“Tôi bước vào Biedronka và thấy người ta bày bán bánh mochi. Mì ramen đã trở thành món quen thuộc trên menu nhà hàng. Matcha thì gây sốt khắp cõi mạng. Tầm 30 năm qua, đồ ăn châu Á chỉ loanh quanh ở các quán nhỏ, nhưng giờ đây thì đang xuất hiện ở những địa điểm khang trang hơn”, Rafał Pawliński, chủ sở hữu chuỗi cửa hàng All Day Tea, trả lời phỏng vấn tờ Wyborcza.
Đúng vậy, ẩm thực châu Á ở Ba Lan đã phát triển vượt bậc và chưa có dấu hiệu chững lại, từ các quán ăn Việt, đến các quán ramen chính hiệu và thậm chí là các quán thưởng trà kiểu Trung Hoa. Vậy ẩm thực châu Á tại Ba Lan đã bắt nguồn thế nào, phát triển ra sao và tại sao lại được đón nhận nồng nhiệt đến vậy?
Một quán ăn châu Á. Ảnh: halabakalarska.pl
Lịch sử ẩm thực châu Á tại Ba Lan: công đầu thuộc về nem và phở
Marcin Wojtasik, đồng sáng lập chuỗi nhà hàng Yatta Ramen, tác giả sách nấu ăn và giảng viên ngành Nghiên cứu Thực phẩm tại SWPS, cho biết người Ba Lan lần đầu được tiếp xúc rộng rãi với ẩm thực châu Á là vào những năm 90: “Đầu tiên là cơn sốt sushi. Những nhà hàng sushi đầu tiên bắt đầu mở cửa vào thập kỷ 90, nhưng hương vị khác xa với sushi Nhật chính gốc mà giá thì như trên trời. Đồ Thái xuất hiện ở Ba Lan cũng khá sớm, tuy không chuẩn vị nhưng cũng được coi là cao cấp”.
Sau đó, một bước đột phá đã được kiến tạo từ tinh thần làm ăn năng nổ của một nhóm người di cư. Đó chính là sự xuất hiện của các nhà hàng giá rẻ của người Việt Nam.
Cộng đồng người Việt xuất hiện ở Ba Lan vào khoảng những năm 80. “Với sự năng động và chăm chỉ, họ đã nhanh chóng chiếm lĩnh phân khúc giá rẻ trong ẩm thực, tạo nên nền ẩm thực Việt - Ba mới mẻ nhờ kết hợp hương vị Việt Nam, Trung Hoa với nguồn nguyên liệu sẵn có ở Ba Lan”, ông Wojtasik nói. Từ đó trở đi, ẩm thực châu Á không chỉ là món ăn dành riêng cho giới thượng lưu. Nem cuốn, mì xào, các loại bún, phở (như bài báo trên Wyborcza gọi là “các món súp phương Đông”) có giá rẻ, dễ mua và trở nên phổ biến. Ở Ba Lan, phở đã có từ rất lâu trước khi các nhà hàng ramen đầu tiên xuất hiện. Những trải nghiệm này đã giúp người Ba Lan làm quen với hương vị châu Á, tạo tiền đề cho những làn sóng mới mẻ sau này.
Một cửa hàng đồ châu Á. Ảnh: Tomasz Pietrzyk / Agencja Wyborcza.pl
Giải mã cơn sốt “đồ châu Á”
Những nguyên nhân đầu tiên khiến hương vị châu Á “làm mưa làm gió” ở Ba Lan phải kể đến mạng xã hội và du lịch. Các món ăn được bày biện độc đáo, khác lạ, đồ uống đầy màu sắc và thậm chí những âm thanh đặc trưng của ẩm thực đường phố đang được lan tỏa mạnh mẽ trên Instagram, TikTok và YouTube ở Ba Lan. Châu Á còn là một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn nhất đối với người Ba Lan. Dữ liệu của cục Hàng không Dân dụng cho thấy, năm 2024 đã có 65.000 người bay từ Ba Lan sang Thái Lan, nhiều hơn 20.000 người so với năm trước đó. Sau khi trở về nhà, họ liền muốn tìm lại những hương vị đã khám phá trong các chuyến đi đó ngay trên đất nước của mình. May thay, thị trường Ba Lan cũng đã nhanh chóng đáp ứng được nhu cầu này. Đồ châu Á hiện nay được bày bán rộng rãi, giá cả phải chăng, không chỉ ở các cửa hàng chuyên biệt mà ngay cả trong siêu thị “tây” cũng có rất nhiều.
Đi tìm mì ramen chuẩn vị
Trong thập kỷ qua, ẩm thực châu Á đã thực sự bùng nổ. Mì ramen đã trở thành món ăn biểu tượng cho sự thay đổi này. Ramen trở thành món ăn châu Á đi đâu cũng thấy ở Ba Lan. Nguyên nhân sâu xa có thể là do tầng lớp trung lưu thành thị được tiếp xúc với làn sóng văn hóa từ các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, sau khi bị ảnh hưởng bởi “quyền lực mềm” bởi các quốc gia này thì liền có nhu cầu đi tìm những hương vị “chuẩn chỉnh”.
Ẩm thực châu Á ngày nay không chỉ là món ăn nữa. Nó đã trở thành một phần của bức tranh văn hóa rộng lớn hơn: K-pop, anime, manga, phim thần tượng Hàn Quốc. Theo Rafał Pawliński, chủ sở hữu chuỗi cửa hàng All Day Tea, ẩm thực châu Á thành công cũng vì bản thân có sự nổi bật và khác biệt. Người Ba Lan đã phát ngán với kiểu trang trí lặp đi lặp lại của các chuỗi nhà hàng như McDonald's hay KFC. Còn nhắc đến trà sữa trân châu, Pawiński cười và nói: “Ở Ba Lan chưa ai người ta nghĩ đến việc cho mấy viên bột vào trà có sữa cả”.
Trà sữa ở Ba Lan. Ảnh: Yelp.pl
Thành công nhờ biết thích nghi
Các chuyên gia tại BNP Paribas cho biết, ẩm thực châu Á thành công ở Ba Lan không phải là do sao chép rập khuôn các món ăn gốc mà là nhờ biết mềm dẻo thích nghi. Các công thức làm món “żuramen” (sự kết hợp giữa món żurek của Ba Lan và ramen của Nhật Bản) hay như món “kashi” (sushi dùng bột yến mạch thay cho gạo) đang ngày càng trở nên phổ biến tại Ba Lan, thậm chí còn lan tỏa ngược về Nhật Bản. Các đồ uống như trà sữa trân châu ở Ba Lan đã bớt ngọt hơn rất nhiều so với ở châu Á. Ngoài ra, ramen chay cũng là một biểu tượng của sự thích nghi đến tuyệt vời. Ở Nhật Bản, đây là một món ăn hoàn toàn xa lạ nhưng Warszawa có lẽ là thành phố có nhiều nhà hàng ramen chay nhất thế giới.
Các chuyên gia của BNP Paribas cũng nhấn mạnh rằng ẩm thực châu Á trở nên phổ biến cũng là nhờ bản chất trong từng món ăn. Đồ châu Á có rau củ, cá và thịt nạc, rất phù hợp với xu hướng ăn uống lành mạnh. Cộng thêm hàm lượng gia vị phong phú, nó thỏa mãn cái sự thèm được nếm những hương vị mới lạ của người Ba Lan. Ngoài ra, còn một yếu tố ít ai nghĩ tới đó là phương pháp lên men của ẩm thực châu Á. Kimchi Hàn Quốc đã mở ra trào lưu tự làm đồ muối chua trong các gia đình Ba Lan.
Ramen chay ở Warszawa. Ảnh: Pyza made in Poland
Ẩm thực châu Á còn lâu mới bão hòa
Các chuyên gia của BNP Paribas cho biết thế với thế hệ Z và thế hệ Alpha Ba Lan, hương vị châu Á sẽ là một điều quen thuộc. “Người Ba Lan ngày càng thân thiện hơn với người châu Á. Hiểu biết của người Ba Lan về ẩm thực châu Á ngày một tăng lên nhờ mạng xã hội và du lịch. Nhờ đó, số lượng các nhà hàng nấu đồ châu Á “chuẩn vị”, không bị điều chỉnh cho phù hợp với khẩu vị người Âu (hay nói dân dã: “nấu theo kiểu tây”) sẽ còn tăng lên rất nhiều. Những nơi phục vụ món ăn Việt Nam hay ramen giờ đây đã bước lên đẳng cấp “nhà hàng” thực thụ.
An Vu
Tóm lược từ Wyborcza
https://wyborcza.biz/biznes/7,147743,32577537,od-sajgonki-do-ramenu-jak-azja-zadomowila-sie-w-polskiej-kuchni.html#s=S.others-K.C-B.2-L.3.maly
Bình luận