sự xáo trộn do một số quầy được giao dịch mua bán sang tên đổi chủ, có quầy thì đáo hạn hợp đồng cho thuê... Người cũ đứng dậy, người mới lại vào. Âu cũng là chuyện muôn thuở gắn liền với cơm áo gạo tiền nơi xa xứ! Trước đây, có một quầy box trong TTTM chẳng khác nào có được "con gà đẻ trứng vàng". Dẫu ngồi chơi xơi nước, cho thuê lại vẫn được một khoản tiền "kênh", bèo nhất cũng thu về trọn gói là ba buộc tiền đô cho hợp đồng một năm. Tuy nhiên những năm gần đây, do nhiều nguyên nhân khác nhau, việc buôn bán ngày một khó khăn đã dẫn đến sự mất giá thảm hại của quầy box, cả trong giao dịch mua bán lẫn cho thuê. Nhiều quầy rơi vào tình trạng "bỏ thì thương, vương thì tội", phải chấp nhận cho người khác ngồi trả tiền czynsz hộ, chứ không được lời tiền "kênh". Thậm chí một số quầy của GD còn đóng cửa trả lại cho biuro do không đủ chi phí để nuôi quầy. Chứng kiến sự lo âu của nhiều hộ kinh doanh trong thời kỳ suy thoái kinh tế, lòng tôi không nguôi những ưu phiền khi bản thân cũng là người trong cuộc.
Những tháng ngày xa xứ, sinh sống làm ăn tại Ba Lan, được có cơ hội cộng tác viết bài cho báo Quê Việt lúc rảnh rỗi cũng là một thú vui trong cuộc sống của tôi. Sau một ngày dài buôn bán vất vả, khi chồng con đã ngủ say, bên trang viết lúc đêm khuya thanh vắng, tôi trải lòng cùng độc giả những trăn trở với đời, những buồn vui mưu sinh của kiếp người xa xứ. Đó cũng là cách rèn luyện để tôi không quên kiến thức được học, đồng thời là cơ hội thực tế để tôi trưởng thành hơn trong tay viết, tiếp tục nuôi dưỡng ước mơ và niềm say mê với nghề báo từ khi tôi còn ngồi trên ghế nhà trường. Tôi luôn xem cái ước mơ dang dở, dở dang với nghề báo từ thời cắp sách như một trong những gì tôi còn mắc nợ với cuộc đời. Sự hun đúc trong mình một niềm say mê với nghề viết đã khiến tôi sau này dẫu có là một dân buôn thổi còi hàng vải thì tôi vẫn là một dân buôn cầm bút, với ước mong được dùng chính kiến thức đã học trong trường học cũng như những va vấp, trải nghiệm ở trường đời để phản ánh thực tế khó khăn vất vả, tâm tư của đông đảo bà con nơi đất khách quê người.
Bản thân tôi đã có lúc muốn làm kẻ thờ ơ, bàng quang với thời cuộc khi tận mắt chứng kiến những bon chen, toan tính trong nơi chiến trường không tiếng súng. "Thương trường như chiến trường", những thật giả đan xen, vàng thau lẫn lộn thời người khôn của khó. Có những sự việc nhìn tưởng là như vậy mà thực tế lại không phải vậy, những ẩn tình, những khuất tất, ranh giới mong manh giữa sáng và tối, giữa đúng và sai, giữa thiện và ác... hằng ngày vẫn đang âm thầm diễn ra quanh tôi. Có lúc, tôi tưởng như cuộc sống này thu nhỏ lại ở cái thế "quần ngư tranh thực" (cá lớn nuốt cá bé), chỉ hẹp như làng Vũ Đại trong trang viết của nhà văn Nam Cao... Tôi mơ về một ngôi nhà vườn bình yên nơi làng quê, không có bộn bề những thùng catton, những manơcanh, mắc áo hàng vải... mà chỉ có vườn rau, ao cá... Đêm trăng thanh gió mát, tụ tập bạn bè cùng hưởng thú đọc thơ, bình văn, sống một đời tự tại, không phải bon chen, giành giật gì với đời. Ước mơ ấy vẫn còn xa lắm... nhưng thế thôi cũng đủ ấm lòng tôi trong cái lạnh miền tuyết trắng.
Những
ngày năm hết tết đến, từng giai đoạn thăng trầm với
bao vận hội của cộng đồng người Việt Nam tại Ba Lan
lại hiển hiện trong tôi như một thước phim quay chậm.
Trước thềm năm mới, nhìn lại những sự kiện nổi bật
của cộng đồng trong năm 2013 vừa qua: Sự thành công của
ngày Văn hóa Việt Nam (quận Praga- Warszawa) do hội Văn hóa
Xã hội tổ chức, niềm vui hân hoan của bà con đón mừng
lễ đặt đá chùa Nhân Hòa thuộc khu quần thể Trung tâm
văn hóa tâm linh của cộng đồng, Công ty kế toán SOLITAX
của anh Nguyễn Văn Thuấn và chị Nguyễn Joanna là Công
ty người Việt Nam lần đầu tiên được nhận giải
thưởng dành cho các Công ty và đơn vị xuất sắc của
tỉnh Mazovia, dự án nghệ thuật Việt Nam- Ba Lan được
truyền thông nước sở tại quảng bá rộng rãi, Câu lạc
bộ Lê Quý Đôn vinh danh 13 học sinh- sinh viên người Việt
tại Ba Lan đã có thành tích xuất sắc trong học tập và
nghiên cứu khoa học cấp tỉnh và cấp quốc gia... cùng
rất nhiều sự kiện khác... Đặc biệt là niềm tự hào
chung của cả cộng đồng khi bản dịch tiểu thuyết
"Nông dân" do nhà thơ, dịch giả Nguyễn Văn Thái
chuyển ngữ từ tác phẩm của nhà văn Ba Lan Wladyslaw
Reymont (Nobel văn học 1924) vừa đoạt giải thưởng năm
2013 của Hội nhà văn Việt Nam ở thể loại văn học
dịch ...
Và những ngày đầu năm 2014 tới đây,
chương trình "Lửa Việt" lần thứ II do Hội
Thanh niên Việt Nam tại Ba Lan tổ chức vào 23/2 hứa hẹn
sẽ mang đến nhiều bất ngờ thú vị để thổi một
luồng gió mới mang sinh khí tuổi trẻ thế hệ 9X vào các
sự kiện sinh hoạt chung của cộng đồng. Những hoạt
động đó đã góp một phần không nhỏ trong việc quảng
bá, nâng cao vị thế của cộng đồng người Việt trong
công cuộc đã và đang hòa nhập với các lĩnh vực xã
hội- văn hóa- giáo dục... nước sở tại.
Năm hết Tết đến, tản mạn đôi dòng chia sẻ cùng độc giả Quê Việt. Một năm Giáp Ngọ ''Mã đáo thành công'' đang gần kề... Kính chúc bà con cộng đồng năm mới An Khang Thịnh Vượng, sức khỏe dồi dào, thành đạt trong cuộc sống- gia đình- sự nghiệp.
Warszawa, cuối tháng 12/2013 HOÀI HƯƠNG